بهرنگ فتوحی: در یکی از داستان‌های قدیمی بازنویسی شده آمده است که سرخپوست‌های یک قبیله به سراغ رئیس جوان جدیدشان می‌روند و از او درباره زمستان پیش‌رو سوال می‌کنند که آیا باید منتظر سرمای سخت باشند یا خیر. رئیس جوان به آنها می‌گوید بروند هیزم جمع کنند اما برای اینکه خیالش از بابت حرفی که زده راحت باشد زنگی هم به اداره هواشناسی می‌زند و پیش‌بینی آنها را درباره زمستان آینده جویا می‌شود و پاسخگو نیز توضیحی مبنی بر احتمال سرد بودن هوا می‌دهد.
پس از آن بار دیگر سرخپوست‌ها به نزد رئیس جوان قبیله می‌روند و از وضع سرما سوال می‌کنند و او نیز به آنها فرمان می‌دهد که بیش از قبل هیزم جمع کنند و باز به سازمان هواشناسی زنگ می‌زند تا مطمئن شود اما این‌بار مامور سازمان هواشناسی با قطعیت به او می‌گوید که باید در انتظار زمستان سختی باشند و وقتی که رئیس قبیله با تعجب دلیل چنین پافشاری را جویا می‌شود، وی با تاکید می‌گوید: «آخر سرخپوست‌ها دیوانه وار در حال جمع کردن هیزم برای زمستان هستند».
حالا انگار این حکایت ما است. هنوز نه زلزله‌ای پایتخت را لرزانده و نه حتی لرزش‌های کوچکی در کار بوده اما همه مسؤولان و مدیران پیش از وقوع اتفاق دارند درباره بروز آن هشدار می‌دهند. انگار آن‌قدر روزنامه‌ها و محافل کارشناسی درباره قریب‌الوقوع بودن زلزله در تهران هشدار داده‌اند که مسؤولان هم خطر را بیخ گوش پایتخت‌نشینان احساس کرده‌اند و دارند با برگزاری جلسه‌های مختلف و اظهارنظرهای جالب توجه از آمادگی خود در برابر آن خبر می‌دهند، آنچنان که پس از تهدید عکاشه، پدر زلزله‌شناسی ایران نسبت به تخلیه پایتخت و هشدار وزیر بهداشت نسبت به آمادگی بیمارستان برای امداد پس از زلزله، اکنون وزیر کشور با برگزاری جلسه بررسی میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی تهران برای مقابله با حوادث و بلایای طبیعی، آب پاکی را روی دست تهرانی‌ها ریخته و اعلام کرده است: پایتخت به هیچ نقطه‌ای منتقل نمی‌شود.
مروری بر اتفاقات چند روز گذشته بیش از هر چیز حکایت از آن دارد که هنوز مدیریت پیش و پس از حوادث غیرمترقبه در کشور نهادینه نشده به گونه‌ای که فشار روانی ناشی از گسترش نگرانی‌ها در بین مردم، مسؤولان را بر آن داشته که به جای حمایت روانی بر ابعاد این موضوع دامن بزنند همچنان که مسؤول هواشناسی داستان بالا نیز به جای اعلام وضع هوا به سرخپوستان، از رفتارهای آنها به عنوان الگو استفاده کرد!
تخلیه پایتخت
نخستین هشدارها با زلزله مهیب هائیتی آغاز شد. پدر زلزله شناسی ایران، آن روزها با مقایسه میان وضع اقلیم هائیتی و تهران، پیش‌بینی کرد که در صورت وقوع زلزله‌ای اینچنینی، تهران فاجعه‌ای را در تاریخ رقم خواهد زد. بهرام عکاشه که سال‌ها در باره عواقب بروز زلزله در تهران هشدار داده، با ابراز نگرانی از شباهت بیش از حد ژئوفیزیک هائیتی و تهران از یک‌سو و زمین لرزه‌های فیروزکوه در همسایگی تهران از سوی دیگر، این بار خود پا به میدان گذاشت تا علاوه بر هشدار به مسؤولان، سخنان نگران‌کننده‌اش را رودررو با مردم بگوید و برای نخستین‌بار با این جمله پیشنهاد تخلیه تهران را مطرح کند: «به عقیده من برای کاهش خسارات و تلفات انسانی این فاجعه باید با اتخاذ سیاست‌های عاقلانه و منطقی و به دور از احساس تهران را تخلیه کرد.» عکاشه با اشاره به وقوع زلزله در هائیتی و بررسی ابعاد این حادثه در مقیاس تهران تاکید کرد: هیچ راهی نداریم جز اینکه مکان دیگری را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کنیم.
ایران کشور زلزله‌خیزی است
اما با ادامه پس‌لرزه‌ها در فیروزکوه، این وزیر بهداشت بود که به عنوان عالی‌ترین مقام حوزه بهداشت کشور نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و به طور تلویحی خطر بروز چنین فاجعه‌ای را برای تهرانی‌ها دور از انتظار ندانست. وحید دستجردی که حرف‌هایش را با چنین جمله‌ای آغاز می‌کند، «ایران کشوری زلزله‌خیز است و شاهد زلزله‌های بزرگ و ناگواری در تاریخ بوده‌ایم»، معتقد است که بیمارستان‌های کشور در برابر زلزله مقاوم نیستند. به گفته وی، مراکز بهداشتی ـ درمانی هم آمادگی خود را برای هرگونه حادثه‌ای در این زمینه اعلام کرده‌اند تا در شرایط زلزله نیز آماده خدمت‌رسانی باشند. همچنین درصدی از بیمارستان‌های کشور مقاوم نیستند که رئیس‌جمهوری دستورات لازم را برای مقاوم‌سازی این واحدها صادر کرده است. دستجردی گفت: بیمارستان‌های کشور آماده هستند اما باید یک همکاری همه‌جانبه با ستاد مدیریت بحران در این‌گونه مواقع به وجود بیاید و همه با ستاد بحران کشور هماهنگ باشند.
وی افزود: برنامه‌هایی نیز برای ایجاد بیمارستان‌های سیار در اطراف محل‌های احتمالی زلزله داریم.
پایتخت به هیچ نقطه‌ای منتقل نمی‌شود
اما روزگذشته وزیر کشور همه گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال پایتخت را نقش بر آب کرد. او اعلام کرد: کارگروهی از روز سه‌شنبه مطالعات خود را روی انتقال جمعیت تهران آغاز کردند، هم‌اکنون جمعیت تهران بیش از ظرفیت است. برای کاهش جمعیت تهران باید جذابیت‌هایی در دیگر استان‌ها ایجاد شده و تسهیلاتی برای افرادی که از تهران خارج می‌شوند، در نظر گرفته شود. توجه به محیط‌زیست تهران در اولویت قرار دارد، ضمن اینکه تردد‌ها در این کلانشهر باید آسان‌تر شود. تاکنون هیچ بحثی درباره در نظر گرفتن مکان دیگری برای انتقال پایتخت صورت نگرفته است و فقط مطالعاتی روی انتقال مراکز سیاسی انجام شده است. هیچ برنامه‌ای برای انتقال پایتخت در نظر گرفته نشده است.
نجار برگزاری جلسه بررسی میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی را براساس خواست رئیس‌جمهور اعلام و تصریح کرد: جلسه امروز با همکاری شورایعالی مدیریت بحران استان تهران با حضور 26 مسؤول پایتخت و 10 مسؤول ملی برگزار شد. با توجه به رخ دادن 34 حادثه از 43 حادثه دنیا در کشور لزوم آمادگی و اندیشیدن تمهیدات لازم ضروری است. به گزارش برنا، وزیر کشور ادامه داد: تاکنون در دولت دهم موفق به برگزاری 2 جلسه شورایعالی مدیریت بحران و 2 مانور زلزله شده‌ایم. این مانورها با اهداف رسیدن به آمادگی کامل و پیدا کردن نواقص برگزار شد که تا حدود زیادی به اهداف خود رسیدیم. وی آمادگی دستگاه‌ها در زلزله فیروزکوه را حاصل برگزاری این دوره‌ها و مانورها دانست و اعلام کرد: آموزش‌های رسانه‌ای به دانش آموزان باعث شد آنها براحتی از قبل آمادگی خود را حفظ کنند. تاکنون 78 پس‌لرزه در فیروزکوه به ثبت رسیده است که با توجه به کاهش قدرت زلزله جای هیچ نگرانی وجود ندارد، اما براساس وظیفه ذاتی ما باید آمادگی خود را در هر شرایطی حفظ کنیم. وزیر کشور خواستار خروج برخی از شهروندان از پایتخت در صورت امکان شد و گفت: باید مهاجرت در تهران به حالت محسوس درآید که در آینده کارگروه ویژه‌ای طرح‌هایی را در این زمینه ارائه می‌کند. قصد داریم مانور محدودی را برای سنجش آمادگی دستگاه‌ها در تهران اجرا کنیم. اصلی‌ترین اقدام برای مقابله با حوادث، فرهنگ‌سازی است و شهروندان باید بدانند امکاناتی که مسؤولان برای آنها فراهم می‌کنند را چگونه بکار گیرند. نجار میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی تهران را مطلوب ارزیابی کرد و افزود: سازمان مدیریت بحران استانداری تهران از آمادگی خوبی برخوردار است. وزارت بهداشت و درمان، وزارت نیرو و صدا و سیما نیز دارای آمادگی قابل قبولی هستند. کار مطالعه برای نوسازی بافت‌های فرسوده تهران آغازشده است و تمهیداتی را نیز در نظر گرفته‌ایم. امروز بودجه مناسبی را به آموزش و فرهنگ‌سازی اختصاص دادیم. وی در پایان، اصفهان را جایگزین تهران در مواقع بحران اعلام کرد و افزود: هنگامی که حادثه‌ای در تهران رخ دهد 5 استان معین برای پایتخت در نظر گرفته شده است و شهر اصفهان جایگزین تهران خواهد شد. با اعلام این موارد، هیچ نگرانی نباید به وجود آید و برگزاری این جلسات برای ایجاد آمادگی است.
جالب اینجاست که 24 سال از طرح موضوع انتقال پایتخت می‌گذرد اما هنوز چشم‌انداز روشنی برای آن پیش‌بینی نشده و با اینکه رئیس‌جمهور از هر فرصتی برای تذکر درباره لزوم بازنگری در وضع تهران استفاده كرده ، اما بسیاری از مسؤولان و مدیران این موضوع با اهمیت را کنار گذاشته و به جای آن به منازعات خود حول محورهای سیاسی رایج ادامه داده‌اند. موضوع انتقال پایتخت برای نخستین‌بار در سال 1364 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح شد و پس از جنگ تحمیلی در سال 1368 بار دیگر این طرح به طور جدی‌تر مطرح شد. طرحی که با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. این موضوع در سال‌های نخستین دهه 70 نیز مطرح شد که پیگیری آن بی‌نتیجه ماند. وزیر کشور انتقال پایتخت را منتفی دانست
سایه زلزله بر سر تهران
بهرنگ فتوحی: در یکی از داستان‌های قدیمی بازنویسی شده آمده است که سرخپوست‌های یک قبیله به سراغ رئیس جوان جدیدشان می‌روند و از او درباره زمستان پیش‌رو سوال می‌کنند که آیا باید منتظر سرمای سخت باشند یا خیر. رئیس جوان به آنها می‌گوید بروند هیزم جمع کنند اما برای اینکه خیالش از بابت حرفی که زده راحت باشد زنگی هم به اداره هواشناسی می‌زند و پیش‌بینی آنها را درباره زمستان آینده جویا می‌شود و پاسخگو نیز توضیحی مبنی بر احتمال سرد بودن هوا می‌دهد.
پس از آن بار دیگر سرخپوست‌ها به نزد رئیس جوان قبیله می‌روند و از وضع سرما سوال می‌کنند و او نیز به آنها فرمان می‌دهد که بیش از قبل هیزم جمع کنند و باز به سازمان هواشناسی زنگ می‌زند تا مطمئن شود اما این‌بار مامور سازمان هواشناسی با قطعیت به او می‌گوید که باید در انتظار زمستان سختی باشند و وقتی که رئیس قبیله با تعجب دلیل چنین پافشاری را جویا می‌شود، وی با تاکید می‌گوید: «آخر سرخپوست‌ها دیوانه وار در حال جمع کردن هیزم برای زمستان هستند».
حالا انگار این حکایت ما است. هنوز نه زلزله‌ای پایتخت را لرزانده و نه حتی لرزش‌های کوچکی در کار بوده اما همه مسؤولان و مدیران پیش از وقوع اتفاق دارند درباره بروز آن هشدار می‌دهند. انگار آن‌قدر روزنامه‌ها و محافل کارشناسی درباره قریب‌الوقوع بودن زلزله در تهران هشدار داده‌اند که مسؤولان هم خطر را بیخ گوش پایتخت‌نشینان احساس کرده‌اند و دارند با برگزاری جلسه‌های مختلف و اظهارنظرهای جالب توجه از آمادگی خود در برابر آن خبر می‌دهند، آنچنان که پس از تهدید عکاشه، پدر زلزله‌شناسی ایران نسبت به تخلیه پایتخت و هشدار وزیر بهداشت نسبت به آمادگی بیمارستان برای امداد پس از زلزله، اکنون وزیر کشور با برگزاری جلسه بررسی میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی تهران برای مقابله با حوادث و بلایای طبیعی، آب پاکی را روی دست تهرانی‌ها ریخته و اعلام کرده است: پایتخت به هیچ نقطه‌ای منتقل نمی‌شود.
مروری بر اتفاقات چند روز گذشته بیش از هر چیز حکایت از آن دارد که هنوز مدیریت پیش و پس از حوادث غیرمترقبه در کشور نهادینه نشده به گونه‌ای که فشار روانی ناشی از گسترش نگرانی‌ها در بین مردم، مسؤولان را بر آن داشته که به جای حمایت روانی بر ابعاد این موضوع دامن بزنند همچنان که مسؤول هواشناسی داستان بالا نیز به جای اعلام وضع هوا به سرخپوستان، از رفتارهای آنها به عنوان الگو استفاده کرد!
تخلیه پایتخت
نخستین هشدارها با زلزله مهیب هائیتی آغاز شد. پدر زلزله شناسی ایران، آن روزها با مقایسه میان وضع اقلیم هائیتی و تهران، پیش‌بینی کرد که در صورت وقوع زلزله‌ای اینچنینی، تهران فاجعه‌ای را در تاریخ رقم خواهد زد. بهرام عکاشه که سال‌ها در باره عواقب بروز زلزله در تهران هشدار داده، با ابراز نگرانی از شباهت بیش از حد ژئوفیزیک هائیتی و تهران از یک‌سو و زمین لرزه‌های فیروزکوه در همسایگی تهران از سوی دیگر، این بار خود پا به میدان گذاشت تا علاوه بر هشدار به مسؤولان، سخنان نگران‌کننده‌اش را رودررو با مردم بگوید و برای نخستین‌بار با این جمله پیشنهاد تخلیه تهران را مطرح کند: «به عقیده من برای کاهش خسارات و تلفات انسانی این فاجعه باید با اتخاذ سیاست‌های عاقلانه و منطقی و به دور از احساس تهران را تخلیه کرد.» عکاشه با اشاره به وقوع زلزله در هائیتی و بررسی ابعاد این حادثه در مقیاس تهران تاکید کرد: هیچ راهی نداریم جز اینکه مکان دیگری را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کنیم.
ایران کشور زلزله‌خیزی است
اما با ادامه پس‌لرزه‌ها در فیروزکوه، این وزیر بهداشت بود که به عنوان عالی‌ترین مقام حوزه بهداشت کشور نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و به طور تلویحی خطر بروز چنین فاجعه‌ای را برای تهرانی‌ها دور از انتظار ندانست. وحید دستجردی که حرف‌هایش را با چنین جمله‌ای آغاز می‌کند، «ایران کشوری زلزله‌خیز است و شاهد زلزله‌های بزرگ و ناگواری در تاریخ بوده‌ایم»، معتقد است که بیمارستان‌های کشور در برابر زلزله مقاوم نیستند. به گفته وی، مراکز بهداشتی ـ درمانی هم آمادگی خود را برای هرگونه حادثه‌ای در این زمینه اعلام کرده‌اند تا در شرایط زلزله نیز آماده خدمت‌رسانی باشند. همچنین درصدی از بیمارستان‌های کشور مقاوم نیستند که رئیس‌جمهوری دستورات لازم را برای مقاوم‌سازی این واحدها صادر کرده است. دستجردی گفت: بیمارستان‌های کشور آماده هستند اما باید یک همکاری همه‌جانبه با ستاد مدیریت بحران در این‌گونه مواقع به وجود بیاید و همه با ستاد بحران کشور هماهنگ باشند.
وی افزود: برنامه‌هایی نیز برای ایجاد بیمارستان‌های سیار در اطراف محل‌های احتمالی زلزله داریم.
پایتخت به هیچ نقطه‌ای منتقل نمی‌شود
اما روزگذشته وزیر کشور همه گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال پایتخت را نقش بر آب کرد. او اعلام کرد: کارگروهی از روز سه‌شنبه مطالعات خود را روی انتقال جمعیت تهران آغاز کردند، هم‌اکنون جمعیت تهران بیش از ظرفیت است. برای کاهش جمعیت تهران باید جذابیت‌هایی در دیگر استان‌ها ایجاد شده و تسهیلاتی برای افرادی که از تهران خارج می‌شوند، در نظر گرفته شود. توجه به محیط‌زیست تهران در اولویت قرار دارد، ضمن اینکه تردد‌ها در این کلانشهر باید آسان‌تر شود. تاکنون هیچ بحثی درباره در نظر گرفتن مکان دیگری برای انتقال پایتخت صورت نگرفته است و فقط مطالعاتی روی انتقال مراکز سیاسی انجام شده است. هیچ برنامه‌ای برای انتقال پایتخت در نظر گرفته نشده است.
نجار برگزاری جلسه بررسی میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی را براساس خواست رئیس‌جمهور اعلام و تصریح کرد: جلسه امروز با همکاری شورایعالی مدیریت بحران استان تهران با حضور 26 مسؤول پایتخت و 10 مسؤول ملی برگزار شد. با توجه به رخ دادن 34 حادثه از 43 حادثه دنیا در کشور لزوم آمادگی و اندیشیدن تمهیدات لازم ضروری است. به گزارش برنا، وزیر کشور ادامه داد: تاکنون در دولت دهم موفق به برگزاری 2 جلسه شورایعالی مدیریت بحران و 2 مانور زلزله شده‌ایم. این مانورها با اهداف رسیدن به آمادگی کامل و پیدا کردن نواقص برگزار شد که تا حدود زیادی به اهداف خود رسیدیم. وی آمادگی دستگاه‌ها در زلزله فیروزکوه را حاصل برگزاری این دوره‌ها و مانورها دانست و اعلام کرد: آموزش‌های رسانه‌ای به دانش آموزان باعث شد آنها براحتی از قبل آمادگی خود را حفظ کنند. تاکنون 78 پس‌لرزه در فیروزکوه به ثبت رسیده است که با توجه به کاهش قدرت زلزله جای هیچ نگرانی وجود ندارد، اما براساس وظیفه ذاتی ما باید آمادگی خود را در هر شرایطی حفظ کنیم. وزیر کشور خواستار خروج برخی از شهروندان از پایتخت در صورت امکان شد و گفت: باید مهاجرت در تهران به حالت محسوس درآید که در آینده کارگروه ویژه‌ای طرح‌هایی را در این زمینه ارائه می‌کند. قصد داریم مانور محدودی را برای سنجش آمادگی دستگاه‌ها در تهران اجرا کنیم. اصلی‌ترین اقدام برای مقابله با حوادث، فرهنگ‌سازی است و شهروندان باید بدانند امکاناتی که مسؤولان برای آنها فراهم می‌کنند را چگونه بکار گیرند. نجار میزان آمادگی دستگاه‌های اجرایی تهران را مطلوب ارزیابی کرد و افزود: سازمان مدیریت بحران استانداری تهران از آمادگی خوبی برخوردار است. وزارت بهداشت و درمان، وزارت نیرو و صدا و سیما نیز دارای آمادگی قابل قبولی هستند. کار مطالعه برای نوسازی بافت‌های فرسوده تهران آغازشده است و تمهیداتی را نیز در نظر گرفته‌ایم. امروز بودجه مناسبی را به آموزش و فرهنگ‌سازی اختصاص دادیم. وی در پایان، اصفهان را جایگزین تهران در مواقع بحران اعلام کرد و افزود: هنگامی که حادثه‌ای در تهران رخ دهد 5 استان معین برای پایتخت در نظر گرفته شده است و شهر اصفهان جایگزین تهران خواهد شد. با اعلام این موارد، هیچ نگرانی نباید به وجود آید و برگزاری این جلسات برای ایجاد آمادگی است.
جالب اینجاست که 24 سال از طرح موضوع انتقال پایتخت می‌گذرد اما هنوز چشم‌انداز روشنی برای آن پیش‌بینی نشده و با اینکه رئیس‌جمهور از هر فرصتی برای تذکر درباره لزوم بازنگری در وضع تهران استفاده كرده ، اما بسیاری از مسؤولان و مدیران این موضوع با اهمیت را کنار گذاشته و به جای آن به منازعات خود حول محورهای سیاسی رایج ادامه داده‌اند. موضوع انتقال پایتخت برای نخستین‌بار در سال 1364 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح شد و پس از جنگ تحمیلی در سال 1368 بار دیگر این طرح به طور جدی‌تر مطرح شد. طرحی که با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. این موضوع در سال‌های نخستین دهه 70 نیز مطرح شد که پیگیری آن بی‌نتیجه ماند. ارسال نظر
پربیننده