آزاده صالحی
جی. دی. سلینجر یکی از نویسندگان نامدار آمریکایی است که در زمان حیات، تاثیرات بسیاری بر ادبیات داستانی جهان گذاشت. درگذشت این نویسنده شهیر در 91 سالگی باعث شده پرونده‌ای اجمالی پیرامون زندگی و آثار او ترتیب دهیم که با یادداشت‌هایی از سوی برخی مترجمان و اهالی ادب نیز همراه باشد تا این پرونده اجمالی بر حلقه خوانندگان آثار او بیفزاید.
اول ژانویه 1919 در آمریکا بچه‌ای متولد شد که هیچ‌کس فکر نمی‌کرد روزی در ردیف یکی از محبوب‌ترین نویسندگان معاصر به شمار رود.
با وجود اینکه او همواره سعی می‌کرد از شرکت در محافل ادبی دوری کند و به هر حال سال‌های بلند و کوتاه زندگی خود را در انزوا سپری کرد اما کتاب‌های او با تکیه بر درونمایه‌هایی که داشتند مورد توجه منتقدان ادبی بودند. سلینجر هرگز از خود عکس تازه‌ای برای مطبوعات نفرستاد و هیچ‌وقت اطلاعاتی که روزنامه‌نگاران سمج خواهان آن بودند را در اختیارشان نگذاشت، شاید به همین خاطر است که بسیاری مرگ او را باور نمی‌کنند یا اگر هم می‌کنند با تعجب می‌گویند او که سن زیادی نداشت، چون تمام عکس‌هایی که طی این سال‌ها از او اینجا و آنجا دیده می‌شد، عکس‌هایی متعلق به دوران جوانی او بود.
او از یک پدر یهودی‌تبار و مادر مسیحی در منهتن نیوریوک به دنیا آمد. در نوجوانی یک بار چند ماهی را به اروپا سفر کرد اما در سال 1938 به آمریکا بازگشت و تصمیم گرفت در یکی از دانشگاه‌های نیوریوک به ادامه تحصیل بپردازد، اما این تصمیم او تا به انتها عملی نشد و او درس را نیمه‌کاره رها کرد.«جوانان» نخستین اثر داستانی او به شمار می‌رفت. این داستان در سال 1940 در نشریه استوری به چاپ رسید. تا اینجای قضیه همه چیز عادی بود اما وقتی چند سال بعد یعنی در دهه‌های 45 و 46، «ناتور دشت» را نوشت، نظر منتقدان نسبت به او یکباره تغییر کرد و انقلابی در ادبیات داستانی وقت آمریکا با انتشار این کتاب پدید آمد.
اقبال این کتاب تا جایی بود که توانست یک سال بعد از انتشار روانه بازار کتاب بریتانیا نیز شود و محبوبیت فراوانی برای نویسنده‌اش به همراه آورد. دامنه این موفقیت تا جایی کشیده شد که بنگاه انتشاراتی راندوم هاوس در سال 1999 آن را به عنوان شصت و چهارمین رمان برتر قرن بیستم معرفی کرد، هرچند این کتاب در مناطقی از آمریکا به‌عنوان کتاب نامناسب و غیراخلاقی شمرده شده و در فهرست کتاب‌های ممنوعه دهه ۱۹۹۰ - منتشر شده از سوی «انجمن کتابخانه‌های آمریکا» - قرار گرفت.اما شخصیت هولدن کالفیلد به عنوان پسری که به دلیل استعمال زیاد الکل از مدرسه شبانه‌روزی پنسیلوانیا اخراج و درگیر مسائل دیگری می‌شود، توانست سال‌ها ذهن خوانندگانش را به خود جلب کند. تاثیرگذاری رمان«ناتور دشت» تا جایی بود که برخی اعتقاد دارند، هاروکی موراکامی بعد از سال‌ها به برداشتی آزاد از این کتاب در قالب رمانی با عنوان«کافکا بر کرانه ساحل» پرداخته است. اگرچه سلینجر طی سال‌های گذشته و بعد از انتشار«ناتور دشت» دست به نگارش رمان‌ها و مجموعه داستان‌های دیگری نیز زد، اما به باور خیلی‌ها هیچ‌کدام از کتاب‌های او نتوانستند به اندازه «ناتور دشت» بدرخشند. سلینجر هیچگاه در نوشتن راکد نبود. او همیشه راه‌های تازه‌ای برای خلق آثارش انتخاب می‌کرد. همان‌طور که برای نگارش «فرانی و زویی» دست به انتخاب زاویه دید تازه‌ای زده و یک جریان مستقل و فلسفی را در این رمان رقم زد. او با این کتاب توانست 6 بخش قابل تفکیک را در هسته اصلی روایت بگنجاند. براساس همین تفکیک‌پذیری در داستان است که خواننده با 6 شخصیت مواجه می‌شود که هریک در جایی از داستان حضورشان اوج می‌گیرد و البته 3-2 شخصیت محو که مثل روح سرگردان حضور دارند. «لین» و«فرانی» که رابطه‌ای عاطفی با یکدیگر دارند در ایستگاه قطار به هم می‌رسند و به رستوران می‌روند تا چیزی بخورند. تا اینجای داستان، فرانی دختری عادی در نظر مخاطب جلوه می‌کند اما از بخش‌هایی مثل غذا خوردن در رستوران و بی‌توجهی لین به فرانی متوجه می‌شویم با شخصیتی فراتر از شخصیت‌های معمولی داستان‌های عاشقانه روبه‌رو هستیم.
در واقع بروز همین حالات و رفتارهای دختر ضمن روایت پررنگ‌تر می‌شود و او را در ناامیدی فلسفی و با پرسش‌های آشفته و پاسخ نیافته در هزارتوی خیالش تنها رها می‌کند.
برخی بر این باورند که حضور نویسنده در فصل‌های دوم بیشتر مشهود است. سلینجر با ورود خود در این بخش، مقدمه‌ای را به مثابه یک مطلع و شروع مطرح می‌کند و خواننده را با شرایط بغرنج و پیچیده تنها می‌گذارد تا جایی که پسر جوانی به نام «زویی» وارد ماجرا می‌شود و مسیر داستان سمت و سوی دیگری به خود می‌گیرد. آنچه پیش از هر چیز دیگر در پیشبرد داستان اثر عمیقی دارد، اهدافی است که نویسنده برای خود در نظر گرفته است. چینش وقایع و تک‌تک شخصیت‌پردازی‌ها چنان قوی و موشکافانه است که خواننده تا به آخر حس نمی‌کند مشغول خواندن یک رمان است. «فرانی و زویی» نشان از آن دارد که یک بار دیگر مساله روحیات نوجوانان برای سلینجر حائز اهمیت است، بویژه شخصیت‌هایی که او در داستان خلق می‌کند حکایت از نوعی پریشان‌حالی و گمگشتگی نسلی دارد که به نظر می‌رسد سلینجر این نسل را خوب می‌شناسد.
ضمن اینکه نویسنده می‌کوشد تا فرانی را در دوئلی میان عشق و منطق قرار دهد، رد پایی از معنویت و عرفانی که فرانی به دنبال آن است نیز در داستان به چشم می‌خورد. این داستان توانست منبع الهامی برای نویسندگان دیگر محسوب شود چندان که برخی بر این گمانند که داریوش مهرجویی «پری» را با تکیه بر این رمان سلینجر ساخت.
آنچه درباره کتاب‌های سلینجر پررنگ‌تر از دیگر مولفه‌ها به چشم می‌خورد، روندی است که او در شخصیت‌پردازی آدم‌ها در داستان‌هایش در پیش می‌گیرد، بنابراین از فرانی و زویی گرفته تا سیمور، جوانک نیمه‌متعادل تا هولدن کالفیلد، سیبل، عمو ویگیلی و... شخصیت‌ها تماما در فراز و فرودند یا در اوج بسر می‌برند. سلینجر در هر داستان چراغی برای مخاطب می‌افروزد تا او بتواند جلوی پای خود را در تاریکی ببیند. به بهانه درگذشت جی. دی. سلینجر،خالق ناتور دشت
بی‌مردم و برای مردم
آزاده صالحی
جی. دی. سلینجر یکی از نویسندگان نامدار آمریکایی است که در زمان حیات، تاثیرات بسیاری بر ادبیات داستانی جهان گذاشت. درگذشت این نویسنده شهیر در 91 سالگی باعث شده پرونده‌ای اجمالی پیرامون زندگی و آثار او ترتیب دهیم که با یادداشت‌هایی از سوی برخی مترجمان و اهالی ادب نیز همراه باشد تا این پرونده اجمالی بر حلقه خوانندگان آثار او بیفزاید.
اول ژانویه 1919 در آمریکا بچه‌ای متولد شد که هیچ‌کس فکر نمی‌کرد روزی در ردیف یکی از محبوب‌ترین نویسندگان معاصر به شمار رود.
با وجود اینکه او همواره سعی می‌کرد از شرکت در محافل ادبی دوری کند و به هر حال سال‌های بلند و کوتاه زندگی خود را در انزوا سپری کرد اما کتاب‌های او با تکیه بر درونمایه‌هایی که داشتند مورد توجه منتقدان ادبی بودند. سلینجر هرگز از خود عکس تازه‌ای برای مطبوعات نفرستاد و هیچ‌وقت اطلاعاتی که روزنامه‌نگاران سمج خواهان آن بودند را در اختیارشان نگذاشت، شاید به همین خاطر است که بسیاری مرگ او را باور نمی‌کنند یا اگر هم می‌کنند با تعجب می‌گویند او که سن زیادی نداشت، چون تمام عکس‌هایی که طی این سال‌ها از او اینجا و آنجا دیده می‌شد، عکس‌هایی متعلق به دوران جوانی او بود.
او از یک پدر یهودی‌تبار و مادر مسیحی در منهتن نیوریوک به دنیا آمد. در نوجوانی یک بار چند ماهی را به اروپا سفر کرد اما در سال 1938 به آمریکا بازگشت و تصمیم گرفت در یکی از دانشگاه‌های نیوریوک به ادامه تحصیل بپردازد، اما این تصمیم او تا به انتها عملی نشد و او درس را نیمه‌کاره رها کرد.«جوانان» نخستین اثر داستانی او به شمار می‌رفت. این داستان در سال 1940 در نشریه استوری به چاپ رسید. تا اینجای قضیه همه چیز عادی بود اما وقتی چند سال بعد یعنی در دهه‌های 45 و 46، «ناتور دشت» را نوشت، نظر منتقدان نسبت به او یکباره تغییر کرد و انقلابی در ادبیات داستانی وقت آمریکا با انتشار این کتاب پدید آمد.
اقبال این کتاب تا جایی بود که توانست یک سال بعد از انتشار روانه بازار کتاب بریتانیا نیز شود و محبوبیت فراوانی برای نویسنده‌اش به همراه آورد. دامنه این موفقیت تا جایی کشیده شد که بنگاه انتشاراتی راندوم هاوس در سال 1999 آن را به عنوان شصت و چهارمین رمان برتر قرن بیستم معرفی کرد، هرچند این کتاب در مناطقی از آمریکا به‌عنوان کتاب نامناسب و غیراخلاقی شمرده شده و در فهرست کتاب‌های ممنوعه دهه ۱۹۹۰ - منتشر شده از سوی «انجمن کتابخانه‌های آمریکا» - قرار گرفت.اما شخصیت هولدن کالفیلد به عنوان پسری که به دلیل استعمال زیاد الکل از مدرسه شبانه‌روزی پنسیلوانیا اخراج و درگیر مسائل دیگری می‌شود، توانست سال‌ها ذهن خوانندگانش را به خود جلب کند. تاثیرگذاری رمان«ناتور دشت» تا جایی بود که برخی اعتقاد دارند، هاروکی موراکامی بعد از سال‌ها به برداشتی آزاد از این کتاب در قالب رمانی با عنوان«کافکا بر کرانه ساحل» پرداخته است. اگرچه سلینجر طی سال‌های گذشته و بعد از انتشار«ناتور دشت» دست به نگارش رمان‌ها و مجموعه داستان‌های دیگری نیز زد، اما به باور خیلی‌ها هیچ‌کدام از کتاب‌های او نتوانستند به اندازه «ناتور دشت» بدرخشند. سلینجر هیچگاه در نوشتن راکد نبود. او همیشه راه‌های تازه‌ای برای خلق آثارش انتخاب می‌کرد. همان‌طور که برای نگارش «فرانی و زویی» دست به انتخاب زاویه دید تازه‌ای زده و یک جریان مستقل و فلسفی را در این رمان رقم زد. او با این کتاب توانست 6 بخش قابل تفکیک را در هسته اصلی روایت بگنجاند. براساس همین تفکیک‌پذیری در داستان است که خواننده با 6 شخصیت مواجه می‌شود که هریک در جایی از داستان حضورشان اوج می‌گیرد و البته 3-2 شخصیت محو که مثل روح سرگردان حضور دارند. «لین» و«فرانی» که رابطه‌ای عاطفی با یکدیگر دارند در ایستگاه قطار به هم می‌رسند و به رستوران می‌روند تا چیزی بخورند. تا اینجای داستان، فرانی دختری عادی در نظر مخاطب جلوه می‌کند اما از بخش‌هایی مثل غذا خوردن در رستوران و بی‌توجهی لین به فرانی متوجه می‌شویم با شخصیتی فراتر از شخصیت‌های معمولی داستان‌های عاشقانه روبه‌رو هستیم.
در واقع بروز همین حالات و رفتارهای دختر ضمن روایت پررنگ‌تر می‌شود و او را در ناامیدی فلسفی و با پرسش‌های آشفته و پاسخ نیافته در هزارتوی خیالش تنها رها می‌کند.
برخی بر این باورند که حضور نویسنده در فصل‌های دوم بیشتر مشهود است. سلینجر با ورود خود در این بخش، مقدمه‌ای را به مثابه یک مطلع و شروع مطرح می‌کند و خواننده را با شرایط بغرنج و پیچیده تنها می‌گذارد تا جایی که پسر جوانی به نام «زویی» وارد ماجرا می‌شود و مسیر داستان سمت و سوی دیگری به خود می‌گیرد. آنچه پیش از هر چیز دیگر در پیشبرد داستان اثر عمیقی دارد، اهدافی است که نویسنده برای خود در نظر گرفته است. چینش وقایع و تک‌تک شخصیت‌پردازی‌ها چنان قوی و موشکافانه است که خواننده تا به آخر حس نمی‌کند مشغول خواندن یک رمان است. «فرانی و زویی» نشان از آن دارد که یک بار دیگر مساله روحیات نوجوانان برای سلینجر حائز اهمیت است، بویژه شخصیت‌هایی که او در داستان خلق می‌کند حکایت از نوعی پریشان‌حالی و گمگشتگی نسلی دارد که به نظر می‌رسد سلینجر این نسل را خوب می‌شناسد.
ضمن اینکه نویسنده می‌کوشد تا فرانی را در دوئلی میان عشق و منطق قرار دهد، رد پایی از معنویت و عرفانی که فرانی به دنبال آن است نیز در داستان به چشم می‌خورد. این داستان توانست منبع الهامی برای نویسندگان دیگر محسوب شود چندان که برخی بر این گمانند که داریوش مهرجویی «پری» را با تکیه بر این رمان سلینجر ساخت.
آنچه درباره کتاب‌های سلینجر پررنگ‌تر از دیگر مولفه‌ها به چشم می‌خورد، روندی است که او در شخصیت‌پردازی آدم‌ها در داستان‌هایش در پیش می‌گیرد، بنابراین از فرانی و زویی گرفته تا سیمور، جوانک نیمه‌متعادل تا هولدن کالفیلد، سیبل، عمو ویگیلی و... شخصیت‌ها تماما در فراز و فرودند یا در اوج بسر می‌برند. سلینجر در هر داستان چراغی برای مخاطب می‌افروزد تا او بتواند جلوی پای خود را در تاریکی ببیند. ارسال نظر
پربیننده