آژانس شیشه‌ای-۲...؟!
حاضران در مراسم افتتاحیه جشنواره بیست‌ودوم فیلم فجر، در بهمن ماه 1382 خوب به‌خاطر دارند، بخش تقدیر ویژه جشنواره را از کارگردان نام‌آشنای سینمای جنگ، کارگردانی که با روی باز روی سن حاضر شد، جایزه‌اش را از دست مدیران جشنواره گرفت و با عجله سالن را ترک کرد؛ برای به حداقل رساندن وقفه در فیلمبرداری تازه‌ترین اثرش. حاتمی‌کیا زمستان 82 را زیر «باران و مه و برف» خوش بود. در سرمای کوهستانی فیروزکوه خلق روایتی متفاوت از نبرد «عقل و دل» را نیت کرده بود و مصرانه با دشواری‌ها کنار می‌آمد تا «به‌رنگ ارغوان»ش را به سینمایی‌ترین وجه ممکن نهایی کند. سیزدهمین فیلم کارنامه سینمایی ابراهیم حاتمی‌کیا که دیگر به صراحت می‌توان آن را متفاوت‌ترین ساخته او نیز ارزیابی کرد، در فضایی آرام تولید و مراحل فنی را طی کرد. مراحل پس از تولید در نیمه ابتدایی سال 83 به اتمام رسید و با پر کردن فرم جشنواره بیست‌وسوم از سوی تهیه‌کننده همگان در انتظار تماشای این اثر بودند؛ اثری که در مقطع تولید گفته شد می‌تواند عنوان «آژانس شیشه‌ای-۲» را هم به خود بگیرد، اما پس از انتشار خلاصه داستان، مسؤولان امنیتی کشورخواستار نمایش فیلم شدند و فیلم با حضور بیش از ۵۰ تن از نمایندگان آنها در سینما کانون به اکران درآمد. پس از این نشست خبرهای حاشیه‌ای بسیاری شنیده شد. کار به شورای امنیت ملی رسید و در نهایت همه چیز موکول به نظر نهایی وزیر اطلاعات شد. برای کسب این نظر حاتمی‌کیا نشستی چند ساعته یا یونسی (وزیر وقت اطلاعات) را در برنامه خود گنجاند و پس از خروج از این نشست بود که خبر انصراف عوامل فیلم از حضور «به رنگ ارغوان» در جشنواره فیلم فجر، از سوی تهیه‌کننده فیلم مخابره شد. حاتمی‌کیا اما برای جلوگیری از شایعات، در نامه‌ای خطاب به وزیر وقت اطلاعات اینگونه نوشت: «برادرم، به غم شما و یارانتان احترام قائلم؛ همانگونه که شما، به نیت من احترام قائل بودید. اجازه دهید شهادتنامه آن نشست را رسا بخوانم. شهادت می‌دهم که اجازه دادید که «به رنگ ارغوان» به‌رغم میل باطنی‌تان به نمایش درآید بی‌آنکه ثانیه‌ای حذف شود و من قادر بودم جلسه را با همین توافق ترک کنم و فیلم در جشنواره شرکت کند؛ ولی من برنخاستم؛ چرا که با دلم آمده بودم و دل هنوز آرام نبود...». وی افزوده بود: «شاید«به رنگ ارغوان» گل سرخ خارداری باشد که دل یاران را ریش کرده است؛ ولی شما می‌دانید که من نیتی جز تقدیم گل نداشتم و به‌عنوان پدر معنوی «به رنگ ارغوان» با میل و خواست شخصی خودم فیلم را از شرکت در جشنواره فجر محروم می‌کنم».
توقیفی در کار نبود!
در اوج این خبرها در حاشیه جشنواره بیست و سوم فیلم فجر، آنچه روز به روز شدت می‌گرفت حس کنجکاوی رصدکنندگان اخبار و سینما دوستان بود؛ مگر موضوع فیلم چیست؟ چرا این‌بار وزارت اطلاعات؟ حاتمی‌کیا و فیلم توقیفی؟ داستان فیلمش چیست؟ اینها همه سوالاتی بود که حتی اگر کمتر برزبان می‌آمد اما در ذهن همگان طرح می‌شد و البته در آن روزها پاسخی نمی‌یافت. کم‌کم با انتشار خلاصه داستان و گذشت سال‌ها اندکی فضا تغییر کرد و اظهارنظر درباره علل توقیف این تنها فیلم به‌نمایش درنیامده کارنامه حاتمی‌کیا رنگ و بوی صریح‌تری به خود گرفت؛ «این فیلم توقیف نشد بلکه وزارت اطلاعات با همکاری تهیه‌کننده فیلم آنرا خریداری کرد. آنچه در فیلم به نمایش گذاشته شده بود با واقعیت‌های آن زمان وزارت اطلاعات تفاوت داشت. به فرض اگر ماجرایی که در فیلم روایت می‌شد در هر زمان دیگری صحت داشت مطلقاً در دوره ما اینگونه نبود.» این اظهارت یونسی که سال گذشته در گفت‌وگویی کوتاه با یک روزنامه منتش ر شد، فصل جدید از اظهارنظر درباره علل توقیف این فیلم را گشود تا تهیه‌کننده فیلم هم اقدام به واکنش کرده و ضمن انتشار اسناد مالکیت فیلم که نشان می‌داد فیلم توسط وزارت اطلاعات خریداری نشده است، گفت: «من نمی‌دانم حالا چرا موضع جدید ایشان نسبت به قبل تغییر کرده‌است در صورتی که من مصاحبه‌های اخیر ایشان را وقتی می‌دیدم احساس می‌کردم در مسائل اخیر خیلی روشنفکرتر و بازتر دارند برخورد می‌کنند، حتی ما فکر می‌کردیم مواضع ایشان نسبت به قبل خیلی معتدل‌تر شده است ولی می‌بینیم درباره فیلم یک مقداری تندتر دارند موضع‌گیری می‌کنند.» جمال ساداتیان تأکید کرد: «آن زمان فیلم یک بار هم در شورای امنیت ملی به دبیری حسن روحانی پخش شد. آن موقع اصلا این بحث‌هایی که الان آقای یونسی مطرح می‌کنند مطرح نشد. ولی تاکید وزارت اطلاعات بود که کل اصلاحات انجام شود بعد فیلم پخش شود و هیچ وقت بحث توقیف یک فیلم مطرح نبود.» اما تعبیر خود حاتمی‌کیا از اکران نشدن فیلمش متفاوت از «عدم توقیف» بود: «این فیلم به یکی از فرزندان من می‌ماند که پشت شیشه‌های بخش نوزادان بیمارستان مانده و به پرستاری دلسوز نیاز دارد که او را در آغوش بگیرد. او حالا نیازمند آغوش پرستار است. من 4-3 سال پیش جلوی نمایش «به‌رنگ ارغوان» را با توجه به شرایط آن زمان گرفتم و در واقع توقیف این فیلم خودخواسته بود، اما امروز به‌نظرم دیگر نباید مشکلی برای اکران داشته باشد و در واقع سعه‌صدر مسؤولان می‌تواند آن را از محاق درآورد».
«به رنگ ارغوان» از چه می‌گفت؟
اما داستان به‌رنگ ارغوان چه بود که اینچنین حساسیت‌ها را چه از سر دلسوزی و چه از سر انتقاد برانگیخت؛ «شفق یکی از عوامل گروهک‌های سیاسی که اوايل انقلاب با به پا کردن آشوب از کشور گریخته است، پس از سال‌ها تصمیم می‌گیرد برای دیدن دخترش «ارغوان» که دانشجوی دانشکده جنگلداری است مخفیانه به ایران بازگردد. یکی از ماموران امنیتی به نام «بهزاد» به‌عنوان دانشجو وارد دانشکده شده و از تمام امکانات مدرن امنیتی استفاده می‌کند تا با کنترل ارغوان، شفق را به دام اندازد. در این میان بین او و ارغوان رابطه‌ای عاطفی به‌وجود می‌آید. از طرف دیگر همکاران سیاسی شفق نیز تصمیم دارند او را ترور کنند تا به دست ماموران امنیتی نیفتد، اما... .» این خلاصه داستانی است که رسماً از به‌رنگ ارغوان منتشر شده است و نشان دهنده فضای کلی فیلم است. حاتمی‌کیا خود درباره این فیلم گفته است: «این فیلم باز هم به نوعی همان مضمون معروف کشمکش بین عقل و دل است؛ مضمونی که در آژانس شیشه‌ای بسیار پررنگ بود. به رنگ ارغوان، مکاشفه آدمی است که در جنگ درونی خویش میان عقل و دل مانده است. به رنگ ارغوان را من ساخته‌ام، نمی‌دانم یافتن چه مولفه‌هایی نشان از حاتمی‌کیایی بودن کارم دارد. اگر دنبال نشانه از جنگ می‌گردید به‌طور قطع در این فیلم ناامید خواهید شد ولی اگر به دنبال دلمشغولی مضمونی کارهایم باشید، این فیلم مکاشفه آدمی است که در جنگ درونی خویش میان عقل و دل مانده است. با این مولفه می‌توان گفت فیلم در راستای کارهای دیگرم هست. شاید مولفه دیگر کارهایم به روز بودن آن باشد و برای من بحث به‌روز بودن و به تعبیری به محاکات کشاندن خودم با زمانه، بسیار اهمیت دارد و از این باب، فیلم، فیلمی امروزی است».
آیا به رنگ ارغوان یک فیلم سیاسی است؟
در کنار این حرف و حدیث‌ها اما برخی تحلیل‌ها در حوالی رنگ و بوی سیاسی فیلم ارائه شد که شاید در اطاله زمان توقیف فیلم هم بی‌تأثیر نبود. حاتمی‌کیا خود در این‌باره با یادآوری خلاصه داستان فیلم گفته است: «نمی‌دانم چه بگویم، کافی‌است بگوییم این فیلم درباره ماموری است که... و ناگهان بار ذهنی تماشاگر به سمت موضوعات سیاسی برود! من مدعی نیستم که نمی‌شود از این فیلم اشارات سیاسی درک کرد بلکه این بستگی به تعریف ما از سیاست دارد. اصلا مگر آدم غیرسیاسی وجود دارد، ولی نگاه سیاسی در این فیلم در حداقل‌ترین وضعیت است و به هیچ‌وجه دوست ندارم فیلم را یک فیلم سیاسی بدانند. به رنگ ارغوان نگاهی تغزلی به موقعیت آدم‌های آرمانخواه دارد؛ آرمان‌هایی که در مقابل شرایط روز قرار می‌گیرند. اجازه بدهیم فیلم به نمایش عموم درآید و خلاصه داستان را از تماشاگران بپرسیم».
... و سرانجام رونمایی
اما سوءتفاهم‌ها سرانجام توسط احمدي‌نژاد، ختم به تفاهم شد و مخاطبان مجاز به مواجهه با متفاوت‌ترین ساخته مطرح‌ترین فیلمساز پس از انقلاب شدند. تغییرات معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ورود معترضان اصلی سیاستگذاری‌های پیشین به این جایگاه تعیین‌کننده در سینمای ایران، از همان آغاز تحلیل‌ها را به سمت رفع توقیف گسترده از بازمانده‌ها از اکران برد. اظهارات گذشته مشاور دیروز رئیس‌جمهور و معاونت سینمایی امروز از همان آغاز انتظارات را برای خبرسازی در زمینه رفع‌توقیف‌ها بالا برده بود و پاسخ به همین انتظارات هم جشنواره امسال را به جشنی از فیلم‌های «توقیفی» بدل کرد، اما اصلی‌ترین این فیلم‌ها به‌رنگ ارغوان است. با تکیه جواد شمقدری بر کرسی معاونت سینمایی بسیاری یادآور اظهارات او در اعتراض به توقیف فیلم‌هایی چون به رنگ ارغوان شدند. او دیگر نه از جایگاه منتقد به وضع موجود که در مقام سیاستگذار، مجری گفته‌های خود شده بود و با هدف انجام اقداماتی آشتی‌جویانه راه را بر رفع توقیف این فیلم هموار کرد. این روند البته در زمان مشاوره شمقدری کلید خورده و حتی به صدور دستور رئیس‌جمهور برای رفع توقیف انجامیده بود. ساداتیان تهیه‌کننده فیلم در این باره می‌گوید: «جواد شمقدری در مقطعی به‌واسطه آنچه در مطبوعات خوانده بود، تصوراتی درباره فیلم داشت اما برای روشن شدن امور، فیلم را تماشا کرد و با تحلیل خود به کار نزدیک شد. البته نقطه نظراتی درباره برخی بخش‌های کار داشت اما به‌طور کلی کار را پسندیده بود. او نظرات خود را درباره فیلم با آقای احمدی‌نژاد در میان گذاشت و او نیز با پذیرش شمقدری به‌عنوان فرد امین دستور داد تا به رنگ ارغوان رفع توقیف شود. تمام این کارها سال گذشته انجام و دستور هم سال گذشته صادر شد اما وزارت ارشاد (دولت نهم) در اجرایی کردن آن تأخیر داشت و همکاری لازم را انجام نداد تا اینکه بعد از انتصاب جواد شمقدری به عنوان معاونت امور سینمایی خبر به‌صورت رسمی منتشر شد.» و اینگونه تنها فیلم توقیفی کارنامه حاتمی‌کیا هم فرصت اکران یافت تا میهمانان جشنواره بیست‌وهشتم فیلم فجر نظاره‌گر متفاوت‌ترین تجربه این کارگردان دغدغه‌مند پس از انقلاب باشند. «گل سرخ» حاتمی‌کیا کاش خارش این بار دلی را ریش نکند. هرچند به قول سهراب: «کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ، کار ما شاید این است که در افسون گل سرخ شناور باشیم». «به‌رنگ ارغوان»؛ از سوءتفاهم دیروز تا تفاهم امروز
شناسایی راز‌گل سرخ...؟
گروه فرهنگ و هنر: «365 روز صبر کردم و نمی‌دانم صبرم تا کی طول خواهد کشید؟ امیدوارم کسانی که با نمایش این فیلم مرتبط هستند حداقل 365 ثانیه به این فیلم فکر کنند تا شاید اتفاقی برای آن بیفتد.» و اتفاق افتاد. گویی واقعاً مساله بر سر همین 365 ثانیه بود. آن روز که ابراهیم حاتمی‌کیا در نخستین سالگرد توقیف «به‌رنگ ارغوان»ش در دولت اصلاحات با «به نام پدر» به جشنواره فجر آمده بود و براساس روزشمار انتظارش از صبر 365 روزه سخن گفته بود، بی‌‌تردید نمی‌توانست حدس بزند که این صبر تا يكهزار و 825 روز به درازا خو
آژانس شیشه‌ای-۲...؟!
حاضران در مراسم افتتاحیه جشنواره بیست‌ودوم فیلم فجر، در بهمن ماه 1382 خوب به‌خاطر دارند، بخش تقدیر ویژه جشنواره را از کارگردان نام‌آشنای سینمای جنگ، کارگردانی که با روی باز روی سن حاضر شد، جایزه‌اش را از دست مدیران جشنواره گرفت و با عجله سالن را ترک کرد؛ برای به حداقل رساندن وقفه در فیلمبرداری تازه‌ترین اثرش. حاتمی‌کیا زمستان 82 را زیر «باران و مه و برف» خوش بود. در سرمای کوهستانی فیروزکوه خلق روایتی متفاوت از نبرد «عقل و دل» را نیت کرده بود و مصرانه با دشواری‌ها کنار می‌آمد تا «به‌رنگ ارغوان»ش را به سینمایی‌ترین وجه ممکن نهایی کند. سیزدهمین فیلم کارنامه سینمایی ابراهیم حاتمی‌کیا که دیگر به صراحت می‌توان آن را متفاوت‌ترین ساخته او نیز ارزیابی کرد، در فضایی آرام تولید و مراحل فنی را طی کرد. مراحل پس از تولید در نیمه ابتدایی سال 83 به اتمام رسید و با پر کردن فرم جشنواره بیست‌وسوم از سوی تهیه‌کننده همگان در انتظار تماشای این اثر بودند؛ اثری که در مقطع تولید گفته شد می‌تواند عنوان «آژانس شیشه‌ای-۲» را هم به خود بگیرد، اما پس از انتشار خلاصه داستان، مسؤولان امنیتی کشورخواستار نمایش فیلم شدند و فیلم با حضور بیش از ۵۰ تن از نمایندگان آنها در سینما کانون به اکران درآمد. پس از این نشست خبرهای حاشیه‌ای بسیاری شنیده شد. کار به شورای امنیت ملی رسید و در نهایت همه چیز موکول به نظر نهایی وزیر اطلاعات شد. برای کسب این نظر حاتمی‌کیا نشستی چند ساعته یا یونسی (وزیر وقت اطلاعات) را در برنامه خود گنجاند و پس از خروج از این نشست بود که خبر انصراف عوامل فیلم از حضور «به رنگ ارغوان» در جشنواره فیلم فجر، از سوی تهیه‌کننده فیلم مخابره شد. حاتمی‌کیا اما برای جلوگیری از شایعات، در نامه‌ای خطاب به وزیر وقت اطلاعات اینگونه نوشت: «برادرم، به غم شما و یارانتان احترام قائلم؛ همانگونه که شما، به نیت من احترام قائل بودید. اجازه دهید شهادتنامه آن نشست را رسا بخوانم. شهادت می‌دهم که اجازه دادید که «به رنگ ارغوان» به‌رغم میل باطنی‌تان به نمایش درآید بی‌آنکه ثانیه‌ای حذف شود و من قادر بودم جلسه را با همین توافق ترک کنم و فیلم در جشنواره شرکت کند؛ ولی من برنخاستم؛ چرا که با دلم آمده بودم و دل هنوز آرام نبود...». وی افزوده بود: «شاید«به رنگ ارغوان» گل سرخ خارداری باشد که دل یاران را ریش کرده است؛ ولی شما می‌دانید که من نیتی جز تقدیم گل نداشتم و به‌عنوان پدر معنوی «به رنگ ارغوان» با میل و خواست شخصی خودم فیلم را از شرکت در جشنواره فجر محروم می‌کنم».
توقیفی در کار نبود!
در اوج این خبرها در حاشیه جشنواره بیست و سوم فیلم فجر، آنچه روز به روز شدت می‌گرفت حس کنجکاوی رصدکنندگان اخبار و سینما دوستان بود؛ مگر موضوع فیلم چیست؟ چرا این‌بار وزارت اطلاعات؟ حاتمی‌کیا و فیلم توقیفی؟ داستان فیلمش چیست؟ اینها همه سوالاتی بود که حتی اگر کمتر برزبان می‌آمد اما در ذهن همگان طرح می‌شد و البته در آن روزها پاسخی نمی‌یافت. کم‌کم با انتشار خلاصه داستان و گذشت سال‌ها اندکی فضا تغییر کرد و اظهارنظر درباره علل توقیف این تنها فیلم به‌نمایش درنیامده کارنامه حاتمی‌کیا رنگ و بوی صریح‌تری به خود گرفت؛ «این فیلم توقیف نشد بلکه وزارت اطلاعات با همکاری تهیه‌کننده فیلم آنرا خریداری کرد. آنچه در فیلم به نمایش گذاشته شده بود با واقعیت‌های آن زمان وزارت اطلاعات تفاوت داشت. به فرض اگر ماجرایی که در فیلم روایت می‌شد در هر زمان دیگری صحت داشت مطلقاً در دوره ما اینگونه نبود.» این اظهارت یونسی که سال گذشته در گفت‌وگویی کوتاه با یک روزنامه منتش ر شد، فصل جدید از اظهارنظر درباره علل توقیف این فیلم را گشود تا تهیه‌کننده فیلم هم اقدام به واکنش کرده و ضمن انتشار اسناد مالکیت فیلم که نشان می‌داد فیلم توسط وزارت اطلاعات خریداری نشده است، گفت: «من نمی‌دانم حالا چرا موضع جدید ایشان نسبت به قبل تغییر کرده‌است در صورتی که من مصاحبه‌های اخیر ایشان را وقتی می‌دیدم احساس می‌کردم در مسائل اخیر خیلی روشنفکرتر و بازتر دارند برخورد می‌کنند، حتی ما فکر می‌کردیم مواضع ایشان نسبت به قبل خیلی معتدل‌تر شده است ولی می‌بینیم درباره فیلم یک مقداری تندتر دارند موضع‌گیری می‌کنند.» جمال ساداتیان تأکید کرد: «آن زمان فیلم یک بار هم در شورای امنیت ملی به دبیری حسن روحانی پخش شد. آن موقع اصلا این بحث‌هایی که الان آقای یونسی مطرح می‌کنند مطرح نشد. ولی تاکید وزارت اطلاعات بود که کل اصلاحات انجام شود بعد فیلم پخش شود و هیچ وقت بحث توقیف یک فیلم مطرح نبود.» اما تعبیر خود حاتمی‌کیا از اکران نشدن فیلمش متفاوت از «عدم توقیف» بود: «این فیلم به یکی از فرزندان من می‌ماند که پشت شیشه‌های بخش نوزادان بیمارستان مانده و به پرستاری دلسوز نیاز دارد که او را در آغوش بگیرد. او حالا نیازمند آغوش پرستار است. من 4-3 سال پیش جلوی نمایش «به‌رنگ ارغوان» را با توجه به شرایط آن زمان گرفتم و در واقع توقیف این فیلم خودخواسته بود، اما امروز به‌نظرم دیگر نباید مشکلی برای اکران داشته باشد و در واقع سعه‌صدر مسؤولان می‌تواند آن را از محاق درآورد».
«به رنگ ارغوان» از چه می‌گفت؟
اما داستان به‌رنگ ارغوان چه بود که اینچنین حساسیت‌ها را چه از سر دلسوزی و چه از سر انتقاد برانگیخت؛ «شفق یکی از عوامل گروهک‌های سیاسی که اوايل انقلاب با به پا کردن آشوب از کشور گریخته است، پس از سال‌ها تصمیم می‌گیرد برای دیدن دخترش «ارغوان» که دانشجوی دانشکده جنگلداری است مخفیانه به ایران بازگردد. یکی از ماموران امنیتی به نام «بهزاد» به‌عنوان دانشجو وارد دانشکده شده و از تمام امکانات مدرن امنیتی استفاده می‌کند تا با کنترل ارغوان، شفق را به دام اندازد. در این میان بین او و ارغوان رابطه‌ای عاطفی به‌وجود می‌آید. از طرف دیگر همکاران سیاسی شفق نیز تصمیم دارند او را ترور کنند تا به دست ماموران امنیتی نیفتد، اما... .» این خلاصه داستانی است که رسماً از به‌رنگ ارغوان منتشر شده است و نشان دهنده فضای کلی فیلم است. حاتمی‌کیا خود درباره این فیلم گفته است: «این فیلم باز هم به نوعی همان مضمون معروف کشمکش بین عقل و دل است؛ مضمونی که در آژانس شیشه‌ای بسیار پررنگ بود. به رنگ ارغوان، مکاشفه آدمی است که در جنگ درونی خویش میان عقل و دل مانده است. به رنگ ارغوان را من ساخته‌ام، نمی‌دانم یافتن چه مولفه‌هایی نشان از حاتمی‌کیایی بودن کارم دارد. اگر دنبال نشانه از جنگ می‌گردید به‌طور قطع در این فیلم ناامید خواهید شد ولی اگر به دنبال دلمشغولی مضمونی کارهایم باشید، این فیلم مکاشفه آدمی است که در جنگ درونی خویش میان عقل و دل مانده است. با این مولفه می‌توان گفت فیلم در راستای کارهای دیگرم هست. شاید مولفه دیگر کارهایم به روز بودن آن باشد و برای من بحث به‌روز بودن و به تعبیری به محاکات کشاندن خودم با زمانه، بسیار اهمیت دارد و از این باب، فیلم، فیلمی امروزی است».
آیا به رنگ ارغوان یک فیلم سیاسی است؟
در کنار این حرف و حدیث‌ها اما برخی تحلیل‌ها در حوالی رنگ و بوی سیاسی فیلم ارائه شد که شاید در اطاله زمان توقیف فیلم هم بی‌تأثیر نبود. حاتمی‌کیا خود در این‌باره با یادآوری خلاصه داستان فیلم گفته است: «نمی‌دانم چه بگویم، کافی‌است بگوییم این فیلم درباره ماموری است که... و ناگهان بار ذهنی تماشاگر به سمت موضوعات سیاسی برود! من مدعی نیستم که نمی‌شود از این فیلم اشارات سیاسی درک کرد بلکه این بستگی به تعریف ما از سیاست دارد. اصلا مگر آدم غیرسیاسی وجود دارد، ولی نگاه سیاسی در این فیلم در حداقل‌ترین وضعیت است و به هیچ‌وجه دوست ندارم فیلم را یک فیلم سیاسی بدانند. به رنگ ارغوان نگاهی تغزلی به موقعیت آدم‌های آرمانخواه دارد؛ آرمان‌هایی که در مقابل شرایط روز قرار می‌گیرند. اجازه بدهیم فیلم به نمایش عموم درآید و خلاصه داستان را از تماشاگران بپرسیم».
... و سرانجام رونمایی
اما سوءتفاهم‌ها سرانجام توسط احمدي‌نژاد، ختم به تفاهم شد و مخاطبان مجاز به مواجهه با متفاوت‌ترین ساخته مطرح‌ترین فیلمساز پس از انقلاب شدند. تغییرات معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ورود معترضان اصلی سیاستگذاری‌های پیشین به این جایگاه تعیین‌کننده در سینمای ایران، از همان آغاز تحلیل‌ها را به سمت رفع توقیف گسترده از بازمانده‌ها از اکران برد. اظهارات گذشته مشاور دیروز رئیس‌جمهور و معاونت سینمایی امروز از همان آغاز انتظارات را برای خبرسازی در زمینه رفع‌توقیف‌ها بالا برده بود و پاسخ به همین انتظارات هم جشنواره امسال را به جشنی از فیلم‌های «توقیفی» بدل کرد، اما اصلی‌ترین این فیلم‌ها به‌رنگ ارغوان است. با تکیه جواد شمقدری بر کرسی معاونت سینمایی بسیاری یادآور اظهارات او در اعتراض به توقیف فیلم‌هایی چون به رنگ ارغوان شدند. او دیگر نه از جایگاه منتقد به وضع موجود که در مقام سیاستگذار، مجری گفته‌های خود شده بود و با هدف انجام اقداماتی آشتی‌جویانه راه را بر رفع توقیف این فیلم هموار کرد. این روند البته در زمان مشاوره شمقدری کلید خورده و حتی به صدور دستور رئیس‌جمهور برای رفع توقیف انجامیده بود. ساداتیان تهیه‌کننده فیلم در این باره می‌گوید: «جواد شمقدری در مقطعی به‌واسطه آنچه در مطبوعات خوانده بود، تصوراتی درباره فیلم داشت اما برای روشن شدن امور، فیلم را تماشا کرد و با تحلیل خود به کار نزدیک شد. البته نقطه نظراتی درباره برخی بخش‌های کار داشت اما به‌طور کلی کار را پسندیده بود. او نظرات خود را درباره فیلم با آقای احمدی‌نژاد در میان گذاشت و او نیز با پذیرش شمقدری به‌عنوان فرد امین دستور داد تا به رنگ ارغوان رفع توقیف شود. تمام این کارها سال گذشته انجام و دستور هم سال گذشته صادر شد اما وزارت ارشاد (دولت نهم) در اجرایی کردن آن تأخیر داشت و همکاری لازم را انجام نداد تا اینکه بعد از انتصاب جواد شمقدری به عنوان معاونت امور سینمایی خبر به‌صورت رسمی منتشر شد.» و اینگونه تنها فیلم توقیفی کارنامه حاتمی‌کیا هم فرصت اکران یافت تا میهمانان جشنواره بیست‌وهشتم فیلم فجر نظاره‌گر متفاوت‌ترین تجربه این کارگردان دغدغه‌مند پس از انقلاب باشند. «گل سرخ» حاتمی‌کیا کاش خارش این بار دلی را ریش نکند. هرچند به قول سهراب: «کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ، کار ما شاید این است که در افسون گل سرخ شناور باشیم». ارسال نظر
پربیننده