5 نکوداشت و 4 تقدیر برای پیشکسوتان سینما

رضا خسروي: در مراسم افتتاحیه بیست‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر که شب گذشته با حضور مسؤولان سینما، هنرمندان، منتقدان و اهالی رسانه در سالن همایش‌های برج میلاد برگزار شد، همچون دوره‌های گذشته و به سنت جشنواره‌های فرهنگی- هنری، مراسمی برای نکوداشت و تقدیر اهالی هنر اندیشیده شده بود. این برنامه که از سوی دبیرخانه جشنواره صورت گرفت در قالب 2 بخش نکوداشت و تقدیر انجام شد که طی آن نکوداشتی برای داریوش ارجمند؛ بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون، مرحوم امیر قویدل؛ کارگردان بنام سینما، اسحاق خانزادی؛ صدا بردار، محمدتقی پاکسیما؛ فیلمبردار پیشکسوت سینمای دفاع مقدس و رضا برجی؛ عکاس و مستندساز جنگ برگزار شد. همچنین از اصغر شاهوردی؛ صدابردار پیشکسوت، ولی رضایی؛ اولین رئیس لابراتوار رنگی، محمد صادق آذین؛ مدیر تولید پیشکسوت سینما و علی کسمایی؛ پدر دوبله ایران نیز تقدیر به عمل آمد. برای همه عمر از «کیمیایی» سپاسگزارم داریوش ارجمند ۵ مرداد سال ۱۳۲۳در تهران متولد شد و پس از رسیدن به دوران جوانی، کارشناسی ارشد تئاتر و سینمای خود را در پاریس و کارشناسی تاریخ و جامعه شناسی‌اش را از دانشگاه مشهد دریافت کرد. اواخر دهه 40 در کنار بازیگری و کارگردانی تئاتر، فیلم‌های کوتاه‌ 8 میلیمتری هم می‌ساخت که از میان آنها می‌توان به «هیس» اشاره کرد. همچنین کارگردانی فیلم «گفت به زیر سلطه من آیید» نوشته دکتر علی پزشکی، اولین تجربه سینمایی او در قطع ۱۶میلیمتری است. ارجمند که افتخاراتی چون دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد (سال ۱۳۶۵) برای فیلم «ناخدا خورشید» و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (سال ۱۳۷۹) برای فیلم «سگ‌کشی» را دارد تاکنون در آثار سینمایی چون پرده آخر، ناصرالدین شاه آکتور سینما، اعتراض، مسافرری، رئیس و می‌زاک نقش‌آفرینی کرده است؛ اسی دربه‌در «آدم برفی»، مالک اشتر «امام علی(ع)»، شازده «پرده آخر»، «ناخدا خورشید»، حاجی نقدی «سگ‌کشی» و امیرعلی «اعتراض» نقش خود را در «رئیس» کیمیایی متفاوت‌تر از بقیه کارهایش می‌داند و می‌گوید: همه چیز مثل انفجار خورشید و تولد هستی است. برای همه عمر از کیمیایی سپاسگزارم که یکی از لذت‌بخش‌ترین لحظات عمر هنری مرا آفرید. حاضر بود دست‌هایش را هم برای سینما بدهد امیر قویدل یکم فروردین ۱۳۲۶ در مشهد به دنیا آمد و نخستین فعالیت سینمایی‌اش را با فیلمنامه‌نویسی و دستیاری کارگردان در فیلم «مرگ در باران» ساموئل خاچیکیان انجام داد. به همین ترتیب سال‌ها به‌عنوان مشاور کارگردان، نویسنده، و طراح صحنه در سینما فعالیت داشت تا اینکه در سال‌های نخست پس از انقلاب اسلامی، فیلم‌هایی چون «خونبارش»، «برنج خونین»، «سردار جنگل» و «ترن» را کارگردانی کرد. آخرین فعالیت او «بار هستی» (۱۳۸۷) بود و مدتی پس از آن به دلیل بیماری دست از کار کشید و سرانجام ظهر روز یکشنبه، ۱۷ آبان به علت بیماری کبدی در بیمارستان پارسیان تهران درگذشت. فرامرز قریبیان که در فیلم‌های «ترن» و «بندر مه‌آلود» به کارگردانی مرحوم قویدل بازی کرده است، پس از درگذشت وی گفته بود: او یکی از بهترین کارگردانان کارهای پلیسی و فردی بسیار مرتب و منظم در کارش بود و فوت او یکی از کارگردانان خوب سینما را از ما گرفت. بر اساس نقل قولی از فرزند این هنرمند، وی آنچنان به سینما علاقه داشته که گفته بود: «اگر روزی قرار باشد در یک فیلم بازیگری دست نداشته باشد، حاضرم دستانم را بدهم و در فیلم بازی کنم». بهایی که به کار صداگذاری داده می‌شود اسحاق (احمد) خانزادی صداگذاری را از سال 1345 در کنار روبیک منصوری آغاز کرده بود، پس از صداگذاری فیلم «جمعه شیرین» (1349) از بهرام ری‌پور که کارگردان فیلم بود و در وزارت فرهنگ و هنر کار می‌کرد، خواست تا او را به دستگاهی دولتی معرفی کند که نتیجه‌اش استخدام او در سال 1350 در وزارت فرهنگ و هنر بود. خانزادی از سال 1365، که جشنواره فیلم فجر صداگذاری را وارد بخش مسابقه کرد، جایزه ویژه هیات داوران برای فیلم «شیر سنگی» (مسعود جعفری جوزانی، ‌1365)، سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری برای فیلم «در مسیر تند باد» (مسعود جعفری جوزانی، 1367) و اعتراض (مسعود کیمیایی، 1378) را به دست آورد. وی در این باره گفته بود: واقعیت این است که ارزش و اعتبار این جوایز فقط برای شخص من نیست بلکه این بهایی است که به کار صداگذاری و در کل امور فنی داده می‌شود. احساس می‌کنم حاصل کارم دیده شده محمدتقی پاکسیما، فیلمبردار با سابقه سینمای دفاع مقدس متولد سال 1338 است و سینما را تجربی آموخته، او اولین بار در سال 66 به عنوان مدیر فیلمبرداری پشت دوربین فیلم سینمایی «هراس» بود. در دهه 60 و 70 یکی از پرکارترین فیلمسازان سینمای دفاع مقدس بود. وی درباره برگزاری مراسم نکوداشت خود گفته بود: برگزاری مراسم بزرگداشت در جشنواره فیلم فجر شیرینی خاصی دارد، پس از سال‌ها فعالیت در سینما احساس می‌کنم حاصل کارم دیده شده است. وی مدیریت فیلمبرداری آثاری چون «هراس»، «گنبد نور»، «دریا برای تو»، «وصل نیکان»، «خطا»، «بهشت باران»، «سجاده آتش»، «آخرین شناسایی»، «دنیای وارونه»، «مردی از جنس بلور»، «سهراب»، «رنجر»، «انتظار»، «غوغا»، «دوشیزه»، «خداحافظ رفیق»، «خدا نزدیک است»، «چهارانگشتی»، «به‌کبودی یاس» و «ازدواج در وقت اضافه» را در پرونده حرفه‌ای خود دارد. خود را لایق این پاسداشت نمی‌دانم رضا برجی متولد 1343 جانباز جنگ تحمیلی از سال 1362 عکاسی را در لشکر 10 سیدالشهدا (ع) آغاز کرد. در اواخر سال 1365 وارد روایت فتح شد. بعد از پایان جنگ با سفر به افغانستان، جنگ‌های آذربایجان و ارمنستان، کشمیر، چچن، بوسنی، کوزوو، عراق، سومالی و... به عنوان یک خبرنگار جنگی شناخته شد. «سواحل اشک و زیتون»، «سال‌های گلوله و زنبق»، «مادران سربرنیتسا» و «لعل بدخشان» از جمله مستند‌های او در زمینه جنگ هستند. محمدعلی فارسی، مستند ساز در این باره معتقد است: رضا برجی سال‌های سال است که در تمام جنگ‌ها حضور داشته؛ افغانستان، چچن، کوزوو، لبنان، بوسنی و... و به‌رغم اینکه بیماری شیمیایی او را آزار می‌دهد، باز هم کار می‌کند. به اعتقاد من موفقیت وی در درجه دوم اهمیت است و مهم تلاش اوست که زندگی‌اش را وقف مستندسازی در زمینه جنگ کرده است و یقین می‌دانم که با کارش زنده است. کسمایی، پدر دوبله ایران علی کسمایی جزو نخستین کسانی بود که کار دوبلاژ در ایران را آغاز کرد و استاد دوبلورهای بزرگی چون منوچهر اسماعیلی، ابوالحسن تهامی‌نژاد و مهین کسمایی بوده است. وی در سال ۱۲۹۴ در تهران متولد شد و فعالیت هنری خود را با مطبوعات آغاز و با نویسندگی ادامه داد. او سینمای حرفه‌ای را با نگارش فیلمنامه فیلم «شرمسار» به کارگردانی اسماعیل کوشان تجربه کرد. مدیریت دوبلاژ سریال «هزاردستان» و آثار خارجی چون «دکتر ژیواگو»، «بانوی زیبای من»، «آوای موسیقی»، «هملت» و... در پرونده او دیده می‌شود و در این زمینه می‌توان به آثار دیگری چون شازده احتجاب، سازش، ملکوت، هجرت، اتاق یک، باغ سید، آخرین پرواز، حکایت آن مرد خوشبخت، هور در آتش، سال‌های جوانی و کمیته مجازات اشاره کرد. سکوت، سکوت...ضبط می‌کنیم! اصغر شاهوردی در سال 1336 در تهران به‌دنیا آمد. وی فارغ التحصیل رشته صدابرداری از مدرسه عالی تلویزیون و سینما 5 است و در پرونده کاری او صدابرداری آثاری چون استشهادی برای خدا (۱۳۸۶)، انعکاس (۱۳۸۶)، پارک وی (۱۳۸۵)، موج مرده (۱۳۷۹)، لیلا (۱۳۷۵)، کیمیا (۱۳۷۳) و دو فیلم با یک بلیت (۱۳۶۹) دیده می‌شود. این صدابردار پیشکسوت آذرماه سال 86 در مسیر بازگشت گروه تولید فیلم «چراغی در مه» (پناه‌برخدا رضایی) از شمال کشور به سمت تهران، دچار حادثه رانندگی شد و به کما رفت که پس از خارج شدن از کما مدت‌ها قدرت تکلم او از بین رفته بود و این‌روزها به دلیل عدم تحرکت دچار پوکی استخوان و افسردگی شدید شده است. «اشرف افشاری» همسر شاهوردی می‌گوید:«اصغر همیشه عاشق زن و بچه‌اش بود و من تا زمانی که زنده هستم عاشقانه به او خدمت می‌کنم. اصغر اولین نفری نیست که در سینما حادثه دیده و آخرین نفر هم نخواهد بود». مدیری برای فیلم‌های موفق محمدصادق آذین سال 1328 در لنگرود متولد شد و فعالیت سینمایی را به‌عنوان مدیریت تولید با فیلم «گراند سینما» به کارگردانی حسن هدایت آغاز کرد. وی فعالیت‌های دیگری چون بازی در فیلم «آپارتمان شماره13» (۱۳۶۹) و تهیه‌کنندگی «بیگانگان» (۱۳۷۸) را نیز در پرونده خود دارد. مدیریت تولید فیلم‌های مطرحی چون «درباره‌الی...» (۱۳۸۷)، «محاکمه در خیابان» (۱۳۸۷)، «حضرت یوسف(ع)» (۱۳۸۶)، «آتش بس» (۱۳۸۴)، «حکم» (۱۳۸۴)، «فرش باد» (۱۳۸۱)، «دلاوران کوچه دلگشا» (۱۳۷۱) و... در شناسنامه حرفه‌ای آذین دیده می‌شود. در مراسم افتتاحیه بیست و هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر همچنین از موسسه ویدئو رسانه «قرن بیست و یک» به مدیرعاملی «محمدمهدی جعفری» به‌عنوان نخستین موسسه خصوصی ویدئو رسانه که بیش از 10 سال سابقه فعالیت دارد، قدردانی شد.