بهرنگ فتوحی: آیا تهران از «تهران» خواهد رفت؟ آیا اگر دستان لرزان زلزله هر شب بر پشت در بسته این شهر دودآلود بکوبد و خواب همشهریان غمگینش را آشفته کند، تهران از خیر «تهران» میگذرد و به جای دیگری نقل مکان میکند؟ آیا اگر در همسایگی پایتخت، شهری بارها و بارها بلرزد و از شدت و تکرار پسلرزهها، خون به جگر مردمش شود، تهرانیها «تهران» را خالی میکنند و در کویر مرکزی ایران جایی نزدیک شهرهای سمنان و شاهرود – گزینههای احتمالی انتقال پایتخت- مستقر میشوند؟ آیا بهتر نبود که سخنان کارشناسان را در سالهای پیش جدیتر میگرفتیم و اینقدر به این شهر خاکستری، خانهها و آپارتمانهای سست و لرزان نمیافزودیم تا در چنین بزنگاههایی لااقل از فکر خزنده خیانت به خود آسوده میبودیم؟ حالا که فیروزکوه در نزدیکترین فاصله به پایتخت، اینگونه میلرزد، دیگر جای شک نیست که تهران عواقب سالها بیتوجهی به حوزههای مختلف توسعه را با لرزشهای زمین خواهد پرداخت و اگر این اتفاق آن طور که پدر زلزلهشناسی ایران توصیفش میکند، رخ دهد، بزرگترین فاجعه انسانی قرن لقب خواهد گرفت. «انتقال پایتخت ضروری است»، «تهران باید تخلیه شود!» و «دولتمردان باید خیلی جدی به فکر موضوع انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر باشند» اینها بخشی از مهمترین هشدارهای پدر زلزلهشناسی ایران است که با تاکید بر احتمال وقوع زمینلرزه در تهران و تبدیل این حادثه به بزرگترین فاجعه تاریخ گفته شده است. بهرام عکاشه که سالها درباره عواقب بروز زلزله در تهران هشدار داده، اکنون با ابراز نگرانی از شباهت بیش از حد ژئوفیزیک هائیتی و تهران از یک سو و زمینلرزههای فیروزکوه در همسایگی تهران از سوی دیگر، این بار خود پا به میدان گذاشته تا علاوه بر هشدار به مسؤولان، سخنان نگرانکنندهاش را رو در رو با مردم بگوید و برای نخستینبار با این جمله پیشنهاد تخلیه تهران را مطرح کند: «به عقیده من برای کاهش خسارات و تلفات انسانی این فاجعه باید با اتخاذ سیاستهای عاقلانه و منطقی و به دور از احساس تهران را تخلیه کرد».عکاشه با اشاره به وقوع زلزله در هائیتی و بررسی ابعاد این حادثه در مقیاس تهران تاکید کرده است: هیچ راهی نداریم جز اینکه مکان دیگری را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کنیم. جالب اینجاست که 24 سال از طرح موضوع انتقال پایتخت میگذرد، اما هنوز چشمانداز روشنی برای آن پیشبینی نشده و با اینکه رئیسجمهور از هر فرصتی برای تذکر درباره لزوم بازنگری در وضع تهران گفته، اما بسیاری از مسؤولان و مدیران این موضوع با اهمیت را کنار گذاشته و به جای آن به منازعات خود حولمحورهای سیاسی رایج ادامه دادهاند. موضوع انتقال پایتخت برای نخستینبار در سال 1364 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح شد و پس از جنگ تحمیلی در سال 1368 بار دیگر این طرح بهطور جدیتر مطرح شد؛ طرحی که با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. این موضوع در سالهای نخستین دهه 70 نیز مطرح شد که پیگیری آن بینتیجه ماند. عکاشه با عنوان این مطلب که انتقال پایتخت از تهران باید در طولانیمدت صورت بگیرد و با این امید که در این مدت اتفاقی نیفتد، گفت: باید بتدریج صنایع، دانشگاهها، سفارتخانهها و... از تهران خارج شود. رئیس دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد تهران شمال با تاکید بر اینکه انتخاب پایتخت باید با سیاستگذاریهای حساب شده صورت بگیرد، ادامه داد: انتقال پایتخت تنها برای ایران موضوعیت ندارد، بلکه در حدود 10 کشور دیگر این کار انجام شده و نتیجه هم داده است. پیش از این نیز کاظم جلالی، نماینده مردم شاهرود در مجلس با اشاره به انتخاب گزینههایی برای انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر گفته بود که «پایتخت باید به محلی انتقال داده شود که مشکلات قبلی در آن وجود نداشته باشد. همچنین تمایل به گسترش در محدوده شهری و مشکلات شهرهای بزرگ را نداشته باشد بر این اساس شاهرود گزینهای مناسب در این زمینه است». با کنار گذاشتن این فرض که سخنان جلالی به عنوان نماینده شهرستان شاهرود، علاوه بر جنبههای پیشنهادی، ممکن است نگاهی هم به آینده شهرستان محل انتخاب خود داشته باشد، اما جدی نگرفتن سخنان این نماینده مجلس در آن زمان موجب مسکوت شدن این پروژه شد تا جایی که از نتیجه این موضوع در مجلس نیز خبری نیست. آخرین سخن رئیس پیشین مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران هم به همین موضوع اشاره دارد: معتقدم دولتمردان باید خیلی جدی به فکر موضوع انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر باشند چون اگر اتفاقی رخ دهد، تهران برای سالهای متمادی تعطیل خواهد شد. چه این روزها آخرین روزهای پایتخت باشد، چه زلزله را به عنوان همنشین گسلهای تهران به حساب آوریم، چه مدیران و مسؤولان نسبت به زلزله پیشدستی کنند و چه هیچ کدام این اتفاقها نیفتد مردم خود باید برای روزهای مبادا آماده شوند و آمادگی محل سکونت، کار، تحصیل و تفریح خود را هم فراهم آورند تا غافلگیری زلزله بشدت آن چیزی که عکاشه آن را روایت کرده، نباشد. این کمترین کار و وظیفه هر تهرانی در این شرایط حساس است. پدر زلزلهشناسی ایران با هشدار نسبت به احتمال وقوع زلزله در تهران:
پايتخت باید تخلیه شود!
بهرنگ فتوحی: آیا تهران از «تهران» خواهد رفت؟ آیا اگر دستان لرزان زلزله هر شب بر پشت در بسته این شهر دودآلود بکوبد و خواب همشهریان غمگینش را آشفته کند، تهران از خیر «تهران» میگذرد و به جای دیگری نقل مکان میکند؟ آیا اگر در همسایگی پایتخت، شهری بارها و بارها بلرزد و از شدت و تکرار پسلرزهها، خون به جگر مردمش شود، تهرانیها «تهران» را خالی میکنند و در کویر مرکزی ایران جایی نزدیک شهرهای سمنان و شاهرود – گزینههای احتمالی انتقال پایتخت- مستقر میشوند؟ آیا بهتر نبود که سخنان کارشناسان را در سالهای پیش جدیتر میگرفتیم و اینقدر به این شهر خاکستری، خانهها و آپارتمانهای سست و لرزان نمیافزودیم تا در چنین بزنگاههایی لااقل از فکر خزنده خیانت به خود آسوده میبودیم؟ حالا که فیروزکوه در نزدیکترین فاصله به پایتخت، اینگونه میلرزد، دیگر جای شک نیست که تهران عواقب سالها بیتوجهی به حوزههای مختلف توسعه را با لرزشهای زمین خواهد پرداخت و اگر این اتفاق آن طور که پدر زلزلهشناسی ایران توصیفش میکند، رخ دهد، بزرگترین فاجعه انسانی قرن لقب خواهد گرفت. «انتقال پایتخت ضروری است»، «تهران باید تخلیه شود!» و «دولتمردان باید خیلی جدی به فکر موضوع انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر باشند» اینها بخشی از مهمترین هشدارهای پدر زلزلهشناسی ایران است که با تاکید بر احتمال وقوع زمینلرزه در تهران و تبدیل این حادثه به بزرگترین فاجعه تاریخ گفته شده است. بهرام عکاشه که سالها درباره عواقب بروز زلزله در تهران هشدار داده، اکنون با ابراز نگرانی از شباهت بیش از حد ژئوفیزیک هائیتی و تهران از یک سو و زمینلرزههای فیروزکوه در همسایگی تهران از سوی دیگر، این بار خود پا به میدان گذاشته تا علاوه بر هشدار به مسؤولان، سخنان نگرانکنندهاش را رو در رو با مردم بگوید و برای نخستینبار با این جمله پیشنهاد تخلیه تهران را مطرح کند: «به عقیده من برای کاهش خسارات و تلفات انسانی این فاجعه باید با اتخاذ سیاستهای عاقلانه و منطقی و به دور از احساس تهران را تخلیه کرد».عکاشه با اشاره به وقوع زلزله در هائیتی و بررسی ابعاد این حادثه در مقیاس تهران تاکید کرده است: هیچ راهی نداریم جز اینکه مکان دیگری را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کنیم. جالب اینجاست که 24 سال از طرح موضوع انتقال پایتخت میگذرد، اما هنوز چشمانداز روشنی برای آن پیشبینی نشده و با اینکه رئیسجمهور از هر فرصتی برای تذکر درباره لزوم بازنگری در وضع تهران گفته، اما بسیاری از مسؤولان و مدیران این موضوع با اهمیت را کنار گذاشته و به جای آن به منازعات خود حولمحورهای سیاسی رایج ادامه دادهاند. موضوع انتقال پایتخت برای نخستینبار در سال 1364 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح شد و پس از جنگ تحمیلی در سال 1368 بار دیگر این طرح بهطور جدیتر مطرح شد؛ طرحی که با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. این موضوع در سالهای نخستین دهه 70 نیز مطرح شد که پیگیری آن بینتیجه ماند. عکاشه با عنوان این مطلب که انتقال پایتخت از تهران باید در طولانیمدت صورت بگیرد و با این امید که در این مدت اتفاقی نیفتد، گفت: باید بتدریج صنایع، دانشگاهها، سفارتخانهها و... از تهران خارج شود. رئیس دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد تهران شمال با تاکید بر اینکه انتخاب پایتخت باید با سیاستگذاریهای حساب شده صورت بگیرد، ادامه داد: انتقال پایتخت تنها برای ایران موضوعیت ندارد، بلکه در حدود 10 کشور دیگر این کار انجام شده و نتیجه هم داده است. پیش از این نیز کاظم جلالی، نماینده مردم شاهرود در مجلس با اشاره به انتخاب گزینههایی برای انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر گفته بود که «پایتخت باید به محلی انتقال داده شود که مشکلات قبلی در آن وجود نداشته باشد. همچنین تمایل به گسترش در محدوده شهری و مشکلات شهرهای بزرگ را نداشته باشد بر این اساس شاهرود گزینهای مناسب در این زمینه است». با کنار گذاشتن این فرض که سخنان جلالی به عنوان نماینده شهرستان شاهرود، علاوه بر جنبههای پیشنهادی، ممکن است نگاهی هم به آینده شهرستان محل انتخاب خود داشته باشد، اما جدی نگرفتن سخنان این نماینده مجلس در آن زمان موجب مسکوت شدن این پروژه شد تا جایی که از نتیجه این موضوع در مجلس نیز خبری نیست. آخرین سخن رئیس پیشین مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران هم به همین موضوع اشاره دارد: معتقدم دولتمردان باید خیلی جدی به فکر موضوع انتقال پایتخت از تهران به نقطهای دیگر باشند چون اگر اتفاقی رخ دهد، تهران برای سالهای متمادی تعطیل خواهد شد. چه این روزها آخرین روزهای پایتخت باشد، چه زلزله را به عنوان همنشین گسلهای تهران به حساب آوریم، چه مدیران و مسؤولان نسبت به زلزله پیشدستی کنند و چه هیچ کدام این اتفاقها نیفتد مردم خود باید برای روزهای مبادا آماده شوند و آمادگی محل سکونت، کار، تحصیل و تفریح خود را هم فراهم آورند تا غافلگیری زلزله بشدت آن چیزی که عکاشه آن را روایت کرده، نباشد. این کمترین کار و وظیفه هر تهرانی در این شرایط حساس است. ارسال نظر
پربیننده