کاظم برآبادی: صدور پروانه شکار یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات محیط‌زیست است که هر زمان از سوی مسؤولان سازمان محیط‌زیست مطرح شده 2 واکنش متفاوت را درپی داشته است؛ برخی بر این باورند که صدور پروانه به معنای تهدید جمعیت حیات وحش است و در مقابل، گروهی صدور مجوز شکار را برای حیات وحش ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌دانند. فارغ از چنین مباحثی آنچه موجب نگرانی علاقه‌مندان محیط‌زیست بویژه دوستداران حیات وحش شده، اینکه گفته می‌شود صدور پروانه شکار، پای شکارچیان را به مناطق ویژه از جمله زیستگاه‌های یوز و پارک‌های ملی باز می‌کند. ایجاد استرس ناشی از شکار در این زیستگاه‌ها نه‌تنها جمعیت وحوش داخل این مناطق، بلكه حیات گونه‌های منحصر به فرد حیات وحش را بیش از پیش با خطر مواجه می‌سازد. با این حال سازمان محیط زیست می‌گوید، برای این بحران دستورالعملی تهیه و به همه ادارات کل استان‌ها ابلاغ شده است. افزون بر این، برای مجوز شکار در دیگر مناطق هم ضوابط خاصی در نظر گرفته شده است. براساس این ضوابط، نخست استان‌ها ظرفیت برداشت و جمعیت گونه‌های موجود را اعلام می‌کنند، سپس این اطلاعات در دفتر مرکزی توسط یک کارگروه کارشناسی بررسی و با هماهنگی استان‌ها مجوز شکار صادر می‌شود. در عین حال در روند بررسی صدور مجوز شکار علاوه بر لحاظ کردن پیشنهاد استان‌ها، ملاحظاتی نظیر در معرض انقراض نبودن گونه پیشنهادی برای شکار و شمار جمعیت و مازاد آن در نظر گرفته شده و براساس این ملاحظات جداولی تهیه می‌شود و در اختیار استان‌ها قرار می‌گیرد تا براساس آن پروانه شکار صادر شود. بر این اساس استان‌ها فقط مجاز به صدور پروانه شکار در مناطق آزاد تحت مدیریت خود هستند و صدور پروانه شکار در منطقه ویژه فقط در دفتر مرکزی صادر می‌شود. در توضیح این مطلب، مهدی کامیاب رئیس مرکز انرژی، محیط‌زیست و مدیریت بحران دفتر سازمان ملل در تهران در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه مجوز شکار بر چه اساسی در سازمان محیط‌زیست صادر می‌شود، می‌گوید: سازمان طبق سرشماری‌هایی که انجام می‌دهد، تشخیص می‌دهد که جمعیت چه گونه‌ای افزایش یافته است و براساس سن این‌گونه، مجوز شکار را صادر می‌کند.
مخالفان: شکار هرج و مرج است
صدور پروانه‌های شکار در ایران افزایش پیدا کرده است. در سال گذشته ۷۰ پروانه شکار از طرف سازمان محیط زیست صادر شده که به گفته فعالان محیط زیست و به استناد اخبار خبرگزاری‌ها این رقم در سال جاری حدود ۱۴ درصد افزایش پیدا کرده است. معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست ایران گفته است، افزایش صدور پروانه شکار حیوانات وحشی برای پرندگان و گراز همچنان در حال انجام است. اعلام افزایش صدور پروانه شکار توسط سازمان محیط زیست با آغاز فصل شکار در ایران نگرانی‌هایی را در علاقه‌مندان به حیوانات و فعالان حوزه محیط زیست ایجاد کرده است. کارشناسان بر این باورند که پیش از هر افزایش یا کاهش پروانه شکار باید برآورد جمعیتی از گونه مورد نظر برای شکار تهیه کرد. علی برهانی‌کیا فعال حوزه حیات وحش می‌گوید: معمولا در طول یک سال جمعیت یک گونه از حیوانات به آن حد زیاد نمی‌‌شود که بتوان چند برابر شکار كرد، مگر اینکه برآورد جمعیت در یک مدت طولانی انجام نشده باشد. در غیر این صورت افزایش پروانه شکار غیرمعمول است. فرخ مستوفی، کارشناس محیط زیست معتقد است: سازمان محیط زیست باید درباره افزایش صدور پروانه شکار پاسخگو باشد. وی می‌گوید: سازمان محیط زیست یکی از مسؤولیت‌هایش برآورد آماری برای شکارگاه‌هاست. با توجه به اینکه وضع محیط زیست ما روز‌به‌روز بدتر می‌شود، به نظر من افزایش پروانه شکار قابل توجیه نیست.
پرندگان از دیگر حيواناتي هستند که شکار آنها در فصل شکار هم به شکل غیرقانونی در حال انجام بوده و هم مجوز آن نسبت به سال گذشته بیشتر صادر شده است. علی برهانی‌کیا، فعال حوزه حیات وحش می‌گوید: سال به سال تعداد پرندگان کمتر می‌شود، جایی برای افزایش صید نیست و باید کنترل بیشتری شود. با سر و صدای ایجاد شده از شلیک گلوله‌ها آرامش پرندگان بهم مي‌خورد. فرخ مستوفی نیز معتقد است، این حجم شکار زندگی حیوانات و اهالی منطقه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. او می‌گوید:«طبق آمار رسمی ما حدود یک میلیون پروانه تفنگ صادر کرده‌ایم. اینها هر سال تعداد زیادی فشنگ برای سهمیه می‌گیرند، در سال باید حدود ۷۰ میلیون گلوله به موجودات زنده شلیک شود که این یک محیط جنگی به وجود می‌آورد. بخش عمده زندگی صیادها در زمستان، گرفتن پرندگان توسط پرنده‌های دست‌آموزی است که تربیت کرده‌اند؛ این پرندگان را به هوا فرستاده و پرندگان وحشی به دنبال آنها رفته و به تور می‌افتند. این یک سیستم باستانی شکار در ایران است؛ بدون شلیک گلوله و ایجاد وحشت برای حیوانات». گروهی از فعالان حوزه محیط زیست با انتقاد از روند افزایش شکار جانوران می‌گویند، از آنجایی که آمار صحیحی از تعداد حيوانات مورد نظر وجود ندارد، افزایش مجوز، محیط زیست و حیات جانوری ایران را به مخاطره می‌اندازد. از سوی دیگر، شکارچیان غیرحرفه‌ای هم می‌توانند با دریافت مجوز به شکار بروند و به دلیل عدم آگاهی صحیح، پرندگان نادر یا حیواناتی را شکار کنند که مجوز برای شکارش ندارند. سرب‌های ناشی از شلیک گلوله‌ها شالیزارها، تالاب‌ها و خاک محل شکار را آلوده می‌کند. برخی از صاحب‌نظران این عدم توجه را ناشی از فعالیت ناصحیح سازمان محیط‌زیست در حوزه حیات وحش در ایران می‌دانند.
موافقان: شکار تهدید نیست
در حالی که برخی از کارشناسان محیط زیست از صدور مجوزهای شکار در کشور ابراز نگرانی می‌کنند و آن را تهدیدی برای حیات وحش ایران می‌دانند، محمدباقر صدوق، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست و اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست نه‌تنها صدور مجوزها را خطری برای حیات وحش نمی‌‌دانند بلکه معتقدند، این مجوزها می‌تواند اثرات مثبتی نیز بر حیات وحش داشته باشد، چراکه موجب ضابطه‌مند شدن شکار درکشور می‌شود. محمدباقر صدوق صدور مجوزهای شکار را کارشناسی شده اعلام کرد و گفت: مجوز شکار فقط به استان‌هایی داده می‌شود که در آنها قابلیت بهره‌برداری از این مجوزها وجود داشته باشد. او با بیان اینکه صدور مجوزهای شکار هیچ لطمه‌ای به
حیات وحش کشور وارد نمی‌‌کند، گفت: در همه کشورهای جهان صدور مجوز شکار امری عادی است و از این مجوزها بهره‌برداری‌های زیادی می‌شود و در ایران هم چون به نسبت حیات وحش و به‌طور محدود مجوز صادر می‌شود هیچ مشکلی پیش نمی‌‌آید. به گفته وی صدور مجوزها براساس سرشماری‌هایی که سالی دوبار از حیات وحش ایران صورت می‌گیرد انجام می‌شود. این سرشماری‌ها به‌صورت مشاهده مستقیم انجام شده و براساس آمار حیات وحش و تقاضای استان‌ها برای شکار مجوزها صادر می‌شود. معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرد: در یک فصل حدود 600 مجوز شکار بزرگ داده می‌شود که این تعداد، کارشناسی شده است و بیشتر مجوزهای شکار صادر شده مربوط به کل، بز، قوچ و میش است. او درباره صدور مجوز شکار برای پرندگان گفت: مدتی مجوز شکار پرندگان به‌دلیل آنفلوآنزای پرندگان صادر نمی‌‌شد اما با هماهنگی‌های صورت گرفته با سازمان دامپزشکی هم‌اکنون مجوز شکار پرندگان نیز داده می‌شود. اسماعیل کهرم، کارشناس محیط‌زیست نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، صدور مجوزهای شکار را بدون اشکال دانست و گفت: در سال‌هایی که به دليل آنفلوآنزای پرندگان مجوز شکار صادر نمی‌‌شد میزان شکار به مراتب بیشتر از زمانی بود که مجوز صادر میشد و تعداد شکارچیان غیرمجاز و شکار قاچاق افزایش یافته بود. او توضیح داد: زمانی که مجوز شکار صادر نمی‌‌شود به آشورزاده میانکاله رفته بودم و در آنجا فاصله میان 2 تیری که برای شکار پرندگان شلیک میشد حدود 2 دقیقه بود که این نشان‌دهنده این است که با وجود ندادن مجوز، شکار همچنان وجود دارد. این‌کارشناس محیط زیست با تاکید بر اینکه صدور مجوز شکار ضابطه‌مند امری مثبت است، تصریح کرد: وقتی حدود 600 هزار تفنگ در دست مردم است نمی‌‌توان آنها را از شکار منع کرد و فقط با صدور مجوزهای کارشناسی‌شده و ضابطه‌مند می‌توان تا حدودی میزان شکار را کنترل کرد. افزایش صدور پروانه شکار از سوی سازمان محیط زیست اما و اگرهایی در پی داشته است
حیات وحش زیر پای شکارچیان
کاظم برآبادی: صدور پروانه شکار یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات محیط‌زیست است که هر زمان از سوی مسؤولان سازمان محیط‌زیست مطرح شده 2 واکنش متفاوت را درپی داشته است؛ برخی بر این باورند که صدور پروانه به معنای تهدید جمعیت حیات وحش است و در مقابل، گروهی صدور مجوز شکار را برای حیات وحش ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌دانند. فارغ از چنین مباحثی آنچه موجب نگرانی علاقه‌مندان محیط‌زیست بویژه دوستداران حیات وحش شده، اینکه گفته می‌شود صدور پروانه شکار، پای شکارچیان را به مناطق ویژه از جمله زیستگاه‌های یوز و پارک‌های ملی باز می‌کند. ایجاد استرس ناشی از شکار در این زیستگاه‌ها نه‌تنها جمعیت وحوش داخل این مناطق، بلكه حیات گونه‌های منحصر به فرد حیات وحش را بیش از پیش با خطر مواجه می‌سازد. با این حال سازمان محیط زیست می‌گوید، برای این بحران دستورالعملی تهیه و به همه ادارات کل استان‌ها ابلاغ شده است. افزون بر این، برای مجوز شکار در دیگر مناطق هم ضوابط خاصی در نظر گرفته شده است. براساس این ضوابط، نخست استان‌ها ظرفیت برداشت و جمعیت گونه‌های موجود را اعلام می‌کنند، سپس این اطلاعات در دفتر مرکزی توسط یک کارگروه کارشناسی بررسی و با هماهنگی استان‌ها مجوز شکار صادر می‌شود. در عین حال در روند بررسی صدور مجوز شکار علاوه بر لحاظ کردن پیشنهاد استان‌ها، ملاحظاتی نظیر در معرض انقراض نبودن گونه پیشنهادی برای شکار و شمار جمعیت و مازاد آن در نظر گرفته شده و براساس این ملاحظات جداولی تهیه می‌شود و در اختیار استان‌ها قرار می‌گیرد تا براساس آن پروانه شکار صادر شود. بر این اساس استان‌ها فقط مجاز به صدور پروانه شکار در مناطق آزاد تحت مدیریت خود هستند و صدور پروانه شکار در منطقه ویژه فقط در دفتر مرکزی صادر می‌شود. در توضیح این مطلب، مهدی کامیاب رئیس مرکز انرژی، محیط‌زیست و مدیریت بحران دفتر سازمان ملل در تهران در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه مجوز شکار بر چه اساسی در سازمان محیط‌زیست صادر می‌شود، می‌گوید: سازمان طبق سرشماری‌هایی که انجام می‌دهد، تشخیص می‌دهد که جمعیت چه گونه‌ای افزایش یافته است و براساس سن این‌گونه، مجوز شکار را صادر می‌کند.
مخالفان: شکار هرج و مرج است
صدور پروانه‌های شکار در ایران افزایش پیدا کرده است. در سال گذشته ۷۰ پروانه شکار از طرف سازمان محیط زیست صادر شده که به گفته فعالان محیط زیست و به استناد اخبار خبرگزاری‌ها این رقم در سال جاری حدود ۱۴ درصد افزایش پیدا کرده است. معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست ایران گفته است، افزایش صدور پروانه شکار حیوانات وحشی برای پرندگان و گراز همچنان در حال انجام است. اعلام افزایش صدور پروانه شکار توسط سازمان محیط زیست با آغاز فصل شکار در ایران نگرانی‌هایی را در علاقه‌مندان به حیوانات و فعالان حوزه محیط زیست ایجاد کرده است. کارشناسان بر این باورند که پیش از هر افزایش یا کاهش پروانه شکار باید برآورد جمعیتی از گونه مورد نظر برای شکار تهیه کرد. علی برهانی‌کیا فعال حوزه حیات وحش می‌گوید: معمولا در طول یک سال جمعیت یک گونه از حیوانات به آن حد زیاد نمی‌‌شود که بتوان چند برابر شکار كرد، مگر اینکه برآورد جمعیت در یک مدت طولانی انجام نشده باشد. در غیر این صورت افزایش پروانه شکار غیرمعمول است. فرخ مستوفی، کارشناس محیط زیست معتقد است: سازمان محیط زیست باید درباره افزایش صدور پروانه شکار پاسخگو باشد. وی می‌گوید: سازمان محیط زیست یکی از مسؤولیت‌هایش برآورد آماری برای شکارگاه‌هاست. با توجه به اینکه وضع محیط زیست ما روز‌به‌روز بدتر می‌شود، به نظر من افزایش پروانه شکار قابل توجیه نیست.
پرندگان از دیگر حيواناتي هستند که شکار آنها در فصل شکار هم به شکل غیرقانونی در حال انجام بوده و هم مجوز آن نسبت به سال گذشته بیشتر صادر شده است. علی برهانی‌کیا، فعال حوزه حیات وحش می‌گوید: سال به سال تعداد پرندگان کمتر می‌شود، جایی برای افزایش صید نیست و باید کنترل بیشتری شود. با سر و صدای ایجاد شده از شلیک گلوله‌ها آرامش پرندگان بهم مي‌خورد. فرخ مستوفی نیز معتقد است، این حجم شکار زندگی حیوانات و اهالی منطقه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. او می‌گوید:«طبق آمار رسمی ما حدود یک میلیون پروانه تفنگ صادر کرده‌ایم. اینها هر سال تعداد زیادی فشنگ برای سهمیه می‌گیرند، در سال باید حدود ۷۰ میلیون گلوله به موجودات زنده شلیک شود که این یک محیط جنگی به وجود می‌آورد. بخش عمده زندگی صیادها در زمستان، گرفتن پرندگان توسط پرنده‌های دست‌آموزی است که تربیت کرده‌اند؛ این پرندگان را به هوا فرستاده و پرندگان وحشی به دنبال آنها رفته و به تور می‌افتند. این یک سیستم باستانی شکار در ایران است؛ بدون شلیک گلوله و ایجاد وحشت برای حیوانات». گروهی از فعالان حوزه محیط زیست با انتقاد از روند افزایش شکار جانوران می‌گویند، از آنجایی که آمار صحیحی از تعداد حيوانات مورد نظر وجود ندارد، افزایش مجوز، محیط زیست و حیات جانوری ایران را به مخاطره می‌اندازد. از سوی دیگر، شکارچیان غیرحرفه‌ای هم می‌توانند با دریافت مجوز به شکار بروند و به دلیل عدم آگاهی صحیح، پرندگان نادر یا حیواناتی را شکار کنند که مجوز برای شکارش ندارند. سرب‌های ناشی از شلیک گلوله‌ها شالیزارها، تالاب‌ها و خاک محل شکار را آلوده می‌کند. برخی از صاحب‌نظران این عدم توجه را ناشی از فعالیت ناصحیح سازمان محیط‌زیست در حوزه حیات وحش در ایران می‌دانند.
موافقان: شکار تهدید نیست
در حالی که برخی از کارشناسان محیط زیست از صدور مجوزهای شکار در کشور ابراز نگرانی می‌کنند و آن را تهدیدی برای حیات وحش ایران می‌دانند، محمدباقر صدوق، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست و اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست نه‌تنها صدور مجوزها را خطری برای حیات وحش نمی‌‌دانند بلکه معتقدند، این مجوزها می‌تواند اثرات مثبتی نیز بر حیات وحش داشته باشد، چراکه موجب ضابطه‌مند شدن شکار درکشور می‌شود. محمدباقر صدوق صدور مجوزهای شکار را کارشناسی شده اعلام کرد و گفت: مجوز شکار فقط به استان‌هایی داده می‌شود که در آنها قابلیت بهره‌برداری از این مجوزها وجود داشته باشد. او با بیان اینکه صدور مجوزهای شکار هیچ لطمه‌ای به
حیات وحش کشور وارد نمی‌‌کند، گفت: در همه کشورهای جهان صدور مجوز شکار امری عادی است و از این مجوزها بهره‌برداری‌های زیادی می‌شود و در ایران هم چون به نسبت حیات وحش و به‌طور محدود مجوز صادر می‌شود هیچ مشکلی پیش نمی‌‌آید. به گفته وی صدور مجوزها براساس سرشماری‌هایی که سالی دوبار از حیات وحش ایران صورت می‌گیرد انجام می‌شود. این سرشماری‌ها به‌صورت مشاهده مستقیم انجام شده و براساس آمار حیات وحش و تقاضای استان‌ها برای شکار مجوزها صادر می‌شود. معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرد: در یک فصل حدود 600 مجوز شکار بزرگ داده می‌شود که این تعداد، کارشناسی شده است و بیشتر مجوزهای شکار صادر شده مربوط به کل، بز، قوچ و میش است. او درباره صدور مجوز شکار برای پرندگان گفت: مدتی مجوز شکار پرندگان به‌دلیل آنفلوآنزای پرندگان صادر نمی‌‌شد اما با هماهنگی‌های صورت گرفته با سازمان دامپزشکی هم‌اکنون مجوز شکار پرندگان نیز داده می‌شود. اسماعیل کهرم، کارشناس محیط‌زیست نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، صدور مجوزهای شکار را بدون اشکال دانست و گفت: در سال‌هایی که به دليل آنفلوآنزای پرندگان مجوز شکار صادر نمی‌‌شد میزان شکار به مراتب بیشتر از زمانی بود که مجوز صادر میشد و تعداد شکارچیان غیرمجاز و شکار قاچاق افزایش یافته بود. او توضیح داد: زمانی که مجوز شکار صادر نمی‌‌شود به آشورزاده میانکاله رفته بودم و در آنجا فاصله میان 2 تیری که برای شکار پرندگان شلیک میشد حدود 2 دقیقه بود که این نشان‌دهنده این است که با وجود ندادن مجوز، شکار همچنان وجود دارد. این‌کارشناس محیط زیست با تاکید بر اینکه صدور مجوز شکار ضابطه‌مند امری مثبت است، تصریح کرد: وقتی حدود 600 هزار تفنگ در دست مردم است نمی‌‌توان آنها را از شکار منع کرد و فقط با صدور مجوزهای کارشناسی‌شده و ضابطه‌مند می‌توان تا حدودی میزان شکار را کنترل کرد. ارسال نظر
پربیننده