۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۵۸
رسول خادم در گفت‌وگو با «وطن‌امروز»:

تحقیق و تفحص از شهرداری تا سال آینده مسکوت می‌ماند

امير گودرزي: درست زمانی که حریف خود را برنده احساس می‌کرد، توسط رسول خادم بز کش می‌شد. از آن خاطرات سال‌ها می‌گذرد و خادم جز گوش‌های شکسته‌اش نشان ظاهری دیگری از کشتی‌گیر بودن ندارد، اما بار‌ها فن دوره قهرمانی‌اش را در شورای شهر به کار برد، مثل رقابت با قالیباف در رسیدن به طبقه فوقانی ساختمان بهشت. هر چند فرمانده سابق پلیس در رقابت تنگاتنگ با برترین کشتی‌گیر ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی پیروزی شد، اما خادم جایگاه ویژه‌ای در مدیریت شهری یافت و به عضو موثر شورای شهر تبدیل شد. او ریاست کمیسیون
از موضوع تحقیق و تفحص از مناطق یک و 2 شروع کنیم. این موضوع چرا مطرح شد، واقعا چه اتفاقی بود که شورای شهر نمی‌توانست به آن دست پیدا کند که تصمیم به تحقیق و تفحص گرفت و چرا این طرح رای نیاورد و عادی شد؟ جزئیات این موضوع را از آقای شکیب و افرادی که آن را ارائه‌ کردند، بپرسید بهتر است. تحقیق و تفحص حق قانونی شوراست. شورا می‌تواند هر زمان که تشخیص دهد در دستور کارش قرار دهد. حالا من فکر می‌کنم در شهرداری مشکلات ریشه‌ای‌تری داریم؛ هر از چند گاهی در ارتباط با بحث تخلفاتی که با ساخت و ساز صورت می‌گیرد و اعضای شورا هم گزارش می‌دادند اما این مشکلات باید ریشه‌ای حل شود نه اینکه صرفا دنبال یافتن تخلفات باشیم. چطور باید مشکلات شهرداری ریشه‌ای حل شود؟ تا زمانی که روال درآمدی شهرداری متکی بر درآمدهای آنی و درآمد‌های ناشی از ساخت باشد، این مسائل و مشکلات ادامه پیدا خواهد کرد، خارج از اینکه درست هست یا نیست. برای اینکه از چنین وضعی خارج شویم باید در حوزه درآمدی اصلاح ساختار داشته باشیم. خوشبختانه لایحه و طرحی توامان تهیه و روی آن حدود یک سال کار شده و هدفش این است که ما متکی شویم بر درآمد‌های پایدار و کاملا در شهرداری تهران یک رویکرد اصلاح ساختاری داشته باشیم. در نهایت من فکر می‌کنم درباره تخلفات شهرداری در حوزه ساخت و ساز باید سراغ ریشه رفت. تحقیق و تفحص حق شورای شهر است اما واقعیت این است که رفع مشکل نخواهد کرد. به هر حال با نظام فعلی درآمدی، شهرداری به‌مثابه بخش خصوصی و بنگاه خصوصی قرار گرفته که مجبور است با اشخاص حقیقی و حقوقی رقابت کند، اما هیچگاه چنین جایگاهی و چنین رویکردی با مفهوم شهرداری و وظایف و ماموریت‌هایی که در دنیا برای شهرداری تعریف شده قابل تحقق نخواهد بود. این وضع بر تمام مناطق حاکم است اما چرا برای منطقه یک و 2 این اتفاق افتاد؟ ببینید، طبیعتا مناطقی که پایه‌های میزان درآمدیشان قابل توجه‌تر است بیشتر در معرض این موضوع قرار دارند و در واقع مناطق دیگر به نوعی از درآمد آنها حمایت می‌شوند. چرا شورا تصمیم گرفت از این مناطق تحقیق و تفحص کند و بعد در جلسه غیرعلنی به این طرح رای نداد؟ به هر صورت 2 فوریتش مطرح شد و من یک فوریت آن را پیشنهاد دادم که آن هم رای نیاورد و در نهایت عادی شد. روی این طرح چکش‌کاری شده بود و مراحلی را طی کرده تا وارد صحن علنی شد. چرا وارد صحن شد و باز رای نیاورد؟ به هر حال دوستان نقطه‌نظراتی داشتند. با توجه به اینکه بررسی بودجه هم در پیش داریم و عملا بهمن و اسفند درگیر هستیم، تحقیق و تفحص تا سال آینده مسکوت است. موضوع بودجه را مطرح کردید، چرا بودجه شهرداری تاکنون به شورا ارائه نشده است؟ در واقع قرار بود سریع‌تر بودجه شهرداری ارائه شود و ما هنوز منتظریم و امیدوارم بودجه هم در چارچوب سیاست‌های مصوب بودجه سال 89 برای شورای شهر ارائه شود. ما برای بررسی آن مجبوریم این کار را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهیم که این کار زمانبر است و فشار زیادی به مجموعه شورا می‌آورد. گیر بودجه کجاست؟ این موضوع را باید از معاونت هماهنگی شهرداری بپرسید که متولی بحث بودجه است. به هر حال دوستان در زمان‌بندی ارائه بودجه یا در تغییر رویه‌هایی که برای تدوین و تنظیم بودجه داشتند دچار مشکل شدند. کارشناسان معتقدند سال آینده شهرداری با کسر بودجه مواجه می‌شود؟ شما بر چه اساسی می‌گویید کسری بودجه؟ الان 86 درصد بودجه‌مان محقق شده است. با توجه به شرایط اقتصادی فعلی کشور و نظر کارشناسان اقتصادی... بله، احتمال دارد که ما مساله کسری بودجه داشته باشیم. ما با پیش‌بینی‌‌ این موضوع مصوبه‌ای گذراندیم که شهرداری پروژه‌های جدیدش را حذف کند تا پروژه‌های نیمه‌تمام به سرانجام برسد و هزینه‌های جاری و هزینه‌های نگهداریش را بتواند تامین کند. این یکی از روش‌های مدیریتی است و اگر به کسری بودجه برخوردیم طبیعتا سیاستگذاری می‌کنیم. پروژه‌های نیمه‌تمام چه نقشی در کسری بودجه دارند؟ ما در سیاست‌های بودجه سال 89 به شهرداری ابلاغ کردیم که حتی‌المقدور پروژه جدید برای سال 89 ارائه نکنند و تمام توانشان را برای اتمام پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام و هزینه‌هایی که باید برای پرداخت دیون شهرداری به اشخاص حقیقی و حقوقی به‌خاطر تصرف املاک واقع در طرح‌های توسعه شهری و هم به پیمانکاران بپردازند، صرف کنند. به نظر می‌رسد یکی از دلایل کسری بودجه شهرداری مشخص نبودن هزینه تمام شده پروژه‌‌های عمرانی است، مثل تونل توحید. اینگونه نیست که مشخص نباشد. شاید بهتر است بگویید برخی مواقع قیمت پیش‌بینی‌ برآوردشان با قیمت تمام شده فرق می‌کند. چرا همیشه شاهد این اختلاف فاحش هستیم؟ خب اینها مشکل ساختاری است که وجود دارد چون هنوز نمی‌توانیم شاخص‌های بودجه عملیاتی را در قالب بودجه ارائه‌ کنیم. برنامه‌مان هنوز فاقد اهداف کمی نیست، برنامه‌های 5 ساله‌مان هم هنوز کمی نشده است. چند نظام باید کنار هم قرار بگیرد تا بتوانیم قیمت تمام شده را محاسبه کنیم که الان در ساختار‌های مدیریت کشور و بودجه کشور نیز این مشکل را داریم... اصلاح نظام مالی شهرداری از نقدی به تعهدی چطور با شفافیت مالی همراه شد؟ یکسری اتفاقات وجود دارد که به عنوان بودجه در عملکرد سالانه شهرداری بود و صرفا آن بخشی از منابع مالی شهرداری را دربر می‌گرفته که نقد واریز خزانه شهرداری می‌شد یا جزو درآمد سازمان‌ها قابل ثبت بود، اما خیلی از اتفاقات که از منابع غیرنقدی مثل بخشی از املاک، تهاترها، پروژه‌های مشارکتی واگذاری امتیاز تراکم و دیگر منابع صورت می‌گرفت در سیستم بودجه شهرداری منعکس نمی‌شد. این اصلاح سیستم موجب شد چنین مشکلی کاهش پیدا کند. اما همچنان شهرداری به دلیل نداشتن پول به پیمانکارانش زمین یا امتیاز تراکم می‌دهد... اینها در آیین‌نامه نحوه واگذاری و بهره‌برداری‌ از املاک و مستغلات شهرداری مشخص شده است. ما سیاست‌های آن را در قالب یک نظام روشن کردیم تا این مشکل برطرف شود. یعنی سیاست‌های تهاترها مشخص شده؟ بله مشخص شده است. یک واقعیت که به عنوان مراحل طبیعی دارد اتفاق می‌افتد پیمانکاری است که از سر ناچاری یا رضایت این امکان برایش وجود دارد بویژه پیمانکارهای بزرگ ما بعضی هایشان از این موضوع استقبال می‌کنند. به همین دلیل این موضوع را به عنوان یکی از منابع شهرداری باید در نظام مالی شهرداری لحاظ کنیم. یعنی الان لحاظ نشده است؟ الان اتفاق می‌افتد ولی ما می‌خواهیم به گونه‌ای اتفاق بیفتد که ما بتوانیم به آن نظارت کنیم. به همین علت ما در قالب مصوبه‌ای آن را لحاظ کردیم. در واقع الان قابل نظارت و دسترسی نیست؟ هست ولی یکسری آیین‌نامه‌ها کسری دارد مثلا پروژه مشارکتی که هنوز نتوانستیم سیستمش را برای شهرداری تعریف کنیم. این موضوع آیین‌نامه می‌خواهد یا درباره تراکم باید متولی وجود داشته باشد و در چارچوب طرح‌های تفصیلی و طرح جامع قرار گیرد. شهرداری از منابع مردم اداره می‌شود در این شرایط مردم یکی از خواسته‌هایشان این است که بدانند پولشان کجا هزینه می‌شود. نقش شما در محقق شدن این هدف چیست؟ مردم حق دارند بدانند و یکی از دلایلی که موجب اعتماد مردم و حاکمیت آرامش در کشور می‌شود همین موضوع است. ما هنوز با این موضوع خیلی فاصله داریم. شرایط بهتر شده اما واقعا فاصله داریم. این است که من نمی‌توانم ادعا کنم شفافیت مالی محقق شده است اما می‌توانم بگویم خیلی جلو آمدیم. بویژه بعد از تعهدی کردن بودجه اما هنوز کار داریم تا مردم کاملا حس کنند آن پولی که به عنوان عوارض و مالیات می‌پردازند چه به شهرداری و چه به مجموعه‌های دولتی، کجا هزینه می‌شود و چه تأثیری در زندگی‌شان دارد. اگر مفهوم بیت‌المال به معنی واقعی در نظام مالی تعریف شود ما از شفاف‌سازی موضوع برخوردار می‌شویم. چقدر می‌توانید به شهروندان تهرانی قول دهید که از منابع مالی آنها صیانت می‌شود؟ ما تا جایی که واقعا توان داشتیم تلاش کردیم مسائل به حاشیه کشیده نشود. ما ورود پیدا کردیم در شفافیت عملکرد شهرداری و شفافیت رفع هزینه‌ها اما یک بخش مشکلات ساختاری است. اصلاح ساختار واقعا زمان می‌خواهد، به هر حال ما با مجموعه‌ای مواجه هستیم که بیش ازيكصد سال یکسری روال‌ها و اشکالاتی را داشت. یک بخش‌هایش مربوط به فشارهای ناشی از مصلحت‌گرایی است بر مدیریت کشور و طبیعتا به مدیریت شهری تحمیل می‌شود. مشکل خیلی است... واقعا چقدر به اطلاعات مالی شهرداری دسترسی دارید و شهرداری تا چه حد این مجال را به شورا می‌دهد؟ قبل از اینکه شهرداری این مجال را بدهد یا ندهد ما خودمان تیم کارشناسی داریم که عملکرد بودجه را بررسی می‌کند. ما که سازمان عریض و طویلی مثل شهرداری نداریم. ما آمدیم به خاطر همین وظیفه نظارتی که برعهده داریم خودمان یک سیستم مجزا طرح کردیم که خیلی هم مثمرثمر بوده است. یعنی عملا الان خود ستاد شهرداری خیلی از آمار و اطلاعاتی را که به دلیل عدم ورود مستقیم در اختيار خیلی از معاونت‌ها نيست‌، ندارد ما داریم، ضمن اینکه ما باید بپذیریم هنوز میل به پاسخگویی شفاف به مردم در ساختار مدیریت کشور شعارش خیلی فراتر از بخش اراده اجرایی است. حیاط‌‌خلوت‌های مالی شهرداری به نظر شما کجاست؟ ببینید، اگر ما بخواهیم بگوییم در شهرداري حیاط‌‌خلوت مالی نیست، درست نیست. ما توانستیم حتی‌الممکن در حیاط‌‌خلوت‌ها را به سوی عموم باز کنیم ولی هنوز کار دارد. این حیاط‌‌خلوت‌ها کجاست؟ الان من بیشتر در ساختارها می‌گردم. یکسری حیاط‌‌خلوت‌ها وجود دارد که ساختار‌های موجود فراهم کرده است. وقتی ما سیستم نقدی‌مان سیستم منابع غیرنقدیمان را منعکس نمی‌کرد، این حیاط‌‌خلوت خود سیستم بود. الان ساختارهای موجود خودش حیاط‌‌خلوت‌هایی را درست می‌کند. ساختار هم بخواهد اصلاح شود کار زمانبری است. ما اقداماتی هم کردیم ولی باید به این اصطلاح ساختارادامه دهیم. شورا برای کارهایی مثل ادغام و انحلال شرکت‌ها تکاپوی زیادی به خرج داد اما درست زمانی که شما و همکارانتان در حال بررسی و چکش‌کاری و تصویب این طرح بودید، سازمان نوسازی شهرداری یکباره 22 شرکت را خلاف مقررات تاسیس کرد. در این شرایط تلاش‌های شما چه فایده‌ای دارد؟ ببینید، سازمان نوسازی قبل از بررسی‌های شورا دست به این اقدام زد. به اعتقاد من رویه اشتباهی بود و شهرداری مشارکت کرده بود با بخش خصوصی اما با رویه اشتباه. این اتفاق قبل از مصوبه ما بود و بعد از مصوبه هیچ آمار و گزارشی برای تاسیس شرکت جدید به نام شهرداری نداشتیم. چطور بر پروژه‌های مشارکتی شهرداری نظارت دارید؟ الان یک آیین‌نامه در حال تدوین در کمیته نظام مالی است. به دلیل دغدغه جدي‌اي که ما خودمان در این موضوعات داشتیم، برای نحوه ثبت پروژه‌های مشارکتی یک آیین‌نامه مجزا تدوین کردیم. این آیین‌نامه پروژه را ثبت و نحوه ثبت آنها را با توجه به نوع پروژه مشارکتی تعریف می‌کند. ما یکی از خلأ‌هایی که در سیستم بودجه داشتیم این بود که پروژه مشارکتی درآن ثبت نمی‌شد. به همین دلیل این مشکل را در یک آیین‌نامه مجزا دنبال کردیم که تدوین شود و این مشکل را حل کند. تکلیف پروژه‌هایی که قبل از این آیین‌نامه انجام شده چيست؟ طبیعتا یک بخشی از آنها در عمل و تفریغ بودجه و حسابرسی‌ها منعکس می‌شد و یک بخش‌هایی هم منعکس نمی‌شد. یعنی به عنوان یک مشکل بود که در اصلاح سیستم بودجه شهرداری امسال ان‌شاءالله می‌توانیم آن را حل کنیم. می‌توانیم بگوییم سهم قابل توجهی از گردش مالی که در شهرداری اتفاق می‌افتد، ثبت می‌شود. چند درصد از گردش‌های مالی شهرداری تهران ثبت می‌شود؟ درصد نخواهید! می‌توانم بگویم بیشتر اتفاقات نقدی که در شهرداری اتفاق می‌افتد و بخش قابل توجهی که در حوزه منابع غیرنقدی وجود دارد، ثبت می‌شود اما هنوز تا نقطه مطلوب فاصله دارد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده