محمود عبدالحسینی*: جای آن است که به‌عنوان عضو کوچکی از جامعه بزرگ عکاسی، درگذشت ناگهانی زنده‌یاد بهمن جلالی را تسلیت بگویم. با وجود اینکه تازه از مراسم خاکسپاری او به خانه برگشته‌ام، نبودش را باور نمی‌کنم و خاطره‌هایی که طی سال‌های گذشته با او داشته‌ام مدام در ذهنم چرخ می‌خورد. از وقتی که خبر فوت او را شنیده‌ام، تمام مدت با دختر بزرگم که زمانی از شاگردان او در رشته عکاسی به شمار می‌رفت به مرور این خاطره‌ها پرداخته‌ایم. آشنایی من با بهمن جلالی به دهه 60 بازمی‌گردد. او از معدود کسانی بود که توانست به خوبی در تمام شاخه‌های عکاسی فعالیت‌های گسترده‌ای داشته باشد، ضمن اینکه واژه استاد برای او به معنی واقعی کلمه برازنده است. جلالی از جمله هنرمندانی بود که به واسطه نگاه ریزبین و دقیقش، موضوعات مطلوبی را دستمایه عکس‌هایش قرار می‌داد. تمام هم و غم او همواره روی پروژه‌هایی که کار می‌کرد، متمرکز بود. سعی می‌کرد نسبت به هر سوژه‌ای مطالعه و اشراف داشته باشد و همین مولفه‌ها او را از دیگران متمایز ساخته بود. روی این اصل توانست در حیطه عکاسی مستند اجتماعی عملکردهای درخشانی انجام دهد. یکی دیگر از ویژگی‌های زنده‌یاد جلالی، جنبه آموزشی کار او بود. جلالی همیشه سعی می‌کرد شیوه‌های کار خود را به شاگردانش آموزش دهد. شاید به این خاطر که به کار جوانان در عکاسی امیدوار بود و تصور می‌کرد آنها می‌توانند آثار خوبی در تمام زمینه‌ها خلق کنند. این امر باعث شده بود او روی مبحث آموزش کارهای بسیاری انجام دهد، ضمن اینکه در طول سال‌های فعالیت خود، دغدغه‌اش مبتنی بر عکاسی بود و از شعارزدگی تا جایی که می‌توانست پرهیز می‌کرد. خاطرم هست اوایل دهه 70، نخستین سالی بود که به نام سال امام خمینی(ره) بود. من و جلالی جزو اعضای هیات داوران جشنواره مهر بودیم. در آنجا می‌دیدم او نسبت به عکس‌هایی که از سوي شرکت‌کنندگان به جشنواره ارسال شده بود این انتقاد را داشت که چرا اغلب موضوعات شعارزده هستند و به آن شکلی که باید به اصل ماجرا پرداخته نشده است. با این تفاسیر، عمده فعالیت او بر عکاسی مستند اجتماعی مبتنی شده، شاید به این خاطر که او بیشترین آثار خود را در این زمینه ارائه کرده است. او به تاریخ ایران بسیار علاقه‌مند بود و همیشه نسبت به این مساله که چرا تا امروز کتابی در زمینه عکس‌های مشروطه تالیف و گردآوری نشده است، گله‌مند بود بویژه اینکه معتقد بود جای خالی کتاب عکسی با مضمون پیروزی انقلاب اسلامی حس می‌شود. این چیزها همواره از اصلی‌ترین دغدغه‌های او به شمار می‌رفت که البته دغدغه بجایی هم بود، هرچند او در زمان حیات به انتشار 2 کتاب «روزهای آتش و خون» و «خرمشهر» پرداخت؛ کتاب‌هایی که مرجع خوبی برای علاقه‌مندان به هنر عکاسی است.حالا با درگذشت این هنرمند دلسوز، جای آن است که متولیان و نهادهای مربوطه به غنای آرشیو عکس‌های انقلاب و 8 سال دفاع مقدس بپردازند. گرچه امروز نسبت به نگهداری عکس‌های دفاع مقدس در قیاس با عکس‌های انقلاب اسلامی بیشتر توجه می‌شود، اما اگر پژوهشگری بخواهد روی مبحث انقلاب اسلامی کار کند، هیچ منبع و مرجعی آن‌طور که باید وجود ندارد، ضمن اینکه ما در این حیطه نیز کمتر شاهد پژوهش بوده‌ایم. من بر این مساله معتقدم که عکس‌های مستند اجتماعی از دیرباز تاریخ مملکت ما را رقم زده‌اند. در هریک از این عکس‌ها می‌توان رد پایی از مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی، قوم و تیپ‌نگاری و بسیاری دیگر از اطلاعات اجتماعی را جست‌وجو کرد. باری امیدوارم حالا که دیگر پلک شیشه‌ای بهمن جلالی باز و بسته نمی‌شود تا به ثبت گوشه‌ای از تاریخ بپردازد، شاگردان و همسرش، رعنا جوادی راه او را ادامه دهند. امیدوارم آرشیو غنی عکس‌های این هنرمند به مدد همسر گرامی‌اش رعنا جوادی در قالب کتابی منتشر شود و در اختیار مخاطبان قرار گیرد. هرچند این مقوله نیازمند حمایت فرهنگی متولیان نیز هست تا بتوان در این رهگذر با کنار گذاشتن حب و بغض‌ها، گوشه‌هایی از گنج‌هایی پنهان از این دست در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد. این بی‌توجهی در حالی است که دغدغه ما باید بر ایران متمرکز باشد. فراموش نکنیم، هنر عکاسی در قیاس با دیگر هنرها همیشه عملکردهای پیشتازی در جامعه داشته است. به بیان ساده‌تر، حضور عکس را می‌توان در تمام صحنه‌های اجتماعی- سیاسی از دیرباز تا امروز مشاهده کرد؛ خاصه که عکاسان توانستند با نوع نگاه منحصر به خود، عکس‌های ویژه‌ای در 2 وادی انقلاب و جنگ خلق کنند.
* عكاس و استاد دانشكده خبر آموزگاری که از شعارزدگی بیزار بود
محمود عبدالحسینی*: جای آن است که به‌عنوان عضو کوچکی از جامعه بزرگ عکاسی، درگذشت ناگهانی زنده‌یاد بهمن جلالی را تسلیت بگویم. با وجود اینکه تازه از مراسم خاکسپاری او به خانه برگشته‌ام، نبودش را باور نمی‌کنم و خاطره‌هایی که طی سال‌های گذشته با او داشته‌ام مدام در ذهنم چرخ می‌خورد. از وقتی که خبر فوت او را شنیده‌ام، تمام مدت با دختر بزرگم که زمانی از شاگردان او در رشته عکاسی به شمار می‌رفت به مرور این خاطره‌ها پرداخته‌ایم. آشنایی من با بهمن جلالی به دهه 60 بازمی‌گردد. او از معدود کسانی بود که توانست به خوبی در تمام شاخه‌های عکاسی فعالیت‌های گسترده‌ای داشته باشد، ضمن اینکه واژه استاد برای او به معنی واقعی کلمه برازنده است. جلالی از جمله هنرمندانی بود که به واسطه نگاه ریزبین و دقیقش، موضوعات مطلوبی را دستمایه عکس‌هایش قرار می‌داد. تمام هم و غم او همواره روی پروژه‌هایی که کار می‌کرد، متمرکز بود. سعی می‌کرد نسبت به هر سوژه‌ای مطالعه و اشراف داشته باشد و همین مولفه‌ها او را از دیگران متمایز ساخته بود. روی این اصل توانست در حیطه عکاسی مستند اجتماعی عملکردهای درخشانی انجام دهد. یکی دیگر از ویژگی‌های زنده‌یاد جلالی، جنبه آموزشی کار او بود. جلالی همیشه سعی می‌کرد شیوه‌های کار خود را به شاگردانش آموزش دهد. شاید به این خاطر که به کار جوانان در عکاسی امیدوار بود و تصور می‌کرد آنها می‌توانند آثار خوبی در تمام زمینه‌ها خلق کنند. این امر باعث شده بود او روی مبحث آموزش کارهای بسیاری انجام دهد، ضمن اینکه در طول سال‌های فعالیت خود، دغدغه‌اش مبتنی بر عکاسی بود و از شعارزدگی تا جایی که می‌توانست پرهیز می‌کرد. خاطرم هست اوایل دهه 70، نخستین سالی بود که به نام سال امام خمینی(ره) بود. من و جلالی جزو اعضای هیات داوران جشنواره مهر بودیم. در آنجا می‌دیدم او نسبت به عکس‌هایی که از سوي شرکت‌کنندگان به جشنواره ارسال شده بود این انتقاد را داشت که چرا اغلب موضوعات شعارزده هستند و به آن شکلی که باید به اصل ماجرا پرداخته نشده است. با این تفاسیر، عمده فعالیت او بر عکاسی مستند اجتماعی مبتنی شده، شاید به این خاطر که او بیشترین آثار خود را در این زمینه ارائه کرده است. او به تاریخ ایران بسیار علاقه‌مند بود و همیشه نسبت به این مساله که چرا تا امروز کتابی در زمینه عکس‌های مشروطه تالیف و گردآوری نشده است، گله‌مند بود بویژه اینکه معتقد بود جای خالی کتاب عکسی با مضمون پیروزی انقلاب اسلامی حس می‌شود. این چیزها همواره از اصلی‌ترین دغدغه‌های او به شمار می‌رفت که البته دغدغه بجایی هم بود، هرچند او در زمان حیات به انتشار 2 کتاب «روزهای آتش و خون» و «خرمشهر» پرداخت؛ کتاب‌هایی که مرجع خوبی برای علاقه‌مندان به هنر عکاسی است.حالا با درگذشت این هنرمند دلسوز، جای آن است که متولیان و نهادهای مربوطه به غنای آرشیو عکس‌های انقلاب و 8 سال دفاع مقدس بپردازند. گرچه امروز نسبت به نگهداری عکس‌های دفاع مقدس در قیاس با عکس‌های انقلاب اسلامی بیشتر توجه می‌شود، اما اگر پژوهشگری بخواهد روی مبحث انقلاب اسلامی کار کند، هیچ منبع و مرجعی آن‌طور که باید وجود ندارد، ضمن اینکه ما در این حیطه نیز کمتر شاهد پژوهش بوده‌ایم. من بر این مساله معتقدم که عکس‌های مستند اجتماعی از دیرباز تاریخ مملکت ما را رقم زده‌اند. در هریک از این عکس‌ها می‌توان رد پایی از مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی، قوم و تیپ‌نگاری و بسیاری دیگر از اطلاعات اجتماعی را جست‌وجو کرد. باری امیدوارم حالا که دیگر پلک شیشه‌ای بهمن جلالی باز و بسته نمی‌شود تا به ثبت گوشه‌ای از تاریخ بپردازد، شاگردان و همسرش، رعنا جوادی راه او را ادامه دهند. امیدوارم آرشیو غنی عکس‌های این هنرمند به مدد همسر گرامی‌اش رعنا جوادی در قالب کتابی منتشر شود و در اختیار مخاطبان قرار گیرد. هرچند این مقوله نیازمند حمایت فرهنگی متولیان نیز هست تا بتوان در این رهگذر با کنار گذاشتن حب و بغض‌ها، گوشه‌هایی از گنج‌هایی پنهان از این دست در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد. این بی‌توجهی در حالی است که دغدغه ما باید بر ایران متمرکز باشد. فراموش نکنیم، هنر عکاسی در قیاس با دیگر هنرها همیشه عملکردهای پیشتازی در جامعه داشته است. به بیان ساده‌تر، حضور عکس را می‌توان در تمام صحنه‌های اجتماعی- سیاسی از دیرباز تا امروز مشاهده کرد؛ خاصه که عکاسان توانستند با نوع نگاه منحصر به خود، عکس‌های ویژه‌ای در 2 وادی انقلاب و جنگ خلق کنند.
* عكاس و استاد دانشكده خبر ارسال نظر
پربیننده