در آستانه بیست و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به‌عنوان اصلی‌ترین گردهمایی سینمایی کشور، نگاهی گذرا به آنچه بر این جشن گذشته تا امروز به محفل اصلی سینمادوستان و اهالی سینما بدل شود خالی از لطف نیست. جشنواره فجر اگرچه امروز نمودی بیشتر رقابتی یافته اما مرور دوره‌های گذشته نشان از آن دارد که این مقطع بیشترین تأثیر را بر روند سینمای سال پیش روی خود داشته و نمی‌توان از این بعد آن غافل بود.
تولد یک سیمرغ: سیمرغ جشنواره فیلم فجر تنها 4 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در روزهایی که کشور در التهابات سال‌های اولیه جنگ بسر می‌برد، سر از تخم درآورد. بهمن 1361 التهابات خارجی و حتی برخی ناامنی‌های داخلی به‌گونه‌ای بود که برپایی جشنواره‌ای در ایام دهه فجر با گنجاندن انواع و اقسام فیلم‌های سطحی و سیاسی داخلی یا فیلم‌های کم‌مایه خارجی با پس‌زمینه ضدامپریالیستی تنها می‌توانست بهانه‌ای برای عرض‌اندام یک حکومت نوپای اسلامی در عرصه فرهنگی و هنری تلقی شود. نخستین دوره جشنواره تنها 5 فیلم در بخش مسابقه خود داشت که 3 فیلم از این آثار متعلق به کارگردانان موج نو سینمای ایران بودند: «مرگ یزدگرد» (بهرام بیضایی)، «خط قرمز» (مسعود کیمیایی) و «حاجی واشنگتن» (مرحوم علی حاتمی)که 2 فیلم اول برای همیشه در محاق توقیف ماندند و فیلم مرحوم حاتمی پس از 16 سال زمانی اجازه اکران گرفت که کارگردانش رخت از این جهان بربسته بود. از نکات قابل اشاره نخستین جشنواره فیلم فجر عدم برگزاری مراسم اهدای جایزه به برگزیدگان فیلم‌های بخش مسابقه بود. جز بخش قابل ملاحظه «سینمای ایتالیا؛ نئورئالیسم از ابتدا تاکنون» گنجاندن دیگر بخش‌های جنبی همانند «چشم‌انداز سینمای کوبا» یا «سیمای سرخپوستان و سیاهپوستان در سینما» بیشتر از آنکه با هدف در نظر گرفتن جنبه‌های ناب سینمایی و هنری باشد، کارکردی تبلیغاتی و سیاسی داشتند.
تولد یک نسل: در دومین دوره از جشنواره فیلم فجر اما شاهد نخستین فیلم‌های کارگردانانی بودیم که بعدها به‌عنوان فیلمسازان مطرح و پرکار پس از انقلاب شناخته شدند. استاد خسرو سینایی (که پیش از آن فیلم «زنده باد» را هم ساخته بود)، «محمدعلی سجادی»، «رسول صدرعاملی»، «حسن هدایت» و «محمدرضا اعلامی» از جمله این کارگردانان بودند. در این دوره خسرو سینایی برای فیلم «هیولای درون» لوح زرین بهترین کارگردانی را کسب کرد و فیلم «دیار عاشقان» (حسن کاربخش) موفق به دریافت جایزه ویژه هیات داوران شد.
یکه‌تازی ملودرام: در دوره سوم برای نخستین‌بار طیف وسیعی از
ژانرها(گونه‌ها)ي مختلف در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمدند؛ از فیلم‌های حادثه‌ای و جنگی نظیر سناتور و پایگاه جهنمی تا فیلم‌های ملودرام و سوزناک مثل «گل‌های‌داوودی» و «مترسک». فیلم‌های شاخص این دوره «مردی که زیاد می‌دانست» (یدالله صمدی)،«تاتوره» (کیومرث پوراحمد) و «کمال‌الملک» (مرحوم علی حاتمی) بودند؛ اما در کمال حیرت منتقدان و نویسندگان سینمایی، این «گل‌های داوودی» (رسول صدرعاملی) و «مترسک» (حسن زاهدی) بودند که لوح‌های زرین را درو کردند!
منبع: سایت سینمای ایران و جهان
جشنواره فجر از تولد تا 3 سالگي
در آستانه بیست و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به‌عنوان اصلی‌ترین گردهمایی سینمایی کشور، نگاهی گذرا به آنچه بر این جشن گذشته تا امروز به محفل اصلی سینمادوستان و اهالی سینما بدل شود خالی از لطف نیست. جشنواره فجر اگرچه امروز نمودی بیشتر رقابتی یافته اما مرور دوره‌های گذشته نشان از آن دارد که این مقطع بیشترین تأثیر را بر روند سینمای سال پیش روی خود داشته و نمی‌توان از این بعد آن غافل بود.
تولد یک سیمرغ: سیمرغ جشنواره فیلم فجر تنها 4 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در روزهایی که کشور در التهابات سال‌های اولیه جنگ بسر می‌برد، سر از تخم درآورد. بهمن 1361 التهابات خارجی و حتی برخی ناامنی‌های داخلی به‌گونه‌ای بود که برپایی جشنواره‌ای در ایام دهه فجر با گنجاندن انواع و اقسام فیلم‌های سطحی و سیاسی داخلی یا فیلم‌های کم‌مایه خارجی با پس‌زمینه ضدامپریالیستی تنها می‌توانست بهانه‌ای برای عرض‌اندام یک حکومت نوپای اسلامی در عرصه فرهنگی و هنری تلقی شود. نخستین دوره جشنواره تنها 5 فیلم در بخش مسابقه خود داشت که 3 فیلم از این آثار متعلق به کارگردانان موج نو سینمای ایران بودند: «مرگ یزدگرد» (بهرام بیضایی)، «خط قرمز» (مسعود کیمیایی) و «حاجی واشنگتن» (مرحوم علی حاتمی)که 2 فیلم اول برای همیشه در محاق توقیف ماندند و فیلم مرحوم حاتمی پس از 16 سال زمانی اجازه اکران گرفت که کارگردانش رخت از این جهان بربسته بود. از نکات قابل اشاره نخستین جشنواره فیلم فجر عدم برگزاری مراسم اهدای جایزه به برگزیدگان فیلم‌های بخش مسابقه بود. جز بخش قابل ملاحظه «سینمای ایتالیا؛ نئورئالیسم از ابتدا تاکنون» گنجاندن دیگر بخش‌های جنبی همانند «چشم‌انداز سینمای کوبا» یا «سیمای سرخپوستان و سیاهپوستان در سینما» بیشتر از آنکه با هدف در نظر گرفتن جنبه‌های ناب سینمایی و هنری باشد، کارکردی تبلیغاتی و سیاسی داشتند.
تولد یک نسل: در دومین دوره از جشنواره فیلم فجر اما شاهد نخستین فیلم‌های کارگردانانی بودیم که بعدها به‌عنوان فیلمسازان مطرح و پرکار پس از انقلاب شناخته شدند. استاد خسرو سینایی (که پیش از آن فیلم «زنده باد» را هم ساخته بود)، «محمدعلی سجادی»، «رسول صدرعاملی»، «حسن هدایت» و «محمدرضا اعلامی» از جمله این کارگردانان بودند. در این دوره خسرو سینایی برای فیلم «هیولای درون» لوح زرین بهترین کارگردانی را کسب کرد و فیلم «دیار عاشقان» (حسن کاربخش) موفق به دریافت جایزه ویژه هیات داوران شد.
یکه‌تازی ملودرام: در دوره سوم برای نخستین‌بار طیف وسیعی از
ژانرها(گونه‌ها)ي مختلف در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمدند؛ از فیلم‌های حادثه‌ای و جنگی نظیر سناتور و پایگاه جهنمی تا فیلم‌های ملودرام و سوزناک مثل «گل‌های‌داوودی» و «مترسک». فیلم‌های شاخص این دوره «مردی که زیاد می‌دانست» (یدالله صمدی)،«تاتوره» (کیومرث پوراحمد) و «کمال‌الملک» (مرحوم علی حاتمی) بودند؛ اما در کمال حیرت منتقدان و نویسندگان سینمایی، این «گل‌های داوودی» (رسول صدرعاملی) و «مترسک» (حسن زاهدی) بودند که لوح‌های زرین را درو کردند!
منبع: سایت سینمای ایران و جهان
ارسال نظر
پربیننده