۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۴:۳۰

هائیتی؛ از شورش و گانگسترها تا بلایای طبیعی

هادی اعلمی‌فریمان کشور زیبا، کوچک و فقیر هائیتی در طول تاریخ معاصر همواره از 4منظر مورد توجه جامعه جهانی بوده است؛ مداخلات مکرر نظامی ایالات متحده، فقر و فلاکت اکثریت ملت، بلایای فراوان طبیعی از سیل تا زلزله و توفان و جنبه‌های توریستی بویژه در پورتوپرنس پایتخت زیبایی که اکنون 90درصد آن دچار تخریب شده است. با زلزله اخیر و نابودی زیرساخت‌های اساسی کشور جمعیت 90 درصد سیاهپوست این کشور که با درآمد سرانه کمتر از 2 دلار در روز زندگی می‌کنند، قطعا جامعه داخلی دچار فقر مضاعفی خواهد شد؛ جامعه‌ای که متکی بر کمک‌های بین‌المللی و بشردوستانه است. هائیتی نخستین کشور استقلال‌یافته در حوزه کارائیب است که با 10 میلیون جمعیت شاخص‌های آن بسیار پایین‌تر از دیگر کشورهای آمریکای لاتین است. فقر، تخریب محیط‌زیست، خشونت، بی‌ثباتی و دیکتاتوری بر آن حاکم است و از نظر اقتصادی یکی از فقیرترین کشورهای قاره آمریکاست. حکومت هائیتی به طور گسترده درگیر بین رقابت گانگسترها و گروه‌های سیاسی است. گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری وضعیت حقوق بشر را مصیبت‌بار (catastrophic) توصیف مي‌كنند. شکاف طبقاتی و ثروت بین اکثریت سیاه که به زبان creole تکلم می‌کنند و اقلیت یک درصدی فرانسوی زبان که نیمی از ثروت کشور را در اختیار دارند، بسیار گسترده است به گونه‌ای که 3درصد مردم 50 درصد ثروت را دراختیار دارند. وجود اقلیت ‌يك درصدی درمقابل اکثریت 99درصدی فقیر که آن هم نیمی از ثروت را در اختیاردارند از واقعیت‌های تکان‌دهنده بشری است بر این مبنا چگونه می‌توان انتظار داشت اکثریت خشمگین از بی‌عدالتی بتوانند آموزش شهروندی ببینند یا طبق اصول دموکراسی مودبانه رفتار کنند! بسیاری از اهالی کشور برای زندگی و کار بهتر به ایالات متحده یا دیگر کشورهای کارائیب ازجمله دومینیکن مهاجرت می‌کنند، قاچاقچیان مواد مخدر نیز سیستم قضایی و پلیس را آلوده کرده‌اند و فساد موجود موجب ناکارآمدی دستگاه‌های اجرایی می‌شود. این کشور در سال 2004 گرفتار سیل شد که منجر به کشته شدن 3هزار نفر و ناپدیدی 2هزارنفر در کشور شد که هائیتی را به طور کامل درگیر ساخت و زلزله اخیر نیز که آمار کشتار آن 100 هزار نفر برآورد شده، ضربه شدیدی به پیکره این کشور نحیف وارد خواهد کرد. از گذشته‌هاي دور جامعه هائیتی همواره شاهد شورش است. یکی از علل اصلی شورش‌های سیاهان و منازعات ناشی از سلسله مراتب طبقاتی همین فاصله بین اغنیا و فقراست. در واقع موقعیت امنیتی هائیتی شکننده است، زیرا بدليل ساختار‌های ویران، خدمات اساسی ناکافی و گران، فقر گسترده،کیفیت آموزش و خدمات بهداشتی پایین و منابع مالی پایین و حقوق مالکیت در هائيتي به رسمیت شناخته نمی‌شود و سرمایه‌گذاری عمومی فاقد نوسازی و کهنه است. اگر چه پارلمان این کشور اقدامات کلیدی برای ارزیابی مجدد نوسازی سیستم بانکداری، آیین‌نامه مشتریان، تقویت نظام قضایی و جنگ علیه فساد و همکاری با اهداکنندگان کمک را شروع کرده است، اما تاکنون نتیجه‌ای نداشته است. اوضاع اسف‌بار اقتصادی به طور مستقیم بر امنیت سیاسی تاثیر گذاشته است. همین شرایط فقر حاکم موجب شد در سال 2006 رنه پروال برنده انتخابات شود و در اکتبر 2006 ایالات متحده تحریم تسلیحاتی اعمال شده از 1991 را لغو کند- ایالات متحده 4 مورد مداخله جدی با حضور نظامی در این کشور داشته است-و از ژانویه 2007 نیروهای سازمان ملل با هدف ثبات‌سازی اقدامات جدیدی علیه نیروهای گانگستر در کشور و در cite soleil یکی از بزرگ‌ترین شهرهای دارای شمار حاشیه‌نشینان را آغاز کنند. رنه پروال که به عنوان قهرمان و مدافع فقرا مطرح است در انتخابات فوریه 2006 با 51 درصد آرا به پیروزی رسید. پذیرش پیروزی وی با تشنج و درگیری سیاسی همراه بود. وی از مخالفت گسترده و انکار پیروزی خود در دوره اول در کشور سخن گفته است. پروال رئیس‌جمهور پیشين و یک دوره متحد رهبر تبعیدی ژان بر تراند آریستید است. وی هدفش را مانند اکثر رهبران نوظهور در بولیوی، پاراگوئه و گواتمالا از میان بردن بی‌عدالتی‌ها و ایجاد مشاغل جدید اعلام کرد. او متولد 1943 در پورتوپرنس است و تحصیلاتش در بلژیک بوده و در دهه 70 در ایالات متحده زندگی کرده است. آریستید اکنون در آفریقای جنوبی در تبعید است و ایالات متحده آمریکا را متهم به تبعید اجباری خود کرده است. به هر حال در شرایط فعلی مهم‌ترین چالش پروال فقر و افزایش بهای کالاهای اساسی مورد استفاده مردم است. در کشور تظاهرات ضد دولتی در زمینه قیمت کالاها افزایش داشته است. در 6 ماهه 2007، 164 مورد تظاهرات و در 6 ماهه دوم 258مورد تظاهرات در کشور جریان داشته است. در آوریل 2008 ده‌ها نفر در تظاهرات علیه فقر و گرسنگی کشته یا زخمی شدند و تقریبا روزی نیست که گزارش ناآرامی در کشور منتشر نشود حتی گرسنگان به کاخ ریاست جمهوری هجوم آوردند. جالب است که صندوق بین‌المللی پول در نوامبر 2007 استراتژی رشد و مبارزه با فقر را برای سال‌های 2008 تا 2010 تنظیم کرد که دارای 2 فاز 2007 تا 2009 و 2010 تا 2015 است که در آن به مشکلات و چالش‌ها می‌پردازد و دورنمای راه‌حل را توسعه کشاورزی و روستایی، توسعه توریسم، زیرساخت‌ها، بهداشت،آموزش، کودکان فقیر، جوانان، تساوی جنسیتی، نو‌سازی حکومت‌داری خوب و دموکراتیک و مبارزه با ایدز و انجام اقدامات درچارچوب اقتصاد کلان دانسته است. بنابراین با شرایطی که عنوان شد اکنون همه چیز حتی ماموران حافظ صلح که از ملیت‌های مختلف با حکم شورای امنیت سازمان ملل و با هدف ثبات‌سازی در این کشور حضور دارند نیز از بین رفته یا مفقود شده‌اند و همه این علائم بد به معنای حضور گانگسترهای سرکوب شده در سراسر هائیتی خواهد بود.
ارسال نظر
captcha