۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۱:۲۸
در افغانستان چه می‌گذرد؟

پارلمان از کرزای زهر چشم گرفت

گرچه چند ماهی از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان می‌گذرد، اما فضای حاکم بر این کشور کماکان رنگ و بوی انتخابات دارد و فضای سیاسی کنونی نیز ملهم از دسته‌بندی‌های سیاسی پیش از انتخابات است. هرچند تمام تحلیلگران متفق‌القول بودند که حامد کرزای، رئیس‌جمهور این کشور پس از پیروزی بحث برانگیز در انتخابات، کاری بسیار دشوار پیش رو خواهد داشت، اما کمتر کسی تصور می‌کرد که وی برای کسب رأی اعتماد وزاری پیشنهاد‌ی‌اش با چالشی تا این حد جدی مواجه شود؛ چالشی که سبب شده دو‌ سوم از وزرای پیشنهادی وی نتوانند از پارلمان رأی اعتماد بگیرند. پارلمان افغانستان از 24 وزیر پیشنهادى کرزاى تنها 7 نفر را تایید صلاحیت کرد که شامل ژنرال عبدالرحیم وردک وزیر دفاع، حنیف اتمر وزیر کشور، عمر زاخیلوال وزیر دارایی، محمد عاصف رحیمى وزیر کشاورزی، غلام‌فاروق وردک وزیر معارف (آموزش و پرورش)، سید مخدوم رهین وزیر فرهنگ و حیدالله شهرانى وزیر بازرگانی مى‌شوند. اساسا به نظر می‌آید مسأله بحران مشروعیتی که کرزای با آن مواجه است به حدی ریشه‌دار است که در پارلمان هم رخنه کرده و برخی از نمایندگان پارلمان که بویژه به جبهه ملی نزدیک هستند و از متحدان دکتر عبدالله عبدالله محسوب می‌شوند، مشروعیتی برای کرزای قائل نیستند که بخواهند به وزرای پیشنهادی‌اش رأی دهند. حامد کرزای پس از آن به قدرت رسید و به عنوان رئیس‌جمهور افغانستان سوگند یاد کرد که تقلب در انتخابات افغانستان نه‌تنها توهم نبود که توسط کمیسیون انتخابات افغانستان و همچنین اتحادیه اروپا و بسیاری از نهادهای دیگر تأیید شد و همگی اذعان کردند که در انتخابات افغانستان تقلب گسترده رخ داده و حتی انتخابات به دور دوم کشیده شد، اما پس از آنکه کرزای به عنوان رئیس‌جمهور مستقر افغاستان حاضر نشد مطالبات دکتر عبدالله عبدالله را درباره عزل متقلبان در مرحله اول انتخابات بپذیرد، عبدالله از شرکت در مرحله دوم انتخابات انصراف داد تا کرزای بدون رقیب، پیروز انتخابات معرفی شود. از این رو باید رد صلاحیت وزرای کرزای را تا حد زیادی معلول انتخابات ریاست جمهوری این کشور دانست. با وجود این تفاسیر 2 نگاه به رد صلاحیت گسترده وزرای کرزای وجود دارد. برخی از تحلیلگران معتقدند این رد صلاحیت‌ها برای کرزای مطلوب است و عملا دست کرزای را برای معرفی وزرای مورد نظر خود باز خواهد گذاشت. به باور این تحلیلگران کرزای در جریان انتخابات برای به دست آوردن حمایت‌ گروه‌های مختلف قومی و سیاسی ناچار شد امتیازات گسترده‌ای به این گروه‌ها بدهد و در نتیجه این زد و بندها بسیاری از وزرای پیشنهادی او کسانی بودند که از بیرون به وی تحمل شده و به واقع نتیجه همان زد و بندهای پیش از انتخابات بودند. در حال حاضر با رد صلاحیت این افراد کرزای می‌تواند با خیالی آسوده افراد مورد نظر خود را به پارلمان معرفی کند و در صورت تأیید صلاحیت در کابینه از آنان سود ببرد. از سوی دیگر برخی از تحلیلگران سیاسی معتقدند این رد صلاحیت‌ها واکنش نمایندگان ملت افغانستان به فساد گسترده دولت است؛ فسادی که نه تنها موجب تقلب در انتخابات شد و در روند دموکراتیزه کردن این کشور وقفه‌ای بزرگ ایجاد کرد که سبب نابسامان‌تر شدن بیش از پیش وضعیت معیشتی و فرهنگی مردم هم شده است. در حال حاضر میزان فساد اداری در افغانستان بسیار بالاست به نحوی که بعد از سومالی، رتبه دوم را در جهان به خود اختصاص داده است. فساد اقتصادی هم در این کشور بیداد می‌کند و در بالاترین سطوح مملکتی وجود دارد و برخی وزرای کرزای و حتی برادر وی فساد‌های اقتصادی گسترده‌ای دارند. از این رو نمایندگان پارلمان افغانستان آن پدسته از وزراى پیشنهادى را که به عنوان رفقاى سیاسى کرزاى تحت نفوذ جنگ‌سالار‌ها به حساب مى‌آمدند یا فاقد صلاحیت لازم به نظر مى‌رسیدند، رد صلاحیت کردند. این راى پارلمان افغانستان یک دردسر جدید براى کرزاى محسوب مى‌شود، گرچه برخی تحلیلگران سیاسى افغانی این اتفاق را اینگونه تحلیل کردند که این امر باعث خواهد شد رئیس‌جمهوری افغانستان در انتخاب افراد حرفه‌اى و شایسته به جاى تسویه بدهى‌هاى سیاسى با احزاب، آزادى عمل داشته باشد. اما همه اینها در حالی است که کرزاى از وزرای پیشنهادی خود که پس از چند ماه تاخیر اواخر ماه گذشته معرفى کرده بود، دفاع می‌کرد اما نمایندگان پارلمان از این انتخاب کرزاى راضى نبودند؛ پارلمان افغانستان اعلام کرد که فهرست کرزاى بیش از حد شبیه کابینه‌ کنونى است و به معنى این است که 5سال آینده نیز طبق معمول قبل سپرى خواهد شد و مردم کماکان باید با فساد اقتصادی، اداری و مشکلات معیشتی گسترده دست و پنجه نرم کنند. از این رو به نظر می‌رسد هفته‌های دشواری در انتظار حامد کرزای، رئیس‌جمهور افغانستان است، دلیل آن این است که نمایندگان پارلمان افغان با رای عدم اعتماد به17 نفر از 24وزیر پیشنهادی حامد کرزای نشان دادند قادرند در برابر شخص رئیس‌جمهور مقاومت کنند و در آینده می‌توانند در سیاست‌های دولت تاثیر بگذارند. ترکیب دولت افغانستان یکی از معدود زمینه‌هایی است که پارلمان می‌تواند با رئیس‌جمهور مقابله کند و بعید است نمایندگان پارلمان هم این فرصت را به سادگی از دست بدهند.
ارسال نظر
captcha