محمدجواد روستاسکه روانی*: پس از ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری که در واقع همان خواست مردم برای استقرار استقلالی است که در شعارهای بهمن 1357 تجلی یافت، امید می‌رود فارغ از سمینارها و بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌هایی که عموما همه از سرنوشت آنها آگاهیم، این مهم در دستور کار عملیاتی تصمیم‌گیران عرصه‌های مختلف کشور قرار گیرد.
اقتصاد مقاومتی یعنی پس از گذشت 35 سال از عمر انقلاب اسلامی ایران یک متولی پیدا شود و تبیین کند ما بالاخره سالانه چقدر برنج تولید می‌کنیم؟ و چقدر برای تامین مصرف داخلی به واردات برنج نیازمندیم؟چقدر می‌توانیم با افزایش بهره‌وری به خودکفایی یا نزدیک به خط خودکفایی در حوزه برنج برسیم؟ متولی تنظیم بازار کشور چه سازمان یا نهاد و... است؟
درست دوهفته قبل از برداشت برنج از شالیزارهای شمال کشور در مرزهای ورودی را باز‌کردن و کوچه و محله‌های شمال کشور را از برنج‌های بعضا آلوده پاکستانی و هندی و... پر‌کردن و شرایطی را فراهم‌آوردن تا برنج شالیکار شمالی در انبارهای رطوبت گرفته تلف شود و از بین برود، خلاف خط‌مشی‌ها و برنامه‌های اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی بررسی کنیم ما چقدر از خاک کشورمان حاصلخیز است و مستعد کشت گندم اعم از دیم و آبی است؟ چه مساحتی از آن زیر کشت است و بخش معطل افتاده آن چرا و به چه علتی زیر کشت نمی‌رود؟ چرا کشوری با این وسعت وگستردگی در طول جغرافیایی به دلیل عدم به‌کاربردن روش‌های صحیح بهره‌وری و مدیریت منابع آب واردکننده گندم است؟ چرا حسب گزارش صد روزه رئیس‌جمهور در حالی که پشت میز مذاکره با غرب هستیم، باید بگوییم ذخیره انبارهای گندم در دو استان تمام شده بود؟
همه اینها در حالی است که از میناب تا اردبیل ما قابلیت کشت گندم داریم. اراضی معطل افتاده و قابل کشت را در قالب تعاونی‌های تولید به جوانان واگذار کنید تا غرب دیگر سفره‌های مردم را آماج شیطنت تحریم‌ها قرار ندهد. ویلاها و باغ‌های تفریحی اقامتی که از وسط شالیزارها و گندمزارها قارچ‌وار در اقصی‌نقاط کشور بویژه در سرزمین‌های خاک طلایی شمال رشد و نمو می‌کنند، چشم‌اندازی جز نابودی اقتصاد کشاورزی و وابستگی به‌دنبال نخواهد داشت. زمین شالیکار شمالی را تبدیل به ویلا‌کردن و کسی که دیروز با خانواده شالیکاری می‌کرده را تبدیل به سرایدار‌کردن ویلاهایی که در اراضی خودش ساخته شده خلاف جهت‌گیری‌های اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی بالاخره یک متولی تنظیم بازار پیدا شود و از ورود مشابه محصولات و کالاهایی که به‌دست متخصصان و در کشور تولید می‌شود جلوگیری کند. تعجب‌آور است نارنگی‌ها و پرتقال ایرانی در سردخانه‌ها مشرف به فساد است ولی نارنگی بدون طعم پاکستانی زینت‌بخش سفره‌های عید مردم است. نگاه حسرت‌زده باغداری که می‌داند حتی اگر باغش از سرما و تگرگ هم جان سالم به در ببرد از واردات بی‌رویه در امان نخواهد بود و روزی که محصولش را برداشت می‌کند کشتی کشتی نارنگی پاکستانی و انگور دانه‌درشت آفریقایی و... در بازار جولان می‌دهند، خلاف رویه‌ها و خط‌مشی‌های اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی بررسی کنیم سرنوشت خودروی ملی چه شد؟ چرا صنعت خودروسازی کشورمان که همزمان با کره‌جنوبی فعالیتش را آغاز کرده است براساس تحریم فرانسه ناگهان سطح تولیدش به روزانه به اندازه انگشتان دست رسید. حتی خودروی ملی هم توان مقاومت در برابر تحریم‌ها را نداشت.
مصائب اجتماعی پس از تولید هم که دامن اقتصاد و وضعیت اجتماعی خانوارها را درگیر خود کرده است. چرا سالانه افزون بر 20 هزار نفر در جاده‌های کشور فقط کشته می‌شوند؟ مجروحان و ازکارافتادگان هم بماند.
مرگ سالانه 15 هزار پدر که حداقل دوفرزند دارند یعنی تزریق سالانه 30 هزار یتیم و بی‌سرپرست و 15 هزار بیوه زن به اجتماع وجامعه!
ضعف در سیستم‌های ایمنی اتومبیل‌ها و جاده‌ها سالانه سمفونی مصیبت را برای کشور کوک می‌کند و نفس شرکت‌های بیمه‌گر را هم که ملزم به فروش بیمه شخص ثالث هستند به شماره انداخته است.
اقتصاد مقاومتی یعنی بد نیست گاه‌گاهی از معادن کشور هم خبری بگیریم. کشوری با این همه گستردگی در معادن چه سطحی از درآمدهای صادراتی‌‌اش مواد معدنی با لحاظ ارزش افزوده در آن است؟ آیا بهتر نیست به جای تجارت خاک حاصلخیز کشاورزی و خروج خاک کشاورزی از کشور، مواد معدنی فرآوری‌شده صادر کنیم؟
نسبت معادن کشور به اشتغال نیروی انسانی چقدر است؟چه کسانی پروانه بهره‌برداری از معادن را گرفته‌اند و فقط سالانه آن را تمدید می‌کنند و از کار و فعالیت در آنها خبری نیست؟
پروانه بهره‌برداری از معادن را یکساله و یک‌سال هم قابل تمدید کنید تا اگر بهره‌بردار اقدامی جهت استحصال و اشتغالزایی در آن نکرد پروانه قابل ابطال و واگذاری به شخص ثالث باشد.
قابل پذیرش نیست مردمانی روی معادن عظیم خدادادی زندگی می‌کنند و فریادشان از بیکاری بلند است در حالی که آن‌سوی مرزها به این مواد معدنی بیش از نفت و گاز ما نیاز دارند. کشورهای توسعه‌یافته که امروز هر کدامشان سازی از کدخدایی بر دنیا را کوک کرده‌اند از لحاظ مواد معدنی در ضعف هستند و به پای ما نمی‌رسند.
اقتصاد مقاومتی یعنی یاد بگیریم تجارت بین‌المللی جریانی دوسویه است و تجارت خارجی فقط ثبت سفارش ماشین‌های لوکس و لوازم آرایشی و بهداشتی و... نیست. جریان تجارت مبتنی بر اقتصاد مقاومتی باید شاخص‌هایش به سوی تراز مثبت بازرگانی در حال حرکت باشد. در روزهایی که دلار برای اقتصاد کشور به مثابه اکسیژن برای حیات بود واردات دسته بیل از مالزی و صرف دلارهای کشور برای واردات زین اسب خلاف رویه‌ها و خط‌مشی‌های اقتصاد مقاومتی است.
باید آنچنان با ذکاوت و هوشیاری در تاروپود اقتصاد جهانی بافته شویم که فکر تحریم اقتصاد ایران برای جهان دهشتناک باشد نه اینکه شب بخوابند و صبح علیه ما تحریم امضا کنند.
اقتصاد مقاومتی یعنی تامین امنیت در مرزهای کشور برای فائق آمدن بر تبلیغات امپراتوری رسانه‌های معاند با جمهوری اسلامی ایران که دائما بر طبل عدم ثبات و امنیت سرمایه‌گذاری در کشور می‌کوبند. به گروگان گرفتن 5 مرزبان در روزهایی که هیات‌های تجاری دنیا در حال دید و بازدید از ایران بودند، آیا پیغامی غیر از این داشت که مرزهای کشور ناامن است؟ آیا سرمایه‌گذاری در سرزمین ناامن توجیه دارد؟
هرگونه حرکتی که مغایر با امنیت سرمایه‌گذاری در کشور باشد خلاف رویه‌های اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی مبارزه همه‌جانبه و بدون اغماض با مفسدان اقتصادی که متاسفانه این روزها شنیدن مبالغ فساد قلب هر مسلمان غیرتمند را به درد می‌آورد. اقتصاد مقاومتی برای مسؤولان نظام یعنی مقاومت در برابر رشوه‌های کلان پیشنهادی، مقاومت در برابر رانت‌خواری، مقاومت در برابر خواهش‌های دل که به‌دنبال نگاه اشرافیگری به دنیا و تبلور آن در ویلاهای شخصی و اتومبیل‌های میلیاردی و اکسیژن جزایر قناری، ساز ناکوک هر دل مستعدی را کوک می‌کند.
اقتصاد مقاومتی یعنی جلوگیری از ورود پول‌های کثیف به اقتصاد کشور که علاوه بر کوبیدن بر طبل اشرافیگری و اختلافات طبقاتی همچون میکربی کشنده در شریان‌های سالم اقتصاد کشور نفوذ خواهد کرد و نه‌تنها اقتصاد بلکه مخاطرات جدی برای حاکمیت خواهد داشت.
اقتصاد مقاومتی یعنی ادامه بدون وقفه آیه «واعدوا لهم مااستطعتم من قوه» و تعطیل نکردن و دست‌نکشیدن از افزایش و به‌روز‌کردن توان دفاعی کشور و خودکفایی و بومی‌سازی توان دفاعی کشور برای مخابره این پیغام که نظام جمهوری اسلامی ایران دارای موقعیتی تثبیت شده در جهان و معادلات بین‌المللی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی محاکمه بدون اغماض و بی‌پرده و تعارف کسانی که کاسبان و ضابطان تحریم‌های بین‌المللی علیه کشور شدند و همداستان با جریان صهیونیسم که طراح هر نقشه و شیطنت علیه مردم و کشور و اسلامیت نظام است در این راه گام برداشتند. کشف دو ماه مصرف داروی تهران در انبارهای اطراف کرج و روغن‌ها و برنج‌های احتکار شده در انبارها اگر کاسبی از تحریم و ضابطی از تحریم‌ها نباشد پس نامش چیست؟ روزی که به زحمت از کشورهای دیگر گوشت وارد کشور می‌شد، قاچاق دام زنده از مرزهای غربی کشور یعنی تلاش برای در هم شکستن نظام اقتصاد مقاومتی و البته اینگونه تحرکات و افعال خلاف رویه‌ها و خط مشی‌های اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی تعمیم بیمه درکشور از مهد تا لحد تا همه افراد جامعه از هر قشر و سطح درآمدی از جامع‌ترین و به‌روز‌ترین پوشش‌های بیمه‌ای برخوردار باشند. جای تعجب است این همه سازمان‌ها و شرکت‌های بیمه‌گر در کشور گسترده شده‌اند ولی باز هم ادعا می‌شود میلیون‌ها نفر از هموطنانمان که عموما از اقشار آسیب‌پذیر هستند تحت پوشش هیچ نوع خدمات بیمه‌ای قرار ندارند. بیمه‌ای که محدود به دادن دفترچه‌های رنگی درمانی نگردد که در هیچ درمانگاه و داروخانه‌ای پذیرش ندارد و برای دارنده آن دلخوش‌کنکی بیش نیست!
اقتصاد مقاومتی یعنی حضور مقتدرانه در مذاکرات و مناسبات بین‌المللی و ابلاغ این پیام که ملتی که 8 سال در مقابل همه دنیای کفر ایستاد و وارث کربلای 5 و آزادی خرمشهر و... شد در مقابل تحریم‌ها زانو نخواهد زد و ابلاغ این پیام به چشم‌آبی‌های مو طلایی اروپایی که نسخه‌های اقتصادی ملت مستقل ایران اسلامی نه در وین و ژنو که درون مرزهای کشور نوشته و اجرا می‌شود.
اقتصاد مقاومتی یعنی سروسامان دادن به وضعیت بهداشت و درمان در کشور و توزیع عادلانه خدمات به اقصی نقاط کشور و حمایت از کسانی که توان مالی معالجاتی برای امراضشان ندارند و برنامه‌ریزی برای خودکفایی در تولید داروهایی که در انحصار کشورهای خاصی است و فراهم‌آوردن زمینه‌های تحقیقاتی و پژوهشی برای نیل به پیشرفته‌ترین دستاوردهای پزشکی و بهداشتی و کاربردی‌کردن نتایج حاصل از این تحقیقات. جای تاسف است کشوری که خاستگاه علم پزشکی بوده است و کتاب‌های بزرگان آن در رشته‌های پزشکی در دنیا هنوز جزو کتب مرجع است امروز برای تحریم فرضا استامینوفن و آسپرین و... بخواهد به تنگی و سختی بیفتد.
اقتصاد مقاومتی یعنی ترویج فرهنگ والای اسلامی در زهد و ساده‌زیستی و زدودن فرهنگ تبلیغی دنیاطلبی و زیاده‌خواهی از خانوارها و جهت‌گیری آموزشی فیلم‌ها و سریال‌ها و کلیپ‌ها و... بر آموزش و پرورش ملتی که دنیا را دورانی گذار از مراحل حیات خود می‌داند، نه مکانی برای مسابقه تجملگرایی و اشرافیگری. اظهرمن‌الشمس است که با ملتی رفاه زده و تجملگرا در یک طیف و بیچارگانی که به قرص نانی محتاجند در طیف دیگر و همزمان ترویج اشرافیگری در دکوراسیون فیلم‌ها و سریال‌ها و... نمی‌توان ملتی همراه و هم‌هدف با شاخص‌های اقتصاد مقاومتی تربیت کرد. آنچه اقتصاد مقاومتی را در بستر خود پرورش می‌دهد ترویج فرهنگ مقاومت است. بدون ترویج فرهنگ مقاومت نمی‌توان به موفقیت‌های کامل اقتصاد مقاومتی چشم امیدی دوخت. بریدن از فرهنگ خودی و بیگانگی فرهنگی بزرگ‌ترین مانع موفقیت اقتصاد مقاومتی است.
اقتصاد مقاومتی یعنی به‌جای کوبیدن این همه بر طبل خصوصی‌سازی و مسابقه برای خصوصی‌سازی بیشتر به فکر گسترش سهم تعاون در اقتصاد کشور باشیم که روزی قرار بود سهم آن به 25 درصد برسد! و جلوگیری از فرآیندهای اختصاصی‌سازی به جای خصوصی‌سازی.
اقتصاد مقاومتی یعنی دقت در انتخاب مدیران و تصمیم‌گیران ارشد کشور و ایجاد فضای گردش نخبگان و خروج از انحصار پست‌ها و سمت‌ها در دست گروه‌ها و احزاب خاص و دمیدن روح شایسته‌سالاری در نظام مختل شده از بروکراسی اداری به‌جای شاخصه‌های فامیل‌بازی و دامادپروری و باجناق‌گزینی و....
بدیهی است بدون تکیه بر تفکر و خلاقیت نخبگان وتزریق افکار نو به سازمان‌ها و مراکز تصمیم‌گیری راهی جز به‌دور خود چرخیدن نخواهیم پیمود. از دائم‌المدیران جز یک نوع تفکر نتراود و نتیجه آن نوع تفکر هم چیزی جز تکرار پس از تکرار نخواهد بود.
اقتصاد مقاومتی یعنی برنامه‌ریزی و اجرای شبکه‌های ریلی و زمینی در کشور به‌گونه‌ای که ایران اسلامی شاهراه ارتباطی دنیا با توجه به موقعیت سوق‌الجیشی‌‌اش باشد، امروز شبکه‌های حمل و نقل توسعه‌یافته هموارساز راه توسعه کشورها است و تصور توسعه بدون توسعه حمل و نقل تفکر و تصوری خام بیش نیست.
اقتصاد مقاومتی یعنی نگاهی به برنامه چشم‌انداز توسعه کشور در افق 1404 و حرکت در مسیری که بتوانیم به اهداف منطقه‌ای وجهانی سند چشم‌انداز نایل آییم.
اقتصاد مقاومتی یعنی....
به امید اعتلای ایران اسلامی!
*کارشناس مدیریت
وکارشناس ارشد حقوق خصوصی