حمید شریفیان: علاقهمندان به سینما بهخوبی با نام تئو آنجلوپولس آشنا هستند. این کارگردان در حال حاضر نهتنها بهعنوان یکی از برترینهای تاریخ سینمای یونان به شمار میآید بلکه به اعتقاد منتقدان مطرحی چون درک مالکوم و دیوید تامسون بهعنوان یکی از بزرگترین کارگردانهای حال حاضر جهان محسوب میشود. اما شاید خبری که موجب خوشحالی علاقهمندان به فیلمهای این کارگردان باشد نمایش آخرین ساخته او با نام «غبار زمان» در این دوره از جشنواره فیلم فجر است. تئودوروس آنجلوپولس در روز 27 آوریل 1935 در شهر آتن یونان متولد شد. وی تحصیلات خود را در زمینه حقوق در دانشگاه آتن آغاز کرد، اما پس از انجام خدمت سربازی عازم دانشگاه سوربن فرانسه شد تا ادبیات را دنبال کند. اما دیری نپایید که آنجلوپولس برای دنبال کردن علوم فیلم و سینما با سوربن وداع کرد تا در انستیتوی مطالعات پیشرفته سینمایی مشغول به تحصیل شود. آنجلوپولس با بازگشت به یونان فعالیت خود را بهعنوان یک خبرنگار و منتقد فیلم آغاز کرد. وقوع کودتا در سال 1967 در یونان و روی کار آمدن دولتی نظامی موجب بسته شدن روزنامهای شد که آنجلوپولس برای آن مینوشت. او که بیکاری را تجربه میکرد تصمیم گرفت به ساختن فیلم روی آورد. در این راستا وی سهگانهای را ساخت که به بررسی تاریخ یونان از سال 1930 تا 1970میپرداخت. این سهگانه شامل فیلمهای «روزهای36» (1972)، «بازیگران مسافر»(1975) و «شکارچیان» (1977) میشد. این فیلمها شامل برداشتهای نسبتا بلندی میشدند که شامل تعداد بسیاری هنرپیشه بود و با ظرافت فیلمبرداری شده بودند. در این میان فیلم بازیگران مسافر موفق شد مورد توجه جشنواره فیلم کن قرار گیرد و جشنواره برلین نیز در کنار فیلم «روزهای 36» از این فیلم تقدیر به عمل آورد. وی درباره فیلم اول میگوید: «دیکتاتوری در ساختار اصلی فیلم تجسم یافته است. سکوت تحمیلی یکی از شرایطی بود که ما در آن کار میکردیم. فیلم... بهگونهای ساخته شده است که بیننده متوجه حضور سانسور میشود». وی پس از این فیلم اثر دیگری را با نام «اسکندر کبیر» میسازد که به گفته خودش تبدیل یک فرد به یک مستبد را به تصویر میکشد.
آنجلوپولس در سالهای 1978 و 1987 به عنوان عضو هیات داوران به ترتیب در جشنوارههای فیلم برلین و کن حضور مییابد. اما وی در سال 1988 نیز اثری دیگر را با نام «منظره در مه» ارائه میکند که جایزه شیر نقرهای جشنواره فیلم ونیز را برای بهترین کارگردانی نصیب وی میکند. این فیلم، داستان 2 کودک را به تصویر میکشد که در جستوجوی پدر خود راهی آلمان میشوند و در راه با مسائل مختلفی برخورد میکنند. وی درباره این فیلم میگوید: «منظره در مه تنها درباره سفر 2 کودک برای یافتن پدرشان نیست؛ سفری است به شروع زندگی. در راه، آنها همهچیز یاد میگیرند؛ عشق، مرگ، دروغ و حقیقت، زیبایی و ویرانی. سفر تنها راهی است برای تمرکز روی چیزهایی که زندگی برای همه ما به همراه میآورد». در سال 1998 و یک سال پس از عباس کیارستمی، آنجلوپولس موفق میشود جایزه نخل طلای جشنواره کن را برای فیلم «ابدیت و یک روز» دریافت کند.
تاکنون هنرپیشههای مطرحی چون مارچلو ماستروآنی (فیلم زنبوردار، 1986)، هاروی کیتل (نگاه خیره اولیس، 1995) و ویلیام دافو (غبار زمان، 2009) در فیلمهای این کارگردان به ایفای نقش پرداختهاند. همچنین از دیگر فیلمهای مطرح وی میتوان به «لومیر و کمپانی» (1995) و «هرکه را سینمای خود» (2007) اشاره کرد. لومیر و کمپانی، فیلمی بود که با همکاری حدود 40کارگردان مطرح جهان و با دوربینی که برادران لومیر آن را اختراع کرده بودند فیلمبرداری شد. از شرایطی که برای این کارگردانها تعیین شده بود، میتوان به مدت فیلم کوتاه هریک از آنها اشاره کرد که نباید از 52 ثانیه بیشتر میشد. همچنین هیچیک از آنها نباید از بیش از 3 برداشت استفاده میکردند. در میان این کارگردانها علاوه بر آنجلوپولس، نام کیارستمی، یوسف شاهین، مایکل هآنکه، اسپایک لی، دیوید لینچ و ژاک ریوت به چشم میخورد. «هرکه را سینمای خود» نیز که برای شصتمین سالگرد جشنواره بینالمللی فیلم کن تولید شده بود مجموعهای از 34 فیلم کوتاه 3 دقیقهای از 36 کارگردان نامی جهان بود. در این فیلم نیز برادران داردان، برادران کوئن، جین کمپیون، یوسف شاهین، رومن پولانسکی، عباس کیارستمی، کن لوچ و دیوید لینچ درکنار آنجلوپولس حضور داشتند.
اما همانطور که در ابتدا به آن اشاره شد آخرین ساخته تئو آنجلو پولس (غبار زمان) که قرار است در بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآید از حضور بازیگر نامآشنایی چون ویلیام دافو سود میبرد. غبار زمان را میتوان مانند 3 اثر اولیه آنجلوپولس قسمتی از یک سهگانه باموضوع «زمان» قلمداد کرد. در واقع غبار زمان دومین قسمت از یک سهگانه محسوب میشود که برای نخستینبار در پنجاه و نهمین جشنواره فیلم برلین به نمایش درآمد. این فیلم به صورت غیررسمی میتواند دنبالهای بر چمنزار گریان (2004) و پیشدرآمدی بر فیلم آینده وی با عنوان «فردا» باشد. غبار زمان، داستان کارگردان آمریکایی یونانیتباری را به تصویر میکشد که در پی ارتباط با آنچه درگذشته تجربه کرده است راهی زادگاه خود میشود.
درباره «تئو آنجلوپولس»
به بهانه حضور «غبار زمان» در جشنواره
خبرنگاری که سینماگر شد
حمید شریفیان: علاقهمندان به سینما بهخوبی با نام تئو آنجلوپولس آشنا هستند. این کارگردان در حال حاضر نهتنها بهعنوان یکی از برترینهای تاریخ سینمای یونان به شمار میآید بلکه به اعتقاد منتقدان مطرحی چون درک مالکوم و دیوید تامسون بهعنوان یکی از بزرگترین کارگردانهای حال حاضر جهان محسوب میشود. اما شاید خبری که موجب خوشحالی علاقهمندان به فیلمهای این کارگردان باشد نمایش آخرین ساخته او با نام «غبار زمان» در این دوره از جشنواره فیلم فجر است. تئودوروس آنجلوپولس در روز 27 آوریل 1935 در شهر آتن یونان متولد شد. وی تحصیلات خود را در زمینه حقوق در دانشگاه آتن آغاز کرد، اما پس از انجام خدمت سربازی عازم دانشگاه سوربن فرانسه شد تا ادبیات را دنبال کند. اما دیری نپایید که آنجلوپولس برای دنبال کردن علوم فیلم و سینما با سوربن وداع کرد تا در انستیتوی مطالعات پیشرفته سینمایی مشغول به تحصیل شود. آنجلوپولس با بازگشت به یونان فعالیت خود را بهعنوان یک خبرنگار و منتقد فیلم آغاز کرد. وقوع کودتا در سال 1967 در یونان و روی کار آمدن دولتی نظامی موجب بسته شدن روزنامهای شد که آنجلوپولس برای آن مینوشت. او که بیکاری را تجربه میکرد تصمیم گرفت به ساختن فیلم روی آورد. در این راستا وی سهگانهای را ساخت که به بررسی تاریخ یونان از سال 1930 تا 1970میپرداخت. این سهگانه شامل فیلمهای «روزهای36» (1972)، «بازیگران مسافر»(1975) و «شکارچیان» (1977) میشد. این فیلمها شامل برداشتهای نسبتا بلندی میشدند که شامل تعداد بسیاری هنرپیشه بود و با ظرافت فیلمبرداری شده بودند. در این میان فیلم بازیگران مسافر موفق شد مورد توجه جشنواره فیلم کن قرار گیرد و جشنواره برلین نیز در کنار فیلم «روزهای 36» از این فیلم تقدیر به عمل آورد. وی درباره فیلم اول میگوید: «دیکتاتوری در ساختار اصلی فیلم تجسم یافته است. سکوت تحمیلی یکی از شرایطی بود که ما در آن کار میکردیم. فیلم... بهگونهای ساخته شده است که بیننده متوجه حضور سانسور میشود». وی پس از این فیلم اثر دیگری را با نام «اسکندر کبیر» میسازد که به گفته خودش تبدیل یک فرد به یک مستبد را به تصویر میکشد.
آنجلوپولس در سالهای 1978 و 1987 به عنوان عضو هیات داوران به ترتیب در جشنوارههای فیلم برلین و کن حضور مییابد. اما وی در سال 1988 نیز اثری دیگر را با نام «منظره در مه» ارائه میکند که جایزه شیر نقرهای جشنواره فیلم ونیز را برای بهترین کارگردانی نصیب وی میکند. این فیلم، داستان 2 کودک را به تصویر میکشد که در جستوجوی پدر خود راهی آلمان میشوند و در راه با مسائل مختلفی برخورد میکنند. وی درباره این فیلم میگوید: «منظره در مه تنها درباره سفر 2 کودک برای یافتن پدرشان نیست؛ سفری است به شروع زندگی. در راه، آنها همهچیز یاد میگیرند؛ عشق، مرگ، دروغ و حقیقت، زیبایی و ویرانی. سفر تنها راهی است برای تمرکز روی چیزهایی که زندگی برای همه ما به همراه میآورد». در سال 1998 و یک سال پس از عباس کیارستمی، آنجلوپولس موفق میشود جایزه نخل طلای جشنواره کن را برای فیلم «ابدیت و یک روز» دریافت کند.
تاکنون هنرپیشههای مطرحی چون مارچلو ماستروآنی (فیلم زنبوردار، 1986)، هاروی کیتل (نگاه خیره اولیس، 1995) و ویلیام دافو (غبار زمان، 2009) در فیلمهای این کارگردان به ایفای نقش پرداختهاند. همچنین از دیگر فیلمهای مطرح وی میتوان به «لومیر و کمپانی» (1995) و «هرکه را سینمای خود» (2007) اشاره کرد. لومیر و کمپانی، فیلمی بود که با همکاری حدود 40کارگردان مطرح جهان و با دوربینی که برادران لومیر آن را اختراع کرده بودند فیلمبرداری شد. از شرایطی که برای این کارگردانها تعیین شده بود، میتوان به مدت فیلم کوتاه هریک از آنها اشاره کرد که نباید از 52 ثانیه بیشتر میشد. همچنین هیچیک از آنها نباید از بیش از 3 برداشت استفاده میکردند. در میان این کارگردانها علاوه بر آنجلوپولس، نام کیارستمی، یوسف شاهین، مایکل هآنکه، اسپایک لی، دیوید لینچ و ژاک ریوت به چشم میخورد. «هرکه را سینمای خود» نیز که برای شصتمین سالگرد جشنواره بینالمللی فیلم کن تولید شده بود مجموعهای از 34 فیلم کوتاه 3 دقیقهای از 36 کارگردان نامی جهان بود. در این فیلم نیز برادران داردان، برادران کوئن، جین کمپیون، یوسف شاهین، رومن پولانسکی، عباس کیارستمی، کن لوچ و دیوید لینچ درکنار آنجلوپولس حضور داشتند.
اما همانطور که در ابتدا به آن اشاره شد آخرین ساخته تئو آنجلو پولس (غبار زمان) که قرار است در بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآید از حضور بازیگر نامآشنایی چون ویلیام دافو سود میبرد. غبار زمان را میتوان مانند 3 اثر اولیه آنجلوپولس قسمتی از یک سهگانه باموضوع «زمان» قلمداد کرد. در واقع غبار زمان دومین قسمت از یک سهگانه محسوب میشود که برای نخستینبار در پنجاه و نهمین جشنواره فیلم برلین به نمایش درآمد. این فیلم به صورت غیررسمی میتواند دنبالهای بر چمنزار گریان (2004) و پیشدرآمدی بر فیلم آینده وی با عنوان «فردا» باشد. غبار زمان، داستان کارگردان آمریکایی یونانیتباری را به تصویر میکشد که در پی ارتباط با آنچه درگذشته تجربه کرده است راهی زادگاه خود میشود.
ارسال نظر
پربیننده