۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۵۳

ارزیابی سیاست خاورمیانه‌ای اوباما از دیدگاه آمریکا‌یی

طه صابریان: یکی از موضوعات مطرح شده در همایش سال 2009 واینبرگ فاوندرز، ارزیابی سیاست اوباما در خاورمیانه در سال 2009 بوده و سیاستمداران آمریکا‌یی در ارزیابی خود، دیدگاه‌های خود درباره خاورمیانه و راه‌حل‌های مشکلات آن را طرح کردند. جاکسون دیل معتقد است که کارنامه اوباما در عراق در سال 2009 موفقیت‌آمیز بوده ولی در همین حال او به کاخ سفید هشدار می‌دهد که عدم اهتمام به موضوعات عراق ممکن است تبعات منفی در آینده عراق و منطقه داشته باشد. دیل پیرامون مذاکرات رژیم صهیونیستی و فلسطینی‌ها اظهار می‌دارد که کاخ سفید از تلاش‌های خود جهت موفقیت این مذاکرات خشنود است. به اعتقاد اوباما توقف کامل شهرک‌سازی در فلسطین اشغالی کلید گشایش در زمینه دیپلماتیک در منطقه خاورمیانه است. از دیدگاه وي، کشورهای منطقه به دلیل هراس از چالش‌های ساخته ایران تمایل به احیای روند صلح خاورمیانه دارند. دیل معتقد است که اهتمام آمریکا به روند صلح خاورمیانه نباید مادام‌العمر باشد و در این راستا باید واشنگتن سیاست برخی از کشورهای عربی را تغییر دهد و باید به این کشورها بفهماند که تمام مسؤولیت‌ها و وظایف درباره روند صلح خاورمیانه نباید به دوش آمریکا باشد، لذا باید این کشورها بخشی از این مسؤولیت‌ها را برعهده گیرند، به‌طور‌ مثال باید عربستان‌سعودی در امر عادی‌سازی روابط با اسرائیل حرکت فعالی داشته باشد. از دیدگاه دیل، کشورهای منطقه جهت خروج از بن‌بست روند صلح باید از روشمندی گام به گام مذاکرات پیروی و از راه‌حل‌های فراگیر دوری جویند. از نظر جاکسون دیل، داشتن سلاح‌های هسته‌ای توسط ایران بزرگ‌ترین چالش کاخ سفید است و بهترین سناریو جهت تعطیلی برنامه‌های هسته‌ای ایران ایجاد تغییرات داخلی در درون ایران است و نه حملات نظامی و نه گفت‌وگو‌ی دیپلماتیک. به عقیده وي، کاخ سفید از قدرت و ظرفیت مخالفان نظام جمهوری اسلامی آگاهی کافی ندارد و هراس آمریکا از جنگ با ایران بیش از ترس واشنگتن از مسلح شدن تهران به سلاح‌های هسته‌ای است. دیل معتقد است سیاست آمریکا در قبال ایران سناریوی مهار است تا سناریوی منع و جلوگیری. مورتیمر زوکرمان اعتقاد دارد که کاخ سفید در دوران یک ساله ریاست جمهوری اوباما در منطقه خاورمیانه نمی‌داند چگونه بازی کند و مشکل اصلی آن نداشتن ظرفیت و توان برای ایجاد توازن صحیح میان اظهارات علنی، گفت‌وگو‌های خصوصی، نشان دادن قدرت و تصمیم و اعمال فشار و تاثیر است. زوکرمان در ارزیابی خود از کارکرد خاورمیانه‌ای اوباما معتقد است، ضعف دیپلماسی عمومی و اتخاذ مواضع غیرشفاف و ضعف پرستیژ آمریکا را در منطقه به مخاطره می‌افکند، لذا اوباما باید در راهبرد بازی خود در خاورمیانه بازنگری کند. به نظر زوکرمان، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اوباما در منطقه خاورمیانه به دست آوردن احترام لازم است، ممکن است اسرائیلی‌ها و اعراب، اوباما را دوست داشته باشند ولی از او نمی‌ترسند. درباره برنامه هسته‌ای ایران، زوکرمان با دیل هم‌عقیده است؛ اوباما سیاست‌ مهار را بر سیاست منع در تعامل با برنامه هسته‌ای ایران ارجح می‌داند. از دیدگاه زوکرمان، محبوبیت اوباما در افکار عمومی اسرائیل پایین است و به اعتقاد اسرائیلی‌ها کاخ سفید به‌طور‌ کامل به سود و نفع آنها رفتار نمی‌کند. به نظر زوکرمان، ضعف اصلی سیاست خاورمیانه‌ای اوباما در عدم حضور کارشناسان متخصص و آگاه با جزئیات مسائل خاورمیانه است و باید اوباما از این اشخاص در شناخت سناریوها و ابزار کارها جهت حل مشکلات خاورمیانه استفاده کند. مایکل ماندلباوم معتقد است، اوباما در خاورمیانه با چالش‌های سیاسی زیادی روبه‌رو است و بزرگ‌ترین اشتباه او این است که می‌خواهد محبوب باشد تا مورداحترام. کاخ سفید در تعاملش با ایران بویژه پس از انتخابات ریاست جمهوری مرتکب اشتباهاتی شده است. به نظر وي، کاخ سفید به این درک و شناخت رسیده است که در سراسر ایران یک احساس ضدآمریکا‌یی موج می‌زند و اوباما از هرگونه کمک به مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران در هراس است که مبادا لطمه‌ای به راه‌حل پرونده هسته‌ای ایران بزند. از دید ماندلباوم بدون تغییر نظام تهران حل پرونده هسته‌ای ایران ممکن نیست، لذا کاخ سفید باید از نفوذ خود بیشتر استفاده کند و در زمان حال آمریکا 2 گزینه در تعاملش با ایران دارد؛ یکی اينكه آمریکا نفوذ کافی ندارد و دومی اينكه کاخ سفید تمایلی به استفاده از نفوذ خود ندارد، لذا واشنگتن جهت نیل به هدفش باید از جنبش سبز ایران حمایت کافی کند. ماندلباوم در این جلسه سیاست آمریکا در افغانستان را مورد انتقاد قرار داد و عقیده دارد که اشتباهات اوباما در افغانستان به شرح زیر است: 1- تشدید جنگ در افغانستان در دوران یک‌ساله ریاست اوباما موجب شد که جنگ افغانستان به جنگ اوباما تبدیل شود. 2- جنگ فراگیر و توسعه گستره آن، چيزي را برای افغانستان حل نخواهد کرد. 3- اهداف ژنرال استنلی مک‌كریستال، فرمانده نظامی عملیات افغانستان در راستای مبارزه با فساد در افغانستان واقعی نبوده و این امر مشکلات مضاعفی برای سیاست آمریکا در این کشور به وجود آورده است. 4- تلاش‌های فراگیر آمریکا جهت جلوگیری از افزایش دامنه بحران و جنگ افغانستان کافی نبوده. 5- مشکل اساسی سیاست آمریکا در افغانستان این است که نه اوباما رئیس جنگ است و نه حزب دموکرات، حزب جنگ است علاوه بر آن نه مزاج ملت آمریکا با جنگ طولانی و ابدی سازگار است. ماندلباوم اعتقاد دارد، استمرار آمریکا در جنگ افغانستان و شکست در این جنگ زیانبخش‌تر از کاهش خسارت‌ها و پایان دادن به این جنگ است. از دید ماندلباوم سیاست اوباما در قبال روند صلح خاورمیانه ضعیف بوده و به عقیده وی آمریکا جهت کسب موفقیت در این راه باید از نفوذ و فشار خود استفاده کند و بازنگری در چیدمان اولویت‌ها و سیاستگذاری‌ها در این منطقه ضروری است.
ارسال نظر
captcha