۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۲۰:۱۲

دوره پانزدهم، شانزدهم، هفدهم؛ عبور از سینمای حادثه و ظهور فیلم‌هاي جشنواره‌ای

نمایش بیشتر آثار آکی‌را کوروساوا در قالب بزرگداشت توشیرو میفونه و نیز نمایش ساخته‌های تیم رابینز، آلن رنه، نیکیتا میخالکوف، جیم جارموش و برادران کوئن و برخی دیگر از فیلم‌های روز و بدون مشکل جهان از مهم‌ترین بخش‌های بین‌الملل پانزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر بودند، اما در این میان این بخش کماکان از داشتن شکلی رقابتی و رسمی محروم بود. در سینمای ایران احمدرضا درویش با فیلم «سرزمین خورشید» سعی داشت تا موفقیت «کیمیا» را تکرار کند که چندان موفق نشد. داریوش مهرجویی با فیلم «لیلا» یکی از بهترین ملودرام‌های تاریخ سینمای ایران را از روی داستانی معمولی ساخت و به نمایش درآورد و با استقبال بی‌نظیر تماشاگران و صاحبان قلم روبه‌رو شد. اما بخش عمده جشنواره را آثار موسوم به «فیلم‌های جشنواره‌ای» تصرف کردند که پرچمدار آنها فیلم خوب «بچه‌های آسمان» (مجید مجیدی) بود که حتی به فهرست 5 نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی نیز راه پیدا کرد. «بچه‌های آسمان» عنوان بهترین فیلم جشنواره را به دست آورد و مجیدی نیز سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. نکته دیگر اینکه سینمای حادثه‌ای و کم‌مایه نیز در کنار این نوع فیلم‌ها در جشنواه همچنان عرض‌اندام می‌کرد که البته چندان مورد اعتنا قرار نگرفت. نوزایی در جشنواره و مضامین فیلم‌ها در دوره شانزدهم جشنواره فیلم فجر شاهد تحولاتی ساختاری در کیفیت برگزاری جشنواره فیلم فجر بودیم؛ نخست آنکه بخش مسابقه بین‌الملل به جشنواره اضافه شد و این فستیوال از رنگ و بوی بومی خود خارج شد. دیگر آنکه پیش‌شرط نمایش اجباری فیلم‌ها در جشنواره برای کسب اجازه جهت اکران سال بعد برچیده شد و صاحبان فیلم‌ها برای نمایش آثارشان در جشنواره مختار شدند، ضمن اینکه بخشی به‌عنوان فیلم برگزیده جشنواره از دیدگاه تماشاگران اضافه شد. این در حالی بود که فیلم‌ها نیز به سمت مضامین اجتماعی ملتهب یا عاشقانه گام برداشتند که از باکیفیت‌ترین آنها می‌توان به «آژانس شیشه‌ای» (ابراهیم حاتمی‌کیا)، «بانوی اردیبهشت» (رخشان بنی‌اعتماد) و «درخت گلابی» (داریوش مهرجویی) اشاره کرد. سیمرغ بلورین بهترین کارگردان نصیب ابراهیم حاتمی‌کیا شد و «آژانس شیشه‌ای» نیز سیمرغ بلورین بهترین فیلم را کسب کرد. در بخش سینمای بین‌الملل 3 فیلم «درخت گلابی»، «تولد یک پروانه» (مجتبی راعی) و «بانوی اردیبهشت» موفق به کسب جوایزی شدند اما سیمرغ بلورین بهترین فیلم به برادران بلژیکی داردن برای فیلم «قول» رسید. گفتنی است در این دوره از جشنواره از یک عمر فعالیت هنری استاد عزت‌الله انتظامی تقدیر شد و در بخش بین‌الملل بزرگداشت‌هایی برای آنتونی کوئین، کریستف کیشلوفسکی، فرد زینه‌مان و انیو موریکونه ترتیب داده شد. زمینه‌ای برای ظهور سینمای تابوشکن هفدهمین دوره از جشنواره سرشار از بزرگداشت بود؛ از خسرو شکیبایی، هارون یشایایی (تهیه‌کننده)، مرتضی شایسته گرفته تا مارسل کارنه و روبر برسون و برتران تاورنیه. در بخش سینمای ایران 2 فیلم «قرمز» (فریدون جیرانی) و «دو زن» (تهمینه میلانی) آشکارا مشکلات اجتماعی و خانوادگی زنان را با کنار زدن تابوهایی که از ابتدا هم می‌توانستند خط قرمز نباشند، به تصویر کشیدند و استقبال از آنها چه در زمان جشنواره و چه در هنگام اکران، از این 2 اثر فیلم‌هایی به عنوان پرچمدار جریان نو سینمای اجتماعی در ایران ساخت. محمدرضا فروتن و هدیه تهرانی زوج فیلم «قرمز» سیمرغ‌ها را ربودند و از بازی نیکی کریمی در «دو زن» تقدیر شد. در کنار این 2 فیلم یاد شده، «مصائب شیرین» (علیرضا داوودنژاد) با مطرح ساختن قضیه ازدواج موقت و روابط میان نوجوانان و جوانان به این جریان رنگ و لعاب بیشتری بخشید. فیلم شاعرانه «رنگ خدا» (مجید مجیدی) و فیلم هنری و نه‌چندان تماشاگرپسند «روبان قرمز» (ابراهیم حاتمی‌کیا) از دیگر آثار مطرح این دوره از جشنواره بودند که توانستند عمده جوایز بخش بین‌الملل جشنواره را به خود اختصاص دهند، اما در بخش سینمای ایران این فیلم «هیوا» (مرحوم رسول ملاقلی‌پور) بود که توانست جوایز اصلی را درو کند و سیمرغ بلورین بهترین فیلم و کارگردانی را به نام خود بزند. از فیلم‌های خارجی مطرح در بخش مسابقه بین‌الملل می‌توان به «نام من جو است» (کن لوچ) و «ژنرال» (جان بورمن) اشاره کرد. منبع: سايت سينماي ايران و جهان
ارسال نظر
captcha
پربیننده