۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۶

قدرت نرم در آفریقا

صبری انوشه غرب استکباری طرح‌های زیادی برای تقسیم آفریقا داشته و در کنفرانس برلین در قرن نوزدهم تمام آفریقا را میان قدرت‌های استعماری اروپایی تقسیم کردند و این قاره به مستعمرات انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی، پرتغالی و آلمانی تبدیل شد. خطرناک‌ترین طرح غرب برای تجزیه و تقسیم آفریقا، تقسیم براساس نژاد و دین بوده و اینک آفریقا در ادبیات سیاسی جهان غرب به عمد به 2 بخش کلی تقسیم شده است؛ شمال آفریقا یا شمال صحرا یا آفریقای سفید که به کشورهای عربی و اسلامی شمال آفریقا اطلاق می‌شود و براساس برخی از دیدگاه‌های تئوریسین‌های آمریکایی این بخش به منطقه خاورمیانه اضافه می‌شود و در ادبیات غربی مصطلح «خاورمیانه و شمال آفریقا» به عنوان یک مفهوم سیاسی و جغرافیایی مطرح است، همچنین آفریقای سیاه یا آفریقای جنوب صحرا به بخش جنوب صحرای بزرگ آفریقا اطلاق می‌شود که در گفتمان‌های سیاسی و جغرافیای غرب، آفریقای حقیقی همین بخش است. غرب بویژه واتیکان برنامه‌های متنوعی جهت مسیحی کردن کل آفریقا دارد از جمله طرح پاپ ژان پل دوم موسوم به «برنامه مسیحی کردن منطقه ساحل و صحرا». این طرح در دوران حاکمیت پاپ ژان پل با گسترش فعالیت‌های میسیونرهای مذهبی در حال اجرا بود و هم‌اکنون نیز برنامه‌های این طرح در حال اجراست. حضور قدرت نرم کاخ سفید در قاره آفریقا پس از فروپاشی شوروی و پایان جنگ سرد، گسترش یافت و سفرهای روسای جمهوری آمریکا به کشورهای آفریقایی به یک سنت سیاسی تبدیل شده است. باراک اوباما در سال اول حکومتش به غنا و مصر سفر کرد و وزیر خارجه‌اش و مقامات ارشد دستگاه‌های نظامی، امنیتی، اطلاعاتی و اقتصادی آن سفرهای دوره‌ای به کشورهای این منطقه داشته‌اند. حضور نرم واشنگتن در قاره آفریقا هیچ کمکی به حل مشکلات و بحران‌های مزمن کشورهای این قاره نداشته بلکه به نظر بسیاری از پژوهشگران مسائل آفریقا این حضور باعث افزایش رقابت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در این قاره شده است. افزایش تنش‌های خونین در سومالی، جنگ میان سودان و چاد، بحران فاجعه‌آمیز منطقه دریاچه‌های بزرگ، تشدید بحران‌های داخلی کنگوی دموکراتیک و آنگولا، جنگ منطقه‌ای و فراگیر در غرب آفریقا معروف به جنگ الماس در سیرالئون، لیبریا و گینه کوناکری و جنگ قدرت در ماداگاسکار و ساحل عاج، نمونه‌هایی از دخالت واشنگتن در مسائل داخلی آفریقا و تشدید رقابت میان کاخ سفید و قدرت‌های فرامنطقه‌ای در این قاره است. اهداف راهبردی آمریکا در قاره سیاه به‌طور خلاصه عبارتند از: 1- تحکیم هژمونی جهانی آمریکا در این منطقه 2- پاسداری از منافع نفتی و انرژی آمریکا در نیجریه، چاد، آنگولا، کنگو و ‌گینه استوایی 3- دفاع از جایگاه و موقعیت سیاسی و امنیتی خود در جیبوتی،‌جزیره کاپ ورد و پرنسیپا و کنیا 4- تحکیم شراکت راهبردی با منطقه جنوب آفریقا بویژه کشور آفریقای جنوبی جهت بهره‌مندی از منابع کانی بویژه اورانیوم و طلا 5- بسط قدرت در کشورهای غرب آفریقا بویژه کشورهایی که ذخایر کلان الماس دارند از جمله آفریقای جنوبی، لیبریا، سیرالئون و گینه کوناکری 6- تلاش برای ایجاد پایگاه‌های نظامی دائمی و غیردائمی و بسط قدرت افریکوم (نیروی متمرکز منطقه آفریقا که در سال 2008 رسما ایجاد شد.) 7- تحمیل گفتمان سیاسی و فرهنگی آمریکا و الگوهای اجتماعی آن بر جوامع آفریقایی 8- تحویل آرای 53 كشور آفریقا در محافل بین‌المللی و منطقه‌ای به قدرت سیاسی به سود آمریکا و سیاست‌های جهانی آن. 9- مقابله با قدرت و نفوذ قدرت‌های رقیب همچون چین و فرانسه 10- تلاش برای از بین بردن قدرت نرم فرهنگ و ایدئولوژی فرانکفونی در قاره آفریقا. در این راستا فرانسه جهت پاسداری از میراث فرهنگ استعماری خود در کشورهای این قاره سالانه بودجه‌های کلانی اختصاص داده و از دهه 90‌ سیر نزولی و فروپاشی فرهنگ و الگوی فرانسوی در قاره سیاه شروع شده است. 11- کلیساهای مسیحیت صهیونیستی آمریکایی فعالیت‌های تبلیغی و ترویجی خود را در کشورهای آفریقایی بویژه در میان کشورهای اسلامی بحرانی همچون سومالی، چاد، مالی و سودان گسترش داده و با میسیونرهای کلیساهای کاتولیکی وابسته به واتیکان به رقابت پرداخته است. 12- پس از 11 سپتامبر 2001 آمریکا به بهانه مقابله با تروریسم، سیاست خود را در قبال آفریقا به یک رویکرد امنیتی و نظامی تبدیل کرده و نفوذ و قدرت نظامی خود در این منطقه را گسترش داده است. رژیم صهیونیستی ‌زیر چتر حمایت‌ آمریکا در آفریقا به فعالیت‌های 6 دهه خود ادامه و در ابعاد مختلف گسترش داده است و شرکت‌های امنیتی و تسلیحاتی این رژیم به فعالیت‌های خود در این قاره دامن زده‌اند و در قبال انحصاري کردن مواد معدنی گرانبها همچون اورانیوم، الماس، طلا و مس، سلاح و خدمات امنیتی و آموزش‌های نظامی ارائه می‌دهد. این رژیم با استفاده از اختلافات قبیله‌ای و سنتی میان قبایل و نژادهای آفریقایی به تنش‌های محلی و منطقه‌ای دامن می‌زند تا زمینه‌ را برای فروش سلاح‌ها و تقویت نفوذ خود فراهم كند. رژیم صهیونیستی با سران قبایل توتسی‌ها و هوتو‌های منطقه دریاچه‌های بزرگ ارتباط تجاری و امنیتی و در تشدید اختلاف و تنش میان این قبایل نقش کلیدی داشته است. این رژیم نقش موثری در مهندسی این بحران منطقه‌ای داشته که 500 هزار آفریقایی قربانی آن بوده است. رژیم صهیونیستی در جنگ الماس در لیبریا، سیرالئون و کنگوی دموکراتیک ضربه مهلکی بر لبنانی‌هایی که در صنعت این معدن در غرب آفریقا نقش کلیدی داشتند، زد و اینک انحصار معادن الماس در لیبریا، سیرالئون و کنگوی دموکراتیک را در اختیار دارد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده