۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۴۱

پلی میان روانشناسی و ادبیات

گیتا گرکانی*: مهم‌ترین نکته‌ای که درباره زنده یاد اسماعیل فصیح به ذهنم می‌رسد، ظرافت و دقت عملی است که او همواره در حیطه ترجمه از آنها بهره می‌برده است و به جرات می‌توان گفت، ترجمه‌هایی که از او باقی مانده است مانند«خودشناسی به روش یونگ»،«وضعیت آخر»، «بازی‌ها»،«ماندن در وضعیت آخر»، «استادان داستان» و... همه و همه نشانگر آن است که او به مبحث روانشناسی اشراف کامل داشته است. بویژه ترجمه او در کتاب «وضعیت آخر» و بعد از آن «ماندن در وضعیت آخر» دارای مولفه‌های درخشانی است و این نشان از حساسیت او برای ترجمه دارد.صرف نظر از اینها، او مترجمی است که در حیطه ترجمه به سلیقه عام اهمیت زیادی می‌دهد. چنانكه آثاری که در این حوزه از او باقی مانده است بخوبی گواه این ادعاست که او در ترجمه کاملا به آنچه مخاطب احتیاج دارد، توجه می‌کند. هرچند، برخی معتقدند کتاب«وضعیت آخر» اثری است که در ژانر روانشناسی،کار پیچیده‌ای به شمار نمی‌رود و نویسنده در کتاب به طرح موضوعات ساده پرداخته است، اما تصور می‌کنم کتاب هم به لحاظ موضوعی و هم به لحاظ ترجمه توانسته است تا حدود زیادی برای مخاطبان،خاصه مخاطب عام راهگشا و جذاب باشد. این کاری است که امروز همه نویسندگان دنیا به القای چنین شیوه‌هایی در اثر اعتقاد دارند و می‌کوشند سبک و سیاقی از این دست را در آثارشان رعایت کنند. تصور می‌کنم بخش اعظمی از موفقیت کتاب مرهون ترجمه شسته رفته این مترجم است. با این اوصاف، همان طور که پیش‌ترهم اشاره کردم، فصیح را می‌توان به مثابه پلی میان روانشناسی و ادبیات دانست. نکته جالب درباره او این است که فصیح درغالب ترجمه هایش در حوزه روانشناسی به سراغ روانشناسی شخصیت می‌رود و از این رهگذر در آثار تالیفی خود نیز بهره‌های بسیار می‌گیرد. چنانكه، نحوه شخصیت‌پردازی او در رمان‌های«ثریا در اغماء» یا «داستان جاوید» نمایان این مساله است. ضمن اینکه نثر فارسی او قانع‌کننده و مطلوب است. روی این اصل است که مخاطب به داستان‌های او کشش بسیاری نشان می‌دهد. گرچه عده‌ای به او لقب پاورقی نویس را اطلاق می‌کنند که البته تعجبی هم ندارد. زیرا در ایران هر نویسنده‌ای که مردم بتوانند با کارهای او براحتی، ارتباط برقرار کنند، پاورقی نویس خوانده می‌شود و اگر اثری با ادبیات پیچیده و مبهم به رشته تحریر درآید عنوان یک نویسنده را به یدک می‌کشد. به هرحال، زبان و نثر او در رمان‌هایش بویژه«داستان جاوید» و«ثریا دراغماء» در خور اعتناست. شاید به این خاطر که نثر روان او به مخاطب برای خواندن فشار نمی‌آورد. * نويسنده و مترجم
ارسال نظر
captcha
پربیننده