۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۴۴
مرور بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر در طول 27 دوره

خاطرات جهانی یک جشن ایرانی

محمد سیدعلی: در تاریخ برگزاری جشنواره فیلم فجر و در بخش رقابت بین‌الملل بارها شاهد نمایش آثاری از فیلمسازان مطرح خارجی بودیم که برخی از جوایز اصلی این بخش به آنها اهدا شد. در زیر نگاهی خواهیم داشت به برخی از این آثار و عملکرد آنها در بعضی از جشنواره‌های معتبر جهان. اولین جشنواره: در این دوره از جشنواره شاهد حضور چندین فیلم خارجی در بخش مسابقه بودیم که تعداد آنها بیشتر از فیلم‌های داخلی بود. در بخش سینمای ایتالیا فیلم‌هایی همچون «سقوط امپراتوری رم» (روبرتو روسلینی)، «انجیل به روایت متی» (پیرپائولو پازولینی) و «برادر خورشید خواهر ماه» (فرانکو زفیرلی) حضور داشتند. در بخش سینمای کودکان و نوجوانان نیز نام فیلم‌هایی همچون «جنگ ستارگان» (جورج لوکاس) دیده می‌شد. دومین و سومین دوره: در این دوره‌ها توجه چندانی به فیلم‌های خارجی مشاهده نشد و صرفاً بخشی با نام سینمای ایران و جشنواره‌های جهانی در نظر گرفته شد که طبعا فیلم‌های ایرانی حاضر در برخی جشنواره‌های خارجی را مورد توجه قرار می‌داد. چهارمین دوره: در این دوره و در قسمت‌هایی همچون سینمای کودکان و نوجوانان نام فیلم‌های خارجی بسیاری به چشم می‌خورد. همچنین در بخش چشم‌انداز سینما در آسیا نیز فیلم «شطرنج‌باز» ساخته ساتیاجیت رای بزرگ حضور داشت. بخش نمایش‌های ویژه نیز به بررسی برخی از فیلم‌های خارجی از جمله «ساعت‌ساز سن پل» (برتران تاورنیه) می‌پرداخت. پنجمین دوره: مانند دوره قبل شاهد حضور فیلم‌های خارجی در بخش سینمای کودکان و نوجوانان بودیم. در قسمت چشم‌انداز سال‌های دور (نقاشی متحرک) هم شاهد اکران آثاری چون لاکی لوک، پینوکیو در سرزمین عجایب، یونیکو، گالیور در سرزمین عجایب و بامبی بودیم. ششمین دوره: در این دوره نیز بخش سینمای کودکان و نوجوانان و نمایش‌های ویژه (با فیلم بدرود بناپارد یوسف شاهین) حاوی آثاری از سینمای بین‌الملل بودند. همچنین قسمتی برای مرور آثار هرمینا تیرلووا نیز درنظر گرفته شده بود. برگزاری بخش امید، ایثار و دنیای آندری تارکوفسکی نیز از دیگر نکات جشنواره بود. هفتمین دوره: در این دوره شاهد اهدای جوایز پروانه زرین بهترین فیلم کوتاه انیمیشن، انیمیشن عروسکی و انیمیشن بلند عروسکی به آثاری از چکسلواکی و مجارستان بودیم. پروانه زرین بازیگر نوجوان نیز به ژو مانفانگ از چین اهدا شد. در بخش دوران خنده نیز آثاری از چاپلین، باستر کیتون، رنه کلر، هارولد لوید و لورل و هاردی حاضر بودند. بخش نمایش‌های ویژه نیز دارای آثار مهمی همچون «نوستالژیا» (آندره تارکوفسکی) بود که در جشنواره‌های بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته بودند. هشتمین دوره: در این دوره آثاری از فیلمسازانی همچون جان فورد، کوروساوا، فولکر شلوندورف، پاراجانف (سینما و ادبیات)، چارلی چاپلین، آبل گانس (گنجینه‌های فیلمخانه‌ای)، لورل و هاردی (سینمای کودکان و نوجوانان) حضور داشتند. نهمین دوره: در این دوره ایجاد بخش مسابقه بین‌المللی فیلم‌های اول و دوم اتفاقی بسیار مهم برای وجهه بین‌المللی جشنواره بود. در این بخش جوایزي به نمایندگان هند، ترکیه، یونان و شوروی تعلق گرفت. تمام اعضای هیات داوران این بخش غیر از داریوش مهرجویی متخصصان خارجی بودند. آثاری از فیلمسازانی چون کیشلوفسکی، کوروساوا (جشنواره جشنواره‌ها)، ژان رنوار، کلود شابرول، فرانسوا تروفو (ادبیات و سینمای فرانسه)، دی. دبلیو گریفیث، سرگئی آیزنشتاین، چاپلین، کیتون، فورد، اورسن ولز، لارنس اولیویر، روسلینی؛ تار کوفسکی (گنجینه‌های فیلمخانه‌ای) نیز در این دوره حضور داشت. دهمین دوره: نمایش 2 فیلم برنده جایزه اسکار آن سال یعنی «با گرگ‌ها می‌رقصد» (کوین کاستنر) و «رانندگی برای خانم دیزی» نیز از نکات مهم جشنواره به شمار می‌رفت. همچنین بخش‌های تقدیر از کوروساوا و اینگمار برگمان نیز به جشنوار جلوه‌ای ویژه بخشید. یازدهمین دوره: نمایش آثاری از کارگردان‌های بزرگ در بخش گنجینه‌های فیلمخانه‌ای، جشنواره جشنواره‌ها و استادان خاموش سینمای ایتالیا از نکات مهم این جشنواره بود. دوازدهمین دوره: آثاری از برتولوچی، برایان دی‌پالما، جیم جارموش، ریدلی اسکات، آنجلوپولس و کروساوا بخش جشنواره جشنواره‌ها را دیدنی کردند. قسمتی به نام بزرگداشت ورنر هرزوگ نیز در نظر گرفته شده بود. سیزدهمین دوره: بخش‌هایی با عنوان کنجی میزوگوچی، سینماگری از شرق و سرگئی آیزنشتاین، از طراحی تا فیلمسازی برخی از مهم‌ترین جنبه‌های بین‌الملل این دوره بودند. چهاردهمین دوره: نمایش آثار زیبایی همچون رستگاری شاوشنگ (فرانک دارابونت) از نکات مهم این جشنواره بود. فیلم‌های دیگری از آلفرد هیچکاک و لارنش اولیویر و چند فیلمساز نامدار دیگر نیز به نمایش در آمد. پانزدهمین دوره: باز هم جشنواره جشنواره‌ها آثار برخی از بزرگان سینما را در خود جای داده بود. فیلم‌هایی از کارگردان‌های مطرحی چون جوزپه تورناتوره (تشریفات ساده)، تیم رابینز (گام‌های اخر یک محکوم به مرگ)، آنده تشینه (فصل دلخواه) در کنار فیلم‌های دیگری از بزرگان سینما و تقدیر از توشیرو میفونه از نکات مهم این دوره بودند. دوره شانزدهم: صرفنظر از پیدایش قوام برای بخش رقابت بین‌الملل، شاید یکی از جنبه‌های اهمیت این بخش در شانزدهمین جشنواره فیلم فجر، نمایش فیلم «قول» بود که نام برادران داردن را که از شخصیت‌های بزرگ در سینما به شمار می‌آیند، در مقام کارگردان به خود می‌دید. شاید جای تعجب نبود که در پایان عنوان بهترین فیلم در این بخش به این اثر تعلق گرفت. دوره هفدهم: از فیلم‌های به نمایش درآمده در بخش بین‌الملل جشنواره این دوره می‌توان به «ژنرال» (ساخته جان بورمن) و«نام من جو است» (به کارگردانی کن لوچ) که هر 2 محصول کشور انگلستان بودند، اشاره کرد. دوره هجدهم: در این دوره جایزه اول به فیلم امپراتور و آدمکش به کارگردانی چن کایگه، کارگردان چینی تعلق گرفت. این فیلم، کایگه را که یک نخل طلای کن را در کارنامه داشت برای پنجمین بار نامزد دریافت این جایزه کرد. کایگه جوایزی را نیز از بفتا و جشنواره فیلم سن سباستین دریافت کرده است. دوره نوزدهم: در این سال نیز شاهد تقدیر از فیلم یکی دیگر از کارگردان‌های شناخته شده در سطح جهان بودیم چراکه «به سوی خانه» به نمایش در آمد. این فیلم توسط ژانگ ییمو یکی از بزرگ‌ترین نام‌های سینمای چین کارگردانی شده بود. «به سوی خانه» پیش‌تر جوایزی از جشنواره‌های ساندنس و برلین (خرس نقره‌ای درکنار نامزدی خرس طلا) را به کارنامه بلند بالای ژانگ ایمو افزوده بود. فیلم «به سوی خانه» این کارگردان (که جوایزی چون 2 شیر طلا و یک شیر نقره‌ای از ونیز، پروانه طلایی جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان و جایزه بزرگ هیات داوران کن را برای آثار مختلف خود در کارنامه داشت) به‌عنوان بهترین فیلم در بخش بین‌المللی این جشنواره لقب گرفت. دوره بیستم: در این دوره جایزه بهترین فیلم خارجی به «درستایش عشق» رسید که یکی از بزرگ‌ترین کارگردان‌های تاریخ یعنی ژان لوک‌گدار آن را ساخته بود. «در ستایش عشق» موفق شده بود نامزد جایزه نخل طلای جشنواره کن باشد. گدار فرانسوی که نیازی به معرفی ندارد برترین جوایز جشنواره‌های بزرگی چون برلین و ونیز را از آن خود کرده و 6 بار نیز نامزد نخل طلای کن شده است. دوره بیست و یکم: در این دوره یکی از فیلم‌های بسیار مهم با نام «پسر» و به کارگردانی برادران داردن به نمایش درآمد تا بار دیگر شاهد حضور یک فیلم از آنها باشیم. این بار نیز جایزه بهترین فیلم بخش بین‌الملل به ساخته برادران داردن رسید. «پسر» از سوی جشنواره فیلم کن نیز نامزد جایزه نخل طلا شده بود. اولیورگورمه نیز که توانسته بود به‌خاطر این فیلم عنوان بهترین هنرپیشه کن را دریافت کند در فجر نیز این جایزه را دریافت کرد. در این دوره همچنین فیلمی از آکی کوریسماکی، کارگردان فنلاندی به نمایش در آمد و جایزه بهترین فیلمنامه نیز به آن تعلق گرفت. این فیلم که «مردی بدون گذشته» نام داشت، توانست نامزد جوایز مهمی چون نخل طلای کن، سزار و اسکار بهترین فیلم خارجی شود. سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی نیز به آلکس مرادف از روسیه و برای فیلم «بادبادک» رسید. از دیگر فیلم‌های مهم این جشنواره می‌توان به «بولینگ برای کلمباین» ساخته مایکل مور اشاره کرد. دوره بیست و دوم: فیلم «بازگشت» محصول روسیه که توانسته بود به‌عنوان ساخته‌ای از آندری زویاگینتسف جایزه شیر طلای ونیز را برای وی به ارمغان آورد به‌عنوان بهترین فیلم این دوره معرفی شد. دوره بیست و سوم: در این دوره فیلم «شب نهم» ساخته فولکر شلوندرف، کارگردان آلمانی حضور داشت. جایزه بهترین فیلم در کنار عنوان بهترین بازیگر اولریخ ماتس از جمله جوایزی بود که به این فیلم تعلق گرفت. شلوندرف پیش‌تر جوایزی را از جشنواره‌های فیلم برلین، سن‌سباستین و ونیز از آن خود کرده بود. وی همچنین جایزه نخل طلای کن را در کارنامه دارد. دوره بیست و چهارم: در این دوره جایزه بهترین کارگردانی به جیانی آمه لیو از ایتالیا و برای ساخت فیلم «کلیدهای خانه» تعلق گرفت. این فیلم چند جایزه را نیز از جشنواره ونیز دریافت و آمه لیو را که پیش‌تر یک شیر طلا درکارنامه خود داشت، برای بار دوم نامزد این جایزه کرد. آمه لیو همچنین جوایز معتبری را از جشنواره‌هایی مانند کن دریافت کرده است. همچنین از فیلم «پنهان» مایکل هآنکه با اهدای سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران تجلیل شد. سیمرغ بلورین دستاورد هنری نیز به فیلم «سقوط» به کارگردانی الور هیرشبیگل از آلمان رسید که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی نیز شد. دوره بیست‌وپنجم: در این جشنواره جایزه سیمرغ بلورین بهترین فیلم به فلوریان هنکل و فون سمارک برای فیلم «زندگی دیگران» (از آلمان) رسید. دوره بیست‌وششم: در این دوره فیلم «تخم مرغ» محصول کشور ترکیه جایزه بهترین کارگردانی را برای سمی کاپلانوغلو به همراه داشت. دوره بیست و هفتم: در این دوره فیلم «برف» از کشور بوسنی و هرزگوین جایزه بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را برای آیدا بگیچ به ارمغان آورد. این فیلم همچنین موفق شد جایزه بزرگ هفته منتقدان را نیز از جشنواره فیلم کن از آن خود کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده