چادر در فهرست میراث معنوی ثبت شد

كتايون ضيايي: چادر و حجاب اقوام ایرانی در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسید. چادر و حجاب اقوام ایرانی روز گذشته به عنوان شصت و هفتمین اثر میراث معنوی کشور به امضای مادر شهید مجتبی و حمیدرضا متین‌، رئیس‌‌جمهور، رحیم‌مشایی‌، تقوی و بقایی رسید. این مراسم که روز گذشته در سالن اجلاس سران برگزار شد، مصادف بود با سالروز فرار محمدرضا پهلوی از ایران. رئیس‌جمهور با اشاره به مصادف شدن این روز با فرار شاه گفت: در روزی چادر و حجاب اقوام ایرانی ثبت ملی می‌شود که سال‌ها پیش در چنین روزی پرچمداران تخریب موارث گرانقدر فرهنگی کشور از ایران گریختند. محمود احمدی‌نژاد در ادامه سخنان خود با تاکید بر اینکه الزام حجاب فقط برای زنان نیست، گفت: پوشش حجاب برای مردان و زنان یک ضرورت و نیاز اجتماعی و فردی است که باعث حفظ سلامت خانواده و اجتماع و دستیابی به سعادت می‌شود. رئیس‌جمهور با اشاره به وجود معیارهای پوششی بیشتر برای زنان، این امر را به دلیل وجود زیبایی‌های طبیعی بیشتر در این جنس دانست و افزود: زن جلوه زیبایی آفرینش است. وی یادآور شد: پوشش عاملی است که انسان‌ها را در ارتباطات اجتماعی خود در برابر اسارت در برابر جاذبه‌های ظاهری حفاظت می‌کند و منجر به حفظ کرامت و شخصیت انسان می‌شود. وی هشدار داد: کشش این جاذبه به قدری زیاد است که اگر مهار نشود همه امور اجتماعی انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد کما اینکه می‌بینید در بعضی از مقاطع تحت تاثیر قرار داده است. وی یادآور شد: باید جاذبه‌های زن و مرد اختصاصی باشد تا استحکام خانواده حفظ شود. وی در ادامه با تاکید بر حقوق برابر زن و مرد به‌رغم وجود تفاوت در کارکردهای اجتماعی و خانوادگی آنها، افزود: زن‌ها بالاتر از مردان هستند؛ چرا که اساس آفرینش انسان عشق و محبت است و قلب زن کانون عشق و محبت است. رئیس‌جمهور ادامه داد: در طول تاریخ ایران همواره پوشش و حجاب شاخصه بارز ملت ما بوده است. وی با اشاره به وجود برهنگی در فرهنگ غرب گفت: در غرب حقوق زنان از بین می‌رود و جایگاه آنها تا بدان جا تنزل کرده است که مبلغان فروش کالا هستند. احمدی‌نژاد در ادامه از طراحان لباس خواست منحنی پوشش ملی ایرانیان را در طول تاریخ به زمان حال وصل کنند و با حفظ اصول کارکردی لباس طرح‌های خود را مطابق با فضای امروز عرضه کنند. وی با اشاره به اینکه در طول تاریخ همواره ایرانیان از لباس‌هایی با پوشش کامل و متناسب با شرایط اقلیمی محل سکونت خود استفاده می‌کردند که در عین حال زیبا و الوان هم بود، گفت: امروز هم ما شکل خاصی از پوشش را دیکته نمی‌کنیم و از طراحان لباس می‌خواهم وارد عرصه طراحی لباس شوند. احمدی‌نژاد تصریح کرد: امیدوارم استفاده از این میراث گرانقدر در دستور کار ما قرار بگیرد و به صورت آکادمیک و دانشگاهی مورد پیگیری قرار بگیرد و ده‌ها رشته طراحی لباس در دانشگاه‌ها مختلف کشور ایجاد شود و الگوهای جدید از پوشش ارائه شود. رئیس‌جمهور ادامه داد: شاید در ابتدا این کار سخت باشد اما می‌توان انواع کفش‌ها و لباس‌ها را متکی به خود داشته باشیم و نباید دیگران مسیر حرکت ما را مشخص کنند بلکه ما باید برای آنها ریل بگذاریم. وی افزود: امیدوارم وزیر علوم و رئیس میراث فرهنگی، ستادی را جهت استفاده از میراث ملی برای ایجاد پوشش و انتشار آن در سطح جهان ایجاد کنند. رئیس سازمان میراث فرهنگی نیز در این مراسم اشاره‌ای کرد به پیشینه ثبت معنوی حجاب و گفت: ثبت حجاب در یک و نیم سال پیش در زمان ریاست سابق (مشایی) مطرح شد و از همان زمان، انجام کارهای مطالعاتی مقدماتی این موضوع در دستور کار قرار گرفت. حمید بقایی با اشاره به بیش از 3 هزار سال قدمت پوشش زنان ایرانی بیان داشت: نمونه‌ها و آثار به دست آمده از گور یک زن شاهزاده عیلامی بیانگر حجاب و پوشش وی بوده است. وی همچنین به نقش‌های قالی مربوط به دوره هخامنشی موجود در روسیه اشاره کرد که نقوش درج شده در آن، زنان ایرانی را با لباس مناسب و پارچه‌ای برسر، چیزی شبیه به چادر امروزی نشان می‌دهد. معاون رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه در تاریخ، حجاب ایرانی همواره در چشم بیگانگان فرهنگی اصیل مطرح شده است، بیان داشت: این در حالی است که در سنگ نوشته‌های تخت جمشید چهره‌ای از زنان به چشم نمی‌خورد ضمن اینکه مردان ایرانی نیز برهنه نبود‌ه‌اند اما بعد از ورود یونانیان، شاهد ورود یکسری فرهنگ غلط غرب بودیم که پس از انقراض سلوکیان، این فرهنگ از بین ایرانیان رخت بربست. معاون رئیس‌جمهور در پایان گفت: امید است بتوان گوشه‌ای از تاریخ کشور را با ثبت معنوی حجاب به نمایش بگذاریم و بگوییم حجاب، تاریخی چند هزار ساله و چه بسا با تحقیقات بیشتر قدمت آن را به اعماق تاریخ ایران سوق دهیم. در بخش دیگری از این مراسم، معاون هنرهای سنتی و صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: لباس اقوام ایرانی نشان‌دهنده‌ تاریخ و تکاملی است که زنان در عرصه‌های مختلف بر پوشیدگی خود تأکید کرده‌اند. تهمینه دانیالی با اشاره به اینکه زنان با حجاب خود، لباس رزم داشته و با چنین مذهبی در برابر هر جنبشی ایستادگی کرده‌اند، بیان کرد: حجاب در عرصه‌های مختلف تغییرات زیادی کرده است. شاید وقتی هخامنشیان یا حکومت‌های دیگر بر سر قدرت بودند، حجاب فقط برای اشراف استفاده می‌شد؛ ولی با ورود اسلام، حجاب به درون اقشار مختلف جامعه راه پیدا کرد. دانیالی گفت: خود چادر هم یک نقطه کمالی حرکت فرهنگی ما است و چادر در مقطعی نماد استقلال خواهی ملت ایران بوده است و زنان ایران با همین پوشش با طاغوت مبارزه کرده‌اند. وی با اشاره به اینکه سازمان میراث فرهنگی حافظ منافع معنوی کشور است گفت: امیدوارم بتوانیم پوشاک اقوام ایرانی را بررسی کنیم و به‌شکل جدیدی از ارائه‌ آن دست یابیم. او با اعلام اینکه ما با مدگرایی مخالف است، تاکید کرد: باید الگوهای جدید طراحی شوند. در این راستا، روند پژوهشی حجاب را بررسی می‌کنیم تا به شکلی از حجاب که برای زنان مظهر حجاب و مقاومت در برابر استعمار بوده است، بپردازیم. حجت‌الاسلام تقوی رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه‌ جمعه با اشاره به اینکه بحث پوشش مسأله‌ امروز نیست، گفت: پوشش همیشه نمایانگر بخشی از فرهنگ جامعه بوده است و انسان‌ها با انتخاب نوع لباس، مدل و رنگ آن تلاش کرده‌اند، بخشی از فرهنگ خود را به دیگران اعلام و القا کنند. وی با اشاره به اینکه انسان‌ها با شکل بناهای خود سخن گفته‌اند و حتی گنبد و گلدسته‌ها جزو نشانه‌هایی هستند که یک فرهنگ را فریاد می‌کنند، بیان کرد: جامعه باید از شعائر خود که بخشی از فرهنگ است، پاسداری کند و پاسداری از این شعائر وظیفه فرهنگی ما است. تقوی یکی از این شعائر را چادر دانست و گفت: این لباس به‌عنوان لباس ایرانی در دنیا معروف است، البته اقوام دیگر کم‌وبیش چنین پوششی داشته‌اند و دارند؛ ولی هیچ قوم و ملتی به این گستردگی از این نوع لباس استفاده نکرده است. به گفته حجت‌الاسلام تقوی، کمک به مشارکت اجتماعی زنان، سالم‌سازی محیط، حیای اجتماعی و مبارزه سیاسی از جمله کارکرد‌های حجاب است. گفتنی است در این مراسم معاونان و مدیرانی از امور بانوان وزارت کشور و نمایندگان مجلس، رئیس‌ دفتر رئیس‌جمهور و همسر رئیس‌جمهور حضور داشتند.