دکتر یاسر سبحانی
در اواسط دهه 1980، شرکت موتورولا به تلاشی گسترده برای بهبود کیفیت و دستیابی به نقص صفر در تولیدات و خدمات خود پرداخت. چنین وضعی را به‌عنوان کیفیت 6 سیگما نام نهاد و یک سیستم سنجشی ایجاد کرد که عملکرد را به سوی کسب رضایت مشتری به عنوان هدف اصلی سوق می‌داد. سیگما حرف هجدهم از حروف الفبای یونانی و اصطلاحی در آمار است که به نمایش انحراف از وضع مطلوب می‌پردازد.6 سیگما را معادل 4/3 نقص در میلیون تعریف کردند و نقص را هر چیز خارج از رضایت مشتری نامیدند. شرکت‌های نمونه آمریکایی، امروز در حد 3 یا 4 سیگما یا به ترتیب معادل 66807 یا 6210 نقص در میلیون به تولید می‌پردازند. برای دستیابی به 6 سیگما، سازمان به کاهش متغیرهای اثرگذاری بر ضایعات موجود در فرآیند می‌پردازد به‌نحوی که فرآیندی جدید و محصولی نوین در سطح کیفیت 6 سیگما حاصل شود.
بیان چند نکته
در جریان حوادث اخیر در کل یک یا 2 هفته چند نفر به خیابان‌ها آمدند؟ اگر از اصلاح‌طلبان بپرسید، می‌گویند فقط در 25 خرداد آن هم در تهران 3 میلیون نفر بودند. البته این حرف بی‌منطق براحتی قابل رد است. البته با پذیرش آن خواهیم دید که کار برای آقای موسوی بدتر خواهد شد.
یک حساب سرانگشتی جهت کاهش بار آقای موسوی در استدلال بعدی بد نیست. در آن روز می‌گویند حد فاصل آزادی تا پل یادگار امام مملو از جمعیت بوده، خب! ما به آنها تخفیف داده و سبز‌تر از سبزها می‌شویم و می‌گوییم حد فاصل آزادی تا انقلاب پر از جمعیت بوده است.
چند محاسبه
بین آزادی و انقلاب حدود 6 هزار متر فاصله است. عرض خیابان آزادی گیریم 70 متر باشد. گیریم هیچ ماشینی، جوی آبی و سطل زباله‌ای و ... هم درخیابان نبود. گیریم تمام افراد حاضر هم طرفداران موسوی بوده‌اند. مساحت کل این منطقه می‌شود 420 هزار مترمربع. از طرفی در هنگام راه رفتن جمعیت هر فردی حداقل یک متر مربع جا لازم دارد. پس در آن روز اگر خوب تخفیف بدهیم 420 هزار نفر جمعیت در این خیابان حضور داشته‌اند (البته از راهپیمایی 22 بهمن که خود میدان آزادی و آیت‌الله سعیدی و جناح هم پر از جمعیت است جمعیت کمتری است).
حال بر فرض در کل چند ماه آشوب فیزیکی در کل کشور 3 میلیون نفر انسان به خیابان آمده باشند. خب! برمی‌گردیم به کنترل کیفیت 6 سیگما که انقلابی در کنترل کیفیت جهان بوده و هنوز شرکت‌های معدودی توانسته‌اند به آن برسند.
طبق تعریف آن در هر یک‌میلیون قطعه 4 خطا اتفاق می‌افتد که آن 4 خطا، خطای ذاتی هر فرآیند بوده که واقعا خارج از کنترل است.
حال اگر نیروی انتظامی ایران را بخواهیم در سطح کیفیت 6 سیگما دارای خطای کشتن بدانیم، باید در این 3 میلیون نفر حدودا 12 نفر را کشته باشد.
اگر این 3 میلیون در ذهنشان 10 فعالیت افراطی شدید خطور کند و بخواهند در سطح 6 سیگما خود را کنترل کنند باید 120 خطای بزرگ رخ دهد. کنترل کیفیت مطلوب و عادی در حال حاضر در نقاط پیشرفته دنیا 4 سیگماست و اگر هم در حد کیفیت دیگر شرکت‌های نمونه دنیا نیروی انتظامی را قبول کنیم یعنی با احتساب 4 سیگما باید نیروی انتظامی به طور طبیعی و خارج از کنترل 24 هزار نفر را کشته یا زخمی کند. هزاران خطای خشونت‌آمیز باید توسط جمعیت رخ دهد.
توجه: قصد بر این نیست که خطاهای نیروی انتظامی و قانون‌شکنان انتظامی و مردمی پوشیده شود. بله، در کیفیت 6 سیگما هم یک خطا، یک خطاست. یک انسان هم یک انسان است. جان و مال تمام انسان‌ها محترم است.
اما یک سوال؛ آقای موسوی به چه دلیل این تعداد از هواداران خود را به خیابان کشاند تا خطاهای ذاتی هر فرآیند (در اینجا مثل درگیری جمعیت وسیع یا افراد حمله‌کننده به مراکز نظامی) بتواند ضررهای جبران‌ناپذیری را بر خانواده‌ها وارد کند.
آیا بهتر نبود ابتدا از راه قانون عمل می‌کرد و اگر بر فرض جوابش را ندادند یا به او زور گفتند، بعد مردم را به خیابان می‌کشاند؟
خطاهای ذاتی یک اصل در آمار و طبیعت نرمال آن است. با هر یکهزار بار باران آمدن هم قطعی است چند بار سیل راه می‌افتد. واریانس یک واقعیت در ظهور مکرر هر پدیده در عالم وجود است. خطای خارج از کنترل را نمی‌توان عیب کل یک سیستم دانست. نمی‌توان گفت این خسارات عیب سیستم جمهوری اسلامی است بلکه عیب اجزای آن است. بله، در 200 هزار نیرو ممکن است چند نیرو هم اشتباه یا حتی گناه کنند. این عیب کل سیستم به حساب نمی‌آید، همان‌طور که در آمدن سیل، مقصر باران نیست که جلوی آن گرفته شود. این اتفاق در هر جای دنیا بود همین نتیجه را با یک واریانس نزدیک داشت؛ این قانون طبیعت است.
خطای نیروهای نظامی به همان نسبت قابل پیش‌بینی است که خطای مردم معترض قابل پیش‌بینی است. در حجم عظیم نمونه‌ها هم ممکن است یکصد نیرو اشتباه کنند و هم ممکن است از میان چند صد هزار معترض یکهزار نفر به مراکز نظامی حمله کرده یا خشونت را در خیابان نشان دهند، ممکن است صدها نفر به مقدسات مردم اهانت کنند و... که تمام این خطاهای طبیعی فرآیند موجب خسارات طبیعی فرآیند خواهد شد.
چه کسی مقصر است؟ عیب کجاست؟
آقای موسوی که آغازگر حجم عظیم نمونه‌ها (مردم) به این فرآیند (آشوب) است مسؤول است نه خود فرآیند. هر پدیده فرآیندی به ذاتی دارای درصدی از واریانس است. آیا آقای موسوی نباید پاسخ خون‌های ریخته شده را داده و خسارات مالی وارده و خسارات حیثیتی وارده به کشور را بپردازد؟
* دکترای مدیریت و استاد دانشگاه
منبع: الف کنترل کیفیت 6 سیگما در حوادث اخیر
دکتر یاسر سبحانی
در اواسط دهه 1980، شرکت موتورولا به تلاشی گسترده برای بهبود کیفیت و دستیابی به نقص صفر در تولیدات و خدمات خود پرداخت. چنین وضعی را به‌عنوان کیفیت 6 سیگما نام نهاد و یک سیستم سنجشی ایجاد کرد که عملکرد را به سوی کسب رضایت مشتری به عنوان هدف اصلی سوق می‌داد. سیگما حرف هجدهم از حروف الفبای یونانی و اصطلاحی در آمار است که به نمایش انحراف از وضع مطلوب می‌پردازد.6 سیگما را معادل 4/3 نقص در میلیون تعریف کردند و نقص را هر چیز خارج از رضایت مشتری نامیدند. شرکت‌های نمونه آمریکایی، امروز در حد 3 یا 4 سیگما یا به ترتیب معادل 66807 یا 6210 نقص در میلیون به تولید می‌پردازند. برای دستیابی به 6 سیگما، سازمان به کاهش متغیرهای اثرگذاری بر ضایعات موجود در فرآیند می‌پردازد به‌نحوی که فرآیندی جدید و محصولی نوین در سطح کیفیت 6 سیگما حاصل شود.
بیان چند نکته
در جریان حوادث اخیر در کل یک یا 2 هفته چند نفر به خیابان‌ها آمدند؟ اگر از اصلاح‌طلبان بپرسید، می‌گویند فقط در 25 خرداد آن هم در تهران 3 میلیون نفر بودند. البته این حرف بی‌منطق براحتی قابل رد است. البته با پذیرش آن خواهیم دید که کار برای آقای موسوی بدتر خواهد شد.
یک حساب سرانگشتی جهت کاهش بار آقای موسوی در استدلال بعدی بد نیست. در آن روز می‌گویند حد فاصل آزادی تا پل یادگار امام مملو از جمعیت بوده، خب! ما به آنها تخفیف داده و سبز‌تر از سبزها می‌شویم و می‌گوییم حد فاصل آزادی تا انقلاب پر از جمعیت بوده است.
چند محاسبه
بین آزادی و انقلاب حدود 6 هزار متر فاصله است. عرض خیابان آزادی گیریم 70 متر باشد. گیریم هیچ ماشینی، جوی آبی و سطل زباله‌ای و ... هم درخیابان نبود. گیریم تمام افراد حاضر هم طرفداران موسوی بوده‌اند. مساحت کل این منطقه می‌شود 420 هزار مترمربع. از طرفی در هنگام راه رفتن جمعیت هر فردی حداقل یک متر مربع جا لازم دارد. پس در آن روز اگر خوب تخفیف بدهیم 420 هزار نفر جمعیت در این خیابان حضور داشته‌اند (البته از راهپیمایی 22 بهمن که خود میدان آزادی و آیت‌الله سعیدی و جناح هم پر از جمعیت است جمعیت کمتری است).
حال بر فرض در کل چند ماه آشوب فیزیکی در کل کشور 3 میلیون نفر انسان به خیابان آمده باشند. خب! برمی‌گردیم به کنترل کیفیت 6 سیگما که انقلابی در کنترل کیفیت جهان بوده و هنوز شرکت‌های معدودی توانسته‌اند به آن برسند.
طبق تعریف آن در هر یک‌میلیون قطعه 4 خطا اتفاق می‌افتد که آن 4 خطا، خطای ذاتی هر فرآیند بوده که واقعا خارج از کنترل است.
حال اگر نیروی انتظامی ایران را بخواهیم در سطح کیفیت 6 سیگما دارای خطای کشتن بدانیم، باید در این 3 میلیون نفر حدودا 12 نفر را کشته باشد.
اگر این 3 میلیون در ذهنشان 10 فعالیت افراطی شدید خطور کند و بخواهند در سطح 6 سیگما خود را کنترل کنند باید 120 خطای بزرگ رخ دهد. کنترل کیفیت مطلوب و عادی در حال حاضر در نقاط پیشرفته دنیا 4 سیگماست و اگر هم در حد کیفیت دیگر شرکت‌های نمونه دنیا نیروی انتظامی را قبول کنیم یعنی با احتساب 4 سیگما باید نیروی انتظامی به طور طبیعی و خارج از کنترل 24 هزار نفر را کشته یا زخمی کند. هزاران خطای خشونت‌آمیز باید توسط جمعیت رخ دهد.
توجه: قصد بر این نیست که خطاهای نیروی انتظامی و قانون‌شکنان انتظامی و مردمی پوشیده شود. بله، در کیفیت 6 سیگما هم یک خطا، یک خطاست. یک انسان هم یک انسان است. جان و مال تمام انسان‌ها محترم است.
اما یک سوال؛ آقای موسوی به چه دلیل این تعداد از هواداران خود را به خیابان کشاند تا خطاهای ذاتی هر فرآیند (در اینجا مثل درگیری جمعیت وسیع یا افراد حمله‌کننده به مراکز نظامی) بتواند ضررهای جبران‌ناپذیری را بر خانواده‌ها وارد کند.
آیا بهتر نبود ابتدا از راه قانون عمل می‌کرد و اگر بر فرض جوابش را ندادند یا به او زور گفتند، بعد مردم را به خیابان می‌کشاند؟
خطاهای ذاتی یک اصل در آمار و طبیعت نرمال آن است. با هر یکهزار بار باران آمدن هم قطعی است چند بار سیل راه می‌افتد. واریانس یک واقعیت در ظهور مکرر هر پدیده در عالم وجود است. خطای خارج از کنترل را نمی‌توان عیب کل یک سیستم دانست. نمی‌توان گفت این خسارات عیب سیستم جمهوری اسلامی است بلکه عیب اجزای آن است. بله، در 200 هزار نیرو ممکن است چند نیرو هم اشتباه یا حتی گناه کنند. این عیب کل سیستم به حساب نمی‌آید، همان‌طور که در آمدن سیل، مقصر باران نیست که جلوی آن گرفته شود. این اتفاق در هر جای دنیا بود همین نتیجه را با یک واریانس نزدیک داشت؛ این قانون طبیعت است.
خطای نیروهای نظامی به همان نسبت قابل پیش‌بینی است که خطای مردم معترض قابل پیش‌بینی است. در حجم عظیم نمونه‌ها هم ممکن است یکصد نیرو اشتباه کنند و هم ممکن است از میان چند صد هزار معترض یکهزار نفر به مراکز نظامی حمله کرده یا خشونت را در خیابان نشان دهند، ممکن است صدها نفر به مقدسات مردم اهانت کنند و... که تمام این خطاهای طبیعی فرآیند موجب خسارات طبیعی فرآیند خواهد شد.
چه کسی مقصر است؟ عیب کجاست؟
آقای موسوی که آغازگر حجم عظیم نمونه‌ها (مردم) به این فرآیند (آشوب) است مسؤول است نه خود فرآیند. هر پدیده فرآیندی به ذاتی دارای درصدی از واریانس است. آیا آقای موسوی نباید پاسخ خون‌های ریخته شده را داده و خسارات مالی وارده و خسارات حیثیتی وارده به کشور را بپردازد؟
* دکترای مدیریت و استاد دانشگاه
منبع: الف ارسال نظر
پربیننده