۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۲۶

آمریکا از مدیترانه چه مي‌خواهد؟

طه صابریان: منطقه مدیترانه در طول تاریخ منطقه‌اي حساس در تحولات جهان بویژه اروپا و شمال آفریقا بوده است. در دوران جنگ سرد این منطقه عرصه رقابت 2 قطب جهان بوده و با فروپاشی شوروی و انهدام اردوگاه سوسیالیسم جهانی، مدیترانه به صورت یکپارچه در هیمنه دستان آمریکا و ناتو قرار گرفت. اروپا‌ در دهه 90 جهت برقراری یک نظام اروپایی در این منطقه روند بارسلون با ابعاد سیاسی، امنیتی، اجتماعی و توسعه‌ای را راه انداخته و کشورهای ساحل شرقی و جنوبی مدیترانه به این روند پیوستند. کشورهای عربی سواحل مدیترانه جزء اعضاي فعال روند بوده و برای امنیت جنوب اروپا تسهیلات زیاد ارائه و هزینه‌های سنگین بابت این اقدامات پرداختند، پس از 10 سال کشورهای مصر و مغرب عربی دریافتند که اهداف روند بارسلون با واقعیت‌های امنیتی و سیاسی منطقه ناخواناست. در منطقه مدیترانه و در میان کشورهای این حوزه ده‌ها محفل و ائتلاف سیاسی، فرهنگی، حقوق بشری و اقتصادی وجود دارد ولی همه این ائتلاف‌ها میان ساحل شمال و جنوب این دریای حساس، سود‌ کمتری عاید کشورهای مسلمان مدیترانه می‌کند و در حقیقت وظيفه این کشورها به گشت دریایی در سواحل مدیترانه جهت پاسداری از امنیت، ثبات و آرامش شهروندان اروپایی محدود شده و اقتصاد فقیر مصر و مراکش و موریتانی هزینه‌های امنیتی مبارزه با تروریسم، قاچاق انسان‌، قاچاق مواد مخدر و مهاجرت‌های غیرقانونی سواحل اروپایی را می‌پردازد. ابتکار عمل نیکولاسارکوزی در 2008 در تاسیس اتحادیه برای مدیترانه، برخی از امیدها و آرزوهای کشورهای عربی و اسلامی مدیترانه جهت استفاده از ائتلاف‌ها و اتحادیه‌های منطقه‌ای را احیا کرد. تقسیم مسؤولیت‌ها، وظایف و پست‌ها و مراکز تصمیم‌گیری در داخل این ساختار جدید میان کشورهای سواحل جنوبی و شمالی مدیترانه، انگیزه‌ها و مشوق‌ها را فزونی بخشید. نخستین اجلاس سران اتحادیه برای مدیترانه در 14 ژوئیه 2008 برگزار شد ولی حوادث غزه و هجوم وحشیانه ارتش صهیونیستی به غزه و عضويت دولت خودگردان فلسطینی به جاي حماس، امیدهای تازه را به یأس و سرخوردگی تبدیل کرد و تا حدودی تمام فعالیت‌های این اتحادیه منجمد شد و روند و آینده آن مرهون مناسبات اعراب و رژیم صهیونیستی شد. گزارش‌ها و داده‌ها پس از حادثه ساختگی آمستردام و شبه حمله نظامی به یک هواپیمای آمریکایی توسط القاعده(شبهات آن شبیه و نسخه‌ای از حادثه حمله به نیویورک در 11 سپتامبر بوده است) حاکی از امنیتی شدن دیدگاه‌ها و نظریات آمریکا و ناتو نسبت به مناسبات منطقه مدیترانه است. افزایش مراقبت‌های امنیتی از اتباع کشورهای اسلامی حوزه مدیترانه در فرودگاه‌های اروپایی و آمریکایی شالوده و بنیاد همکاری و هماهنگی میان سواحل جنوب و شمال مدیترانه را در هم خواهد ریخت. سیاست‌های جدید ناتو در قبال مدیترانه را می‌توان در محورهای زیر خلاصه کرد: 1- زمینه‌سازی برای ادغام رژیم صهیونیستی در منظومه‌های نظامی و امنیتی ناتو و اتحادیه اروپا 2- تلاش برای بازنگری در اولویت‌ها و اهداف اتحادیه برای مدیترانه که در نیمه 2008 ایجاد شده و تاکید بر بعد امنیتی و نظامی این اتحادیه 3- افزایش نقش ناتو و نهادهای آن در مناقشات منطقه مدیترانه و تاکید بر نقش ناتو به‌عنوان واسطه و پلی میان کشورهای اسلامی و عربی و بقیه کشورهای ساحل اروپایی مدیترانه 4- بازتولید مفاهیم و اصطلاحات امنیتی و نظامی سنتی اروپا و ریختن آن در قالب‌های جدید و تحمیل آنها بر کشورهای ساحل اسلامی مدیترانه 5- تشویق کشورهای اسلامی منطقه مدیترانه به مشارکت فعال در مقابله با تهدیدات پیش‌روی منطقه بویژه سواحل شمالی اروپا 6- تاکید بر دکترین جدید ناتو در تعامل امنیتی - نظامی میان کشورهای اسلامی مدیترانه و کشورهای اتحادیه اروپا و تلاش برای همکاری تمام کشورهای جنوب مدیترانه با رژیم صهیونیستی در بعد نظامی و امنیتی و همچنين تلاش‌های اتحادیه برای مدیترانه برای مقابله با تهدیدات القاعده و سلفی جهادی منطقه در این راستا کشورهای سوریه، لیبی و الجزایر که با رژیم صهیونیستی هیچ‌گونه روابطي ندارند و کشور موریتانی که اخیرا روابطش با این رژیم را قطع کرده در پرتو سیاست‌های جدید اتحادیه اروپا و ناتو باید به روند عادی‌سازی روابط با رژیم اشغالگر قدس بپیوندند و الا جایی‌ در اتحادیه برای مدیترانه ندارند. در پرتو سیاست‌های جدید آمریکا و ناتو، اعراب و مسلمانان منطقه مدیترانه در سایه نظام ظالمانه سلطه و عصر امپراتوری آمریکا و ناتو برای حفظ سیادت و بقای خود باید متعهد به انجام اقدامات زیر باشند: 1- انطباق با سناریوهای جدید اتحادیه برای مدیترانه در ابعاد مختلف آن 2- همگرایی با سیاست‌های فراآتلانتیکی آمریکا و ناتو و تاکید بر هماهنگی امنیتی و نظامی این کشورها با اولویت‌ها و راهبردهای واشنگتن در قبال منطقه مدیترانه و خاورمیانه 3- پذیرش نقش مرکزیت و رهبری ساحل اروپایی مدیترانه و پیمان ناتو 4- تحمل بخش عظیمی از هزینه امنیتی و نظامی مقابله با تهدیدات و دغدغه‌های امنیتی سواحل اروپایی مدیترانه بویژه در بعد مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مهاجرت‌های غیرقانونی و جرائم سازمان یافته. عدم حضور و فعالیت کشورهای عربی و اسلامی همچون لیبی، الجزایر، سوریه و لبنان در برنامه‌ها و فعالیت‌های روند بارسلون مي‌تواند این ائتلاف منطقه‌ای را به مرز فروپاشی و انحلال رساند. اقدامات اخیر الجزایر در دفاع از کرامت و انسانیت و شأن اتباع خود و مخالفت شدید با مراقبت‌های امنیتی و برنامه‌های اسکنر بدنی در فرودگاه‌های آمریکا و اروپا قابل ستایش است و اروپا، آمریکا و ناتو باید بدانند که عصر استعمار خیلی وقت است، سپری شده است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده