
میترا رضاییان: آرنوفسکی، در فیلم نوح که داستانی کهن و متواتر بین مذاهب آسمانی است، اتفاقا میخواهد پیامی الحادی و مشرکانه را انتقال دهد. او در فیلمهای گذشته خود نیز به دنبال کابالاگری و تاویل خودخواهانه از داستانهای واقعی پیامبران و مردان خدا بوده است. پیش از این هم در فیلم چشمه
(The Fountain) طعنه و نگاه رندانه او درباره داستان خضر نبی(ع) –که در تاریح ادبیات ایران به عنوان اسکندر نیز شناخته شده - دیده میشود. پیدا کردن آب حیات در سه بازه زمانی در فیلمنامه فیلم چشمه قید شده است؛ فاصله زمانی گذشته دور، حال و آینده دور به اندازه 500 سال. این گفتار، هرگز نافی هنرمندی عوامل سازنده این فیلم نیست، اتفاقا فیلم چشمه بسیار جذاب و سحرآمیز است اما عوامل پشت صحنه و صهیونیسم، به دنبال این هستند که با نماد و نمایه و نمون، بیننده را به آنسو رهنمون شوند که آب حیات حقیقت، فقط در کوزه دین جهانی صهیونیسم یافت میشود! تعصبی از هر مذهب و هر آیینی، مردود است. سفیروت (درخت زندگی) در آیین کابالا (سفیروت یا سفیروث به معنی شمارش در کابالا و عرفان یهودیت است) در فیلم آواتار و در سکانس پایانی و جمعبندی فیلم، به صورتی آشکار دیده میشود. آواتار فیلمی برای نوزایی، برای بازتولد و برای شکلگیری دنیای نوین یا همان نظم نوین جهانی است. آواتار ترسیم آموزههای معنوی و دینی در جهان آیندهای است که بر اساس قواعد نظم نوین جهانی شکل خواهد گرفت. در بخشی از ترانه فیلم میشنویم که؛
It,d be a fresh start, on a new world
«این یک شروع تازه در دنیایی جدید است»
اما بعد از این فیلم، دارن آرنوفسکی، در فیلم بعدی خود، کشتیگیر، صراحت لهجهای سیاسی در پیش میگیرد. او از پشت نمادها بیرون میآید و در فیلم کشتیگیر به آشناترین شیوه به کشوری خاص حمله میکند. محافظهکاری تمثیلی، چیزی است که
در فیلم بعدی دارن آرنوفسکی، به نام قوی سیاه (BLACK SWAN) خود را نشان میدهد. لزوم رسیدن به نقش سیاه، ترک نقش خود و نقشهای خاکستری و «تجربه کمال» است. کمالی که تو را بیرنگ میکند و منعطف، تا هر نقشی را بتوانی بپذیری!
اما از بحث اصلی جدا نمانیم. سرانجام واتیکان از طریق روزنامهاش نسبت به فیلم «نوح» واکنش نشان داد و آن را فیلمی فرصتسوزانه خواند که منطبق بر روایت کتاب مقدس از حضرت نوح (ع) نیست. اما این همه ماجرا نیست.
کتلین فازانی (CATHLEEN FALSANI)از آتلانتیک، با نگارش مطلبی تحت عنوان «وحشت نوح: چگونگی اقتباس آرنوفسکی از انجیل» به سراغ کارگردان رفته و با او گفتوگو کرده است. «کارگردان جنجالی فیلم، دغدغهای را بازگو کرده که از کودکی در ذهن خود داشته و مدعی است داستان نوح در انجیل با جزئیات تاریخی نیامده است. وقتی داری بزرگ میشوی، معلوم نیست چه کسی به اولین پرسشهای کودکی تو جواب میدهد. کسی که با پاسخهای خود میتواند فضای رویاهای تو را تحت تاثیر خود قرار دهد. بیتردید چنین کسی در بازگویی داستان نوح و آن سیل عظیم به دارن آرنوفسکی کوچک، موثر بوده است. حالا آن خانم یا آقای معلم، خواه ناخواه شاهد است که دارن آرنوفسکی بعد از 30سال به جایی رسیده که نامزد اسکار شود و احساس سینمایی خود را درباره حضرت نوح به تصویر بکشد. روایت 150 میلیون دلاری آرنوفسکی توانسته است به صورت بیسابقهای باعث اعتراض و وحدت کلمه مسیحیان، یهودیان و مسلمانان شود. برخی منتقدان میگویند او از داستان کتاب مقدس منحرف شده و در نهایت در نریشنی اعتراف کرده است که فیلم برداشت آزاد غیرانجیلی است.» در ادامه و در این گفتوگو، دارن آرنوفسکی بنا بر شهوت عجیب هنرمندان معاصر در تقدسزدایی از مردان و زنان خدا، چنین گفته است: «هنگامی که زندگی نوح به بچهها آموزش داده میشود، درباره انسان خوب بودن و خانوادهاش میگویند. آنها درباره تردیدهای گناهآلود او حرفی به میان نمیآورند. چیزی که من فکر میکنم بخشی جذاب از داستان نوح است. تضاد ذاتی در داستان و آن بیان این واقعیت که ما همه فرزندان «گناه اصلی» هستیم. واضح است که همه باور دارند، نوح فقط صالح است.» و در ادامه گفتوگو، پرسشگر از کتاب مقدس،«سفرپیدایش» چنین میخواند که «. . . و خداوند بوی خوش بویید و خداوند در دل خود گفت: بعد از این دیگر زمین را به سبب انسان لعنت نکنم، زیرا که خیال دل انسان از طفولیت بد است و بار دیگر همه حیوانات را هلاک نکنم، چنانکه کردم. مادامی که جهان باقی است، زرع و حصاد، و سرما و گرما، و زمستان و تابستان، و روز و شب موقوف نخواهد شد.» و خبرنگار آتلانتیک در ادامه میگوید: «یعنی خدا روزی بد را گذرانده و قول داده است که دیگر بدی نکند؟!»
در اینجا، آرنوفسکی در جواب میگوید: «برای من آن لحظه شگفتآور است که خدا تصمیم بر نابود کردن نوع بشر گرفته است... جهان بر پایه شر ایجاد شده است. شرارت در همه افکار ما است. خشونت علیه انسان و در برابر این سیاره است... و پس از آن آفرینش،خیلی بد است که او تصمیم میگیرد همه چیز را نابود کند. نوح در برابر این عدالت و کیفر خدایی، به فکر رحمت و ساخت کشتی میافتد».
درصفحه 83 کتاب «قرآن و تورات، در کجا اتفاق و در کجا اختلاف دارند» اثر حسن الباش با ترجمه دکتر علیاوسط ابراهیمی، آمده است: «تورات تصور کرده که خداوند از توفان پشیمان شد و خداوند در دلش گفت: دیگر زمین را لعنت نمیکنم و هرگز هیچ زندهای را نمیمیرانم. اینجا میبینیم که خداوند طبق تصور توراتی، خواستههایش متغیر است. ساعتی از آن چه آفریده پشیمان میشود و ساعتی بشریت را محو میکند آنگاه بازمیگردد و از کارش پشیمان میشود... پس این خداوند که تورات از او سخن میگوید خدایی آفریننده نیست که علمش هر چیزی را فراگیرد، بلکه او خدایی مزاجی است چنانکه دیدیم مقام او برتر از آن است که مانند آنچه تورات او را وصف کرده است، باشد... در تورات بار دیگر میآید که... نوح در زمین درخت مو (انگور) کاشت و انگور میرسد و نوح آن را میافشرد و از آن شرابی میسازد سپس از شراب مینوشد و مست میشود و برهنه میگردد. این کجا و آن کجا که در قرآن آمده است!پس آنچه در تورات آمده است سزاوار پیغمبر نیست». مضاف بر اینها، بخشی از زمین به تعبیر مبین قرآن زیر آب رفت و اصولا از نظر منطقی پشیمانی از خصوصیات مخلوق است و نه خالق! در یک جمله باید گفت با توجه به اصرار کارگردان به اینکه جزئیات کتاب مقدس حتی در اجزای کشتی نوح را لحاظ کرده، به صورت ضمنی مبنی بر اعتراف کارگردان به این مساله مهم است که او به تورات توجه داشته است. آن هم برداشتی آزادانه از توراتی که صدای روحانیون یهود را نیز درآورده است! اینکه او اشاره به ابعاد کشتی میکند، اشاره تلویحی است به جزئیات داستان نوح در تورات، چراکه در قرآن و انجیل چنین جزئیاتی نیامده است و اگر جزئیاتی در کتابهای اسلامی است، در کتابهایی نظیر تاریخ طبری است و دارن آرنوفسکی در مصاحبههای خود نامی از تاریخ طبری نبرده است!