54 میلیون هکتار از مراتع در وضع «ضعیف» قرار دارند

براساس آمارهای سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، 54 میلیون هکتار از مراتع کشور در وضع «ضعیف» قرار گرفته‌اند. معاون مناطق خشک و نیمه‌خشک سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور با اعلام این خبر گفت: وسعت مراتع در ناحیه خشک و نیمه‌خشک ایران، 85 میلیون هکتار است که 54 میلیون هکتار از آن به مراتع ضعیف تبدیل شده‌اند. مراتع، 55 درصد خاک کشور ما را تشکیل می‌دهند. ناصر مقدسی با بیان اینکه به طور کلی 7میلیون هکتار مرتع خوب داریم و 24 میلیون هکتار نیز در وضع متوسط قرار دارند، افزود: ما به مراتع فشار زیادی وارد کرده‌ایم به طوری که سالانه از مراتع 8هزار میلیارد تومان درآمد به دست می‌آوریم، اما برای حفظ و احیای آن فعالیت مناسبی را انجام نداده‌ایم. این مقام مسؤول در ادامه خاطر نشان کرد: نکته مهم در مراتع، نظام بهره‌برداری از آنهاست. پیش از ملی شدن جنگل‌ها و مراتع، سیستم نگهداری از مراتع، سنتی و عشایری بود؛ این ساختار، کارکرد خاص خود را داشت و در آن قلمروها مشخص بود و «حرف شنوی» و «سلسله مراتب» وجود داشت. تدوین بانک اطلاعات ممیزی مراتع معاون مناطق خشک و نیمه خشک سازمان جنگل‌ها و مراتع همچنین از تدوین بانک اطلاعات ممیزی مراتع کشور خبر داد و گفت: تاکنون برای 70 میلیون هکتار از مراتع، ممیزی انجام داده‌ایم. به گفته وی، در این بانک اطلاعات، توان و ظرفیت بهره‌برداری و همچنین اطلاعات مربوط به بهره‌برداران از مراتع مشخص می‌شود. مقدسی خاطرنشان کرد: یک میلیون بهره‌بردار مرتع در کشور وجود دارد و همچنین در حدود 2 برابر ظرفیت دام در مراتع چرا می‌کنند. معاون مناطق خشک و نیمه خشک سازمان جنگل‌ها و مراتع در بخش دیگری از سخنان خود به اراضی بیابانی اشاره کرد و اظهار داشت: در حال حاضر 32 میلیون هکتار اراضی بیابانی در کشور داریم که 10 میلیون هکتار از آن، بیابان‌های ذاتی هستند و مابقی زمین‌هایی هستند که تبدیل به بیابان شده‌اند. مقدسی تاکید کرد: اگر مراتع ما با فشار تعلیف دام تخریب شوند، به مفهوم بیابان‌زایی و افزوده شدن به اراضی بیابانی است. لزوم حفاظت از جنگل‌های طبیعی معاون مناطق خشک و نیمه خشک سازمان جنگل‌ها و مراتع با بیان اینکه 80 درصد آب شیرین جهان از جنگل‌های طبیعی تهیه می‌شوند، خاطر نشان کرد: حفاظت از منابع طبیعی و جنگل‌ها، چیزی نیست که فقط خواص جامعه متوجه آن باشند، بلکه مساله‌ای است که برای همه جامعه مهم است. وی در ادامه به بیان آمارهایی از جنگل‌های مناطق خشک و نیمه خشک ایران پرداخت و افزود: در حال حاضر 11 میلیون و 400هزار هکتار جنگل خارج از شمال در 4 رویشگاه ارسباران، زاگرس، خلیج – عمانی و ایران – تورانی وجود دارد. همچنین یک میلیون هکتار جنگل دستکاشت نیز در همین محدوده در کشور وجود دارد. مقدسی حفظ جنگل‌های ناحیه خشک را بسیار مهم دانست و تاکید کرد: جنگل‌های طبیعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک را باید با چنگ و دندان حفظ کنیم چرا که اکوسیستم‌های خشک و نیمه خشک، شکننده هستند و گیاهان این مناطق در صورت تغییر کاربری زمین و تخریب قابلیت احیای خود را ندارند. وی گفت: تغییر کاربری جنگل‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک و کاشت درخت به جای آن، غیر قابل انجام است، چرا که جنگل‌های این مناطق غیرقابل بازسازی هستند. این مساله به آن دلیل است که وضع خاک و بارندگی در این مناطق بسیار نامناسب است. با تغییرات اقلیمی نیز وضع نامناسب‌تر شده است. تخریب ناشی از توسعه در صدر آمارها نیست مقدسی درباره تخریب جنگل‌ها و مراتع در کشور خاطر نشان کرد: در آمارها، تخریب ناشی از حرکات توسعه، چه به صورت قانونی و چه به صورت غیر قانونی در صدر نیست. او ادامه داد: در 90 درصد عرصه‌های زاگرس، دام حضور دارد و این به معنای تخریب جنگل است. به گزارش سبزپرس، مقدسی اظهار داشت: در زاگرس و به طور کلی در جنگل‌های خارج از شمال، 3 عامل «دام»، «کاشت دیم» و «سوخت» به عنوان عوامل اصلی تخریب این جنگل‌ها عنوان شده است. معاون مناطق خشک و نیمه خشک سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، برخی مسائل فرهنگی جامعه را نیز از عوامل مخرب جنگل‌های خارج از شمال دانست و گفت: در مراسم «گِل مالی» که در ماه محرم در استان لرستان انجام می‌شود، هر سال 3 هزار و 750 متر مکعب چوب بلوط به عنوان سوخت سوزانده می‌شود که این رقم سالانه به اندازه 312 هکتار جنگل بلوط است. در مراسم گِل مالی، عزاداران سالار شهیدان در شهر خرم‌آباد و دیگر شهرهای استان لرستان، با مالیدن گل به سر و رو و لباس‌های خود، مراسمی آیینی را انجام می‌دهند. آنها پس از آنکه بدن خود را به گل آغشته کردند، هیزم‌هایی را که از چند روز قبل از جنگل‌ها آورده‌اند آتش می‌زنند و برای گرم شدن در کنار آن می‌ایستند. این هیزم‌ها از جنگل‌های بلوط زاگرس تهیه می‌شوند. این در حالی است که به گفته «چنانه»، مدیر کل روابط عمومی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، اخیراً با پیگیری‌های اداره کل منابع طبیعی لرستان از متولیان هیأت‌های مذهبی درخواست شده است تا به جای استفاده از هیزم از سوخت‌های فسیلی نظیر گاز طبیعی برای این مراسم استفاده شود.