بهرنگ فتوحی: پیش از این نام فیروزکوه را بیشتر در اخبار هواشناسی تلویزیون می‌شنیديم آنجا که کارشناس، سردترین شهر کشور را اعلام می‌کرد، اما زلزله‌های چند وقت اخیر نگذاشت این شهرستان کم خبر به زندگی بی‌حاشیه خود ادامه دهد و اکنون بیش از 2 هفته است که زلزله‌ها و پس‌لرزه‌ها از این شهر آرام، کوهی از خبر و رخداد ساخته است. در حالی اخبار حکایت از وقوع 80 زمین لرزه یک ریشتری تنها در 24 ساعت گذشته در این شهر دارد که در مجموع این 13 روز، فیروزکوه 120 بار زلزله‌هایی با بزرگی‌های یک تا 5/4 ریشتر را تجربه کرده است. منابع آگاه از قول فرمانداری شهرستان فیروزکوه اعلام می‌کنند که هیچ کدام از این پس‌لرزه‌ها، خسارات جانی دربرنداشته و تنها برخی از خانه‌های مسکونی دچار ترک‌خوردگی‌های جزئی شده است. علاوه بر آن شکستن شیشه خانه ها، اختلال در مسیر آب جوی‌های خیابان، افتادن تیرهای چراغ برق و تخریب بعضی از خانه‌های فرسوده در بافت قدیمی شهر باعث شده که فیروزکوهی‌ها 2 هفته خواب به چشمشان نرود. در این مدت مسؤولان و مدیران شهری با اقداماتی سعی در ایجاد آرامش روانی و تامین زمینه‌های امدادرسانی برای حادثه‌های احتمالی کرده‌اند اما به نظر می‌رسد تا ختم به خیر شدن این سلسله زلزله‌های پشت سر هم وضع روحی ساکنان فیروزکوه بهتر نشود. فیروزکوه شهرستانی است در مجاورت تهران که از نظر وسعت یک چهارم استان تهران را به خود اختصاص داده و به علت نزدیکی به پایتخت، زلزله‌های آن به نوعی تاثرات و نگرانی‌هایی را در تهران نیز به وجود آورده است. اما با گذشت نزدیک به 2 هفته و بروز بیش از یکصد زلزله و پس لرزه در این شهرستان این سوال پیش می‌آید که چرا تاکنون کاری برای بررسی این مساله نشده است. کارشناسان در توجیه فعالیت‌های لرزشی زمین بر چند نکته مهم به عنوان عوامل اصلی زمین‌لرزه انگشت می‌گذارند؛ گسل‌ها، فعالیت‌های آتش‌فشانی، فعالیت‌های همزمان آب‌های زیرزمینی و تغییرات ناگهانی آب و هوا. نگاهی به موقعیت اقلیمی فیروزکوه و نزدیکی به سلسله جبال البرز و قله مرتفع میشینه مرگ لزور از یکسو و تاثیر رودخانه حبله رود حکایت از آن دارد که می‌توان بخشی از اتفاقات پیش آمده در این شهرستان را به عوامل یاد شده در بالا مرتبط ساخت. با این همه به نظر می‌رسد که وقوع 80 زلزله یک ریشتری در یک روز دلیل کافی باشد برای آنکه پژوهشگران ژئوفیزیک برای بررسی دقیق این پدیده مجاب شوند. در حال حاضر بر اساس برخی اخبار واصله، 40 درصد از ساکنان شهرستان فیروزکوه مبادرت به ترک منازل و عزیمت به نقاط اطراف کرده و دیگر اهالی در سالن‌های ورزشی یا چادرهای امداد بسر می‌برند، وضع کنونی شهرستان عادی و نیروهای امنیتی و امدادی آماده مقابله با حوادث احتمالی هستند اما ترس و هراس از ادامه پس‌لرزه‌ها و برودت هوای زمستانی را می‌توان در زمره مشکلات عدیده شهروندان شهرستان فیروزکوه دانست. تجربه جهانی در برخورد با چنین پدیده نادری حکایت از آن دارد که در بعضی از کشورها با تغییر محل شهر، پیشاپیش از بروز حوادث احتمالی آینده پیشگیری کرده‌اند این در حالی است که در نمونه‌های دیگر، بسترسازی و توسعه شهر به گونه‌ای بوده که مقاوم‌سازی و آموزش مدیریت زلزله، مهم‌ترین اقدام مسؤولان بوده است. کنواریو در آفریقا از جمله شهرهایی است که به دلیل طغیان‌های پی در پی رودخانه‌ها تغییر مکان داده و شهرک نیاووا نیز به دلیل آتشفشان‌های پی در پی جاوه جابه‌جا شده است. با این همه هنوز مردم بسیاری از شهرهای ژاپن در زمین‌های پرلرزه زندگی می‌کنند و با مقاوم‌سازی خانه‌هایشان و آموزش‌های لازم، زلزله را به عنوان یک رکن اساسی زندگی پذیرفته‌اند. این نمونه‌ها شاید بتواند آینده شهر فیروزکوه را به گونه‌ای دیگر رقم بزند که شهروندان از زندگی در آن لذت ببرند.
دلايل لرزش‌های مداوم حاشیه پایتخت بررسی شود
13 روز و 120زمین‌لرزه در فیروزکوه
بهرنگ فتوحی: پیش از این نام فیروزکوه را بیشتر در اخبار هواشناسی تلویزیون می‌شنیديم آنجا که کارشناس، سردترین شهر کشور را اعلام می‌کرد، اما زلزله‌های چند وقت اخیر نگذاشت این شهرستان کم خبر به زندگی بی‌حاشیه خود ادامه دهد و اکنون بیش از 2 هفته است که زلزله‌ها و پس‌لرزه‌ها از این شهر آرام، کوهی از خبر و رخداد ساخته است. در حالی اخبار حکایت از وقوع 80 زمین لرزه یک ریشتری تنها در 24 ساعت گذشته در این شهر دارد که در مجموع این 13 روز، فیروزکوه 120 بار زلزله‌هایی با بزرگی‌های یک تا 5/4 ریشتر را تجربه کرده است. منابع آگاه از قول فرمانداری شهرستان فیروزکوه اعلام می‌کنند که هیچ کدام از این پس‌لرزه‌ها، خسارات جانی دربرنداشته و تنها برخی از خانه‌های مسکونی دچار ترک‌خوردگی‌های جزئی شده است. علاوه بر آن شکستن شیشه خانه ها، اختلال در مسیر آب جوی‌های خیابان، افتادن تیرهای چراغ برق و تخریب بعضی از خانه‌های فرسوده در بافت قدیمی شهر باعث شده که فیروزکوهی‌ها 2 هفته خواب به چشمشان نرود. در این مدت مسؤولان و مدیران شهری با اقداماتی سعی در ایجاد آرامش روانی و تامین زمینه‌های امدادرسانی برای حادثه‌های احتمالی کرده‌اند اما به نظر می‌رسد تا ختم به خیر شدن این سلسله زلزله‌های پشت سر هم وضع روحی ساکنان فیروزکوه بهتر نشود. فیروزکوه شهرستانی است در مجاورت تهران که از نظر وسعت یک چهارم استان تهران را به خود اختصاص داده و به علت نزدیکی به پایتخت، زلزله‌های آن به نوعی تاثرات و نگرانی‌هایی را در تهران نیز به وجود آورده است. اما با گذشت نزدیک به 2 هفته و بروز بیش از یکصد زلزله و پس لرزه در این شهرستان این سوال پیش می‌آید که چرا تاکنون کاری برای بررسی این مساله نشده است. کارشناسان در توجیه فعالیت‌های لرزشی زمین بر چند نکته مهم به عنوان عوامل اصلی زمین‌لرزه انگشت می‌گذارند؛ گسل‌ها، فعالیت‌های آتش‌فشانی، فعالیت‌های همزمان آب‌های زیرزمینی و تغییرات ناگهانی آب و هوا. نگاهی به موقعیت اقلیمی فیروزکوه و نزدیکی به سلسله جبال البرز و قله مرتفع میشینه مرگ لزور از یکسو و تاثیر رودخانه حبله رود حکایت از آن دارد که می‌توان بخشی از اتفاقات پیش آمده در این شهرستان را به عوامل یاد شده در بالا مرتبط ساخت. با این همه به نظر می‌رسد که وقوع 80 زلزله یک ریشتری در یک روز دلیل کافی باشد برای آنکه پژوهشگران ژئوفیزیک برای بررسی دقیق این پدیده مجاب شوند. در حال حاضر بر اساس برخی اخبار واصله، 40 درصد از ساکنان شهرستان فیروزکوه مبادرت به ترک منازل و عزیمت به نقاط اطراف کرده و دیگر اهالی در سالن‌های ورزشی یا چادرهای امداد بسر می‌برند، وضع کنونی شهرستان عادی و نیروهای امنیتی و امدادی آماده مقابله با حوادث احتمالی هستند اما ترس و هراس از ادامه پس‌لرزه‌ها و برودت هوای زمستانی را می‌توان در زمره مشکلات عدیده شهروندان شهرستان فیروزکوه دانست. تجربه جهانی در برخورد با چنین پدیده نادری حکایت از آن دارد که در بعضی از کشورها با تغییر محل شهر، پیشاپیش از بروز حوادث احتمالی آینده پیشگیری کرده‌اند این در حالی است که در نمونه‌های دیگر، بسترسازی و توسعه شهر به گونه‌ای بوده که مقاوم‌سازی و آموزش مدیریت زلزله، مهم‌ترین اقدام مسؤولان بوده است. کنواریو در آفریقا از جمله شهرهایی است که به دلیل طغیان‌های پی در پی رودخانه‌ها تغییر مکان داده و شهرک نیاووا نیز به دلیل آتشفشان‌های پی در پی جاوه جابه‌جا شده است. با این همه هنوز مردم بسیاری از شهرهای ژاپن در زمین‌های پرلرزه زندگی می‌کنند و با مقاوم‌سازی خانه‌هایشان و آموزش‌های لازم، زلزله را به عنوان یک رکن اساسی زندگی پذیرفته‌اند. این نمونه‌ها شاید بتواند آینده شهر فیروزکوه را به گونه‌ای دیگر رقم بزند که شهروندان از زندگی در آن لذت ببرند.
ارسال نظر
پربیننده