گروه سیاسی: همه چیز تمام شد. باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا قانون مصوب کنگره را که به‌موجب آن واشنگتن می‌تواند از ارائه ویزا به حمید ابوطالبی، نماینده پیشنهادی ایران به سازمان ملل، امتناع ورزد، امضا کرد. حالا امضای عالی‌ترین مقام دولتی آمریکا پای مصوبه کنگره است و بر این اساس دیگر حضور ابوطالبی در مقر سازمان ملل در نیویورک منتفی است.
این خبر را ماری هارف، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد. به گزارش «وطن‌امروز» اکنون و با امضای این مصوبه توسط اوباما، دولت فدرال و سازمان‌های تابعه ملزم به اجرای این قانون یعنی جلوگیری از ورود حمید ابوطالبی، نماینده پیشنهادی ایران در مقر سازمان ملل متحد، به خاک آمریکا هستند. امضای اوباما این حقیقت را نشان داد که در آمریکا اجماع ملی در میان همه احزاب بر جواب منفی نسبت به صدور روادید برای ابوطالبی وجود دارد. ممانعت آمریکایی‌ها از ورود ابوطالبی به خاک این کشور البته مغایر قوانین و حقوق بین‌الملل بود. براساس قراردادی که سال 1947 به امضای هری ترومن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا رسید، این کشور موظف شد برای همه سفرای پیشنهادی کشورها برای حضور در سازمان ملل روادید صادر کند. به همین دلیل اقدام مجالس و دولت آمریکا اساسا خلاف این قرارداد بین‌المللی بود. اکنون و 67 سال پس از این قرارداد، آمریکایی‌ها در زمان یک رئیس‌جمهور دموکرات دیگر، این قرارداد را تغییر داده و قانون جدید تصویب کرده‌اند. انگیزه این تغییر نیز ممانعت از ورود حمید ابوطالبی سفیر پیشنهادی ایران در سازمان ملل بوده است. به‌گفته ماری هارف، براساس قانون S.2195 که قانون کنونی را اصلاح می‌کند، آمریکا می‌تواند از ورود هر نماینده سازمان ملل که به تشخیص رئیس‌جمهور قبلاً در اقدام تروریستی علیه آمریکا و متحدان این کشور نقش داشته یا تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا محسوب می‌شود، اجتناب ورزد. همانگونه که گفته شد S.2195 قانونی است که پس از معرفی حمید ابوطالبی به‌عنوان نماینده ایران در سازمان ملل در کنگره آمریکا و به‌منظور ممانعت از ورود وی به آمریکا تصویب شد. به عبارت دیگر آمریکا تنها به خاطر نماینده پیشنهادی ایران در سازمان ملل، قانونی را به تصویب رسانده که برخلاف توافق سال 1947 میان سازمان ملل و آمریکاست. به اعتقاد کارشناسان اراده مقامات آمریکایی در تغییر توافق 67 ساله خود با سازمان ملل به خاطر راه ندادن سفیر پیشنهادی دولت ایران به نیویورک یک «پاسخ صریح به دولت ایران» است. آمریکایی‌ها این ماجرا را
7 آوریل یعنی 18 فروردین کلید زدند. بعد از معرفی حمید ابوطالبی به عنوان گزینه پیشنهادی ایران در مقر سازمان ملل متحد، مجلس سنای آمریکا، 7 آوریل با تصویب قانونی ورود حمید ابوطالبی، نماینده پیشنهادی ایران در سازمان ملل را ممنوع اعلام کرد. براساس این قانون که توسط تد کروز، سناتور جمهوریخواه تگزاس تدوین شد، مصوب شد «تروریست‌های شناخته‌شده» از ورود به خاک آمریکا برای فعالیت به‌عنوان نماینده کشورها در سازمان ملل منع شوند. سنای آمریکا با طرح این ادعا که ابوطالبی در جریان اشغال سفارت آمریکا در ایران در سال 1358 نقش داشته است این قانون را به تصویب رساند. به گزارش تسنیم، متعاقب مصوبه سنا، مجلس نمایندگان آمریکا نیز در 10 آوریل (21 فروردین) با تصویب قانونی با ورود سفیر پیشنهادی ایران در سازمان ملل به خاک این کشور مخالفت کرد. البته از همان ابتدا همراهی دولت آمریکا با این تصمیم کنگره نیز آشکار شد به گونه‌ای که پیش از مصوبه کنگره جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید در اظهاراتی عنوان داشت: واشنگتن به تهران اعلام کرده است که انتصاب سفیر پیشنهادی تهران در سازمان ملل «شدنی نیست». بعد از اظهارات جی کارنی، جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفت: ما به وضوح ابراز کردیم ابوطالبی، گزینه مناسبی نیست. اظهارات مقامات آمریکایی و اقدامات سنا و کنگره، واکنش مقامات وزارت امور خارجه را در پی داشت تا جایی که سیدعباس عراقچی، معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه در این‌باره گفت: گزینه‌ای جز ابوطالبی برای سازمان ملل نداریم. این اقدام دولت آمریکا البته در حالی است که در ایران دولت همچنان بر معرفی حمید ابوطالبی به عنوان سفیر پیشنهادی خود در سازمان ملل اصرار می‌کند. ایران حتی برای پیگیری این ماجرا به سازمان ملل شکایت برده است. با این حال اکنون باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا با امضای مصوبه کنگره عملا همه راه‌ها برای حضور ابوطالبی در سازمان ملل را مسدود کرده است.
ابوطالبی، بهانه مذاکرات غیرهسته‌ای
یکی از موضوعاتی که درباره ماجرای حمید ابوطالبی مورد توجه قرار گرفته، دلایل این اقدام تصمیم‌گیران در آمریکا بوده است. اگرچه ماجرای تسخیر لانه جاسوسی یک ضربه غیرقابل جبران به پرستیژ آمریکایی‌ها بوده و آنها همواره کینه این اقدام دانشجویان ایرانی را به دل دارند اما در شرایط فعلی که دولت مستقر در ایران دست دوستی را به سوی آمریکایی‌ها دراز کرده و به‌رغم انتقادات فراگیر داخلی توافقنامه مساله‌دار ژنو را منعقد کرده، چرا دولت آمریکا چنین تصمیمی گرفته است؟ در ایران کارشناسان معتقدند این اقدام ارتباط نزدیکی با موضوع و محتوای مذاکرات هسته‌ای برای توافق بر سر گام نهایی دارد. یک کارشناس امور راهبردی در تهران در این‌باره گفت اظهارات و اصرار عجیب مقامات آمریکایی در قضیه ابوطالبی نشان می‌دهد آنها برای این موضوع هدفگذاری خاصی را دنبال می‌کنند. وی به ایران هسته‌ای گفت: «آمریکا در طول مذاکرات هسته‌ای نشان داده به دنبال کشاندن مذاکرات به مسائل حقوق بشری و برخی حوزه‌های ایدئولوژیک در سیاست خارجی ایران است. به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها معتقدند اصرار بر عدم صدور روادید به ابوطالبی به بهانه حضور وی در تسخیر سفارت آمریکا در تهران در سال 58 که حادثه‌ای راهبردی و مبنایی و ایدئولوژیک در سیاست خارجه ایران محسوب می‌شود؛ می‌تواند به نوعی عقب‌نشینی نمادین ایران را در این باره منجر شود. همچنین این موضوع می‌تواند باب بحث درباره موضوعات غیر هسته‌ای را میان ایران و آمریکا باز کند». این کارشناس مسائل راهبردی تاکید کرد: «برخی شواهد نشان می‌دهد آمریکایی‌ها از گفت‌وگو درباره علت عدم صدور روادید برای ابوطالبی استقبال قابل تاملی به عمل می‌آورند، به نظر آنها این مساله زمینه‌ای را برای طرح برخی انتقادات درباره رفتار ایران با آمریکا بویژه در گذشته در سازمان ملل فراهم خواهد کرد».
مذاکرات کارشناسی در نیویورک؟!
در حالی‌که موضوع «نه» آمریکایی‌ها به ابوطالبی یک اقدام کینه‌توزانه آشکار علیه ایران است اما اعلام شده مذاکرات کارشناسی ایران و 1+5 در نیویورک برگزار می‌شود. این مذاکرات در حاشیه اجلاس کمیته مقدماتی بازنگری ان‌پی‌تی، با حضور کارشناسان هسته‌ای و فنی کشورمان و اعضای 1+5 از 15 تا 19 اردیبهشت در نیویورک برگزار می‌شود. سوالی که اکنون مطرح می‌شود این است که چرا در مقابل این اقدام خصمانه دولت آمریکا مذاکره‌کنندگان ایرانی با برگزاری مذاکرات در نیویورک موافقت کرده‌اند. بدیهی است برگزاری این مذاکرات در نیویورک یک امتیاز دیپلماتیک برای دولت آمریکاست و دادن این امتیاز آن هم در شرایطی که آمریکایی‌ها اینگونه با سفیر پیشنهادی ایران در سازمان ملل برخورد کرده‌اند به نظر غیرمنطقی می‌رسد. شاید گفته شود توافق بر سر برگزاری مذاکرات کارشناسی در نیویورک در خلال مذاکرات وین یعنی 19 و 20 فروردین انجام شده است که باید گفت موضوع ابوطالبی و مخالفت سنا روز 18 فروردین و قبل از مذاکرات صورت گرفته، ضمن اینکه وندی شرمن، نماینده آمریکا در مذاکرات نیز روز 20 فروردین و پس از مذاکرات وین صراحتا گفت او بارها از طریق کانال‌های خود به دولت ایران اطلاع داده است آمریکا به هیچ‌وجه برای حضور ابوطالبی در سازمان ملل روادید صادر نخواهد کرد.