علی اسدی
با پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده، بسیاری امیدوار بودند که با ورود وی به کاخ سفید، تغییرات شگرفی در سیاست خارجی آمریکا ایجاد شود. در این میان چین و روسیه اهمیت بیشتری داشتند و تغییر در سیاست خارجی ایالات متحده بیش از بقیه مدنظر قرار داشت. اوباما در ابتدای ورود به کاخ سفید کوشید تا تنشها را با کرملین کاهش دهد، از این رو تا حدی از موضع جمهوریخواهان درباره نصب سپر دفاع موشکی در شرق اروپا عقبنشینی کرد و مذاکرات استارت را هم با مسکو کلید زد تا حداقل در کوتاه مدت از تنشهای موجود میان دو طرف کاسته شود. اما درباره چین عملا تنشزدایی چندانی انجام نشد و موارد مورد اختلاف دو طرف کماکان ادامه داشت. موضوع کره شمالی یکی از موضوعاتی بود که همواره مورد اختلاف طرفین بود. چین به عنوان اصلیترین متحد کره شمالی محسوب میشود که همواره از دولت کیم حمایت کرده و کوشیده نقش سپر دفاعی این کشور را در عرصه بینالمللی ایفا کند. از این رو مسأله کره شمالی به عنوان جبهه تقابل ایالات متحده و چین شناخته میشود. ایالات متحده که همیشه نارضایتی خود را از آزمایشهای تسلیحاتی پیونگ یانگ ابراز داشته است، عملا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه این کشور با سدی به نام چین مواجه بوده و پکن تاکنون حاضر نشده دست از حمایت از همسایه خود بکشد. درباره ایران هم این اختلاف نظر وجود دارد و در شرایطی که ایالات متحده خواستار اعمال فشار بیشتر برای مقابله با برنامه هستهای تهران است، پکن از مخالفان این مسأله محسوب میشد و آمریکا هم به رغم تلاشهای بسیار تاکنون موفق نشده دولت پکن را درباره برنامه هستهای ایران با خود همراه سازد. فارغ از تقابل منافعی که میان واشنگتن و پکن سر این موضوعات وجود دارد به نظر میرسد چین تلاش دارد با کمک روسیه قطب دیگری را در عرصه بینالملل در مقابل ایالات متحده ایجاد کرده و به نوعی قدرت آمریکا را بالانس کند و به نوعی از یکهتازیهای ایالات متحده در نظام بینالملل ممانعت به عمل آورد. این موارد سبب شده پکن و واشنگتن همواره روابطی پرنوسان داشته باشند که غالبا سطحی از تنش را داراست. در این میان ایالات متحده نیز بیکار ننشسته و همواره کوشیده با حمایت از مخالفان چین، دولت پکن را به زانو درآورد. حمایت از جداییطلبان تبت به رهبری دالاییلاما از این دست اقدامات است، اما مهمترین جبهه تقابل ایالات متحده و چین، تایوان است؛ موضوعی که در مقاطع زمانی مختلف، تنشهای بسیاری را میان 2 کشور سبب شد و دو طرف را به عرصه جنگ دیپلماتیک با یکدیگر کشانده است. مجادله اخیر 2 کشور نیز که حتی به احضار سفرا هم منجر شده در همین راستاست. طرح آمریکا برای فروش تسلیحات به تایوان کافی بود تا روابط پکن و واشنگتن بار دیگر کاملا تیره و تار شده و خشم اژدهای سرخ برانگیخته شود. تصمیم آمریکا برای فروش چند میلیارد دلار تجهیزات نظامی به تایوان که چین آن را هنوز بخشی از خاک خود میداند خشم مقامهای پکن را بهدنبال داشت. دولت چین 10بهمن اعلام کرد، در واکنش به طرح فروش 4/6 میلیارد دلار تسلیحات به تایوان مبادلات نظامی خود با واشنگتن را قطع خواهد کرد. علاوه بر این، مقامهای پکن تهدید کردهاند کمپانیهای فروشنده تسلیحات به تایوان را تحریم و در همکاریهای دوجانبه خود در مسائل راهبردی با آمریکا بازنگری خواهند کرد. این واکنش شدید چین10بهمن ساعاتی پس از آن اعلام شد که وزارت خارجه چین با احضار سفیر آمریکا در پکن به وی هشدار داد که این اقدام میتواند لطمه سختی به روابط 2کشور بزند. تجهیزاتی که قرار است آمریکا به تایوان بفروشد شامل هلیکوپتر و سیستمهای دفاع موشکی است و مقامهای آمریکا میگویند قرارداد آن مربوط به دولت جورج بوش است. چین و تایوان پس از پایان جنگ داخلی در سال 1949 بهطور جداگانه اداره میشوند و این در حالی است که مقامهای پکن، تایوان را همچنان بخشی از خاک خود میدانند. این در حالی است که دولت چین بارها درباره تلاش تایوان برای اعلام استقلال رسمی هشدار داده و صدها موشک چینی سالهاست که این جزیره را نشانهگیری کردهاند. پکن تهدید کرده است در صورت حرکت تایوان به سمت اعلام استقلال رسمی برای تحت کنترل درآوردن این جزیره از زور استفاده خواهد کرد.
وزارت دفاع آمریکا اکنون جزئیات قرارداد فروش سلاح را به کنگره این کشور ارسال کرده است و نمایندگان 30 روز برای اظهارنظر درباره این موضوع فرصت دارند. آژانس همکاری امنیت دفاعی آمریکا در گزارش خود به کنگره اعلام کرده که این معاهده تسلیحاتی ارتش تایوان را مدرن میکند، توان دفاعی بیشتری به این کشور میدهد و به ثبات امنیت منطقه کمک میکند. با این حال به نظر میرسد ایالات متحده پیش از ارجاع این موضع به کنگره پیش بینی واکنش شدید چینیها را کرده باشد، از این رو به نظر میرسد، بیش از آنکه این قرارداد قابلیت اجرا داشته باشد، صرفا برای گرفتن امتیازاتی از پکن تدوین شده باشد. تأملی در تعاملات چین و آمریکا
خشم اژدهای سرخ
علی اسدی
با پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده، بسیاری امیدوار بودند که با ورود وی به کاخ سفید، تغییرات شگرفی در سیاست خارجی آمریکا ایجاد شود. در این میان چین و روسیه اهمیت بیشتری داشتند و تغییر در سیاست خارجی ایالات متحده بیش از بقیه مدنظر قرار داشت. اوباما در ابتدای ورود به کاخ سفید کوشید تا تنشها را با کرملین کاهش دهد، از این رو تا حدی از موضع جمهوریخواهان درباره نصب سپر دفاع موشکی در شرق اروپا عقبنشینی کرد و مذاکرات استارت را هم با مسکو کلید زد تا حداقل در کوتاه مدت از تنشهای موجود میان دو طرف کاسته شود. اما درباره چین عملا تنشزدایی چندانی انجام نشد و موارد مورد اختلاف دو طرف کماکان ادامه داشت. موضوع کره شمالی یکی از موضوعاتی بود که همواره مورد اختلاف طرفین بود. چین به عنوان اصلیترین متحد کره شمالی محسوب میشود که همواره از دولت کیم حمایت کرده و کوشیده نقش سپر دفاعی این کشور را در عرصه بینالمللی ایفا کند. از این رو مسأله کره شمالی به عنوان جبهه تقابل ایالات متحده و چین شناخته میشود. ایالات متحده که همیشه نارضایتی خود را از آزمایشهای تسلیحاتی پیونگ یانگ ابراز داشته است، عملا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه این کشور با سدی به نام چین مواجه بوده و پکن تاکنون حاضر نشده دست از حمایت از همسایه خود بکشد. درباره ایران هم این اختلاف نظر وجود دارد و در شرایطی که ایالات متحده خواستار اعمال فشار بیشتر برای مقابله با برنامه هستهای تهران است، پکن از مخالفان این مسأله محسوب میشد و آمریکا هم به رغم تلاشهای بسیار تاکنون موفق نشده دولت پکن را درباره برنامه هستهای ایران با خود همراه سازد. فارغ از تقابل منافعی که میان واشنگتن و پکن سر این موضوعات وجود دارد به نظر میرسد چین تلاش دارد با کمک روسیه قطب دیگری را در عرصه بینالملل در مقابل ایالات متحده ایجاد کرده و به نوعی قدرت آمریکا را بالانس کند و به نوعی از یکهتازیهای ایالات متحده در نظام بینالملل ممانعت به عمل آورد. این موارد سبب شده پکن و واشنگتن همواره روابطی پرنوسان داشته باشند که غالبا سطحی از تنش را داراست. در این میان ایالات متحده نیز بیکار ننشسته و همواره کوشیده با حمایت از مخالفان چین، دولت پکن را به زانو درآورد. حمایت از جداییطلبان تبت به رهبری دالاییلاما از این دست اقدامات است، اما مهمترین جبهه تقابل ایالات متحده و چین، تایوان است؛ موضوعی که در مقاطع زمانی مختلف، تنشهای بسیاری را میان 2 کشور سبب شد و دو طرف را به عرصه جنگ دیپلماتیک با یکدیگر کشانده است. مجادله اخیر 2 کشور نیز که حتی به احضار سفرا هم منجر شده در همین راستاست. طرح آمریکا برای فروش تسلیحات به تایوان کافی بود تا روابط پکن و واشنگتن بار دیگر کاملا تیره و تار شده و خشم اژدهای سرخ برانگیخته شود. تصمیم آمریکا برای فروش چند میلیارد دلار تجهیزات نظامی به تایوان که چین آن را هنوز بخشی از خاک خود میداند خشم مقامهای پکن را بهدنبال داشت. دولت چین 10بهمن اعلام کرد، در واکنش به طرح فروش 4/6 میلیارد دلار تسلیحات به تایوان مبادلات نظامی خود با واشنگتن را قطع خواهد کرد. علاوه بر این، مقامهای پکن تهدید کردهاند کمپانیهای فروشنده تسلیحات به تایوان را تحریم و در همکاریهای دوجانبه خود در مسائل راهبردی با آمریکا بازنگری خواهند کرد. این واکنش شدید چین10بهمن ساعاتی پس از آن اعلام شد که وزارت خارجه چین با احضار سفیر آمریکا در پکن به وی هشدار داد که این اقدام میتواند لطمه سختی به روابط 2کشور بزند. تجهیزاتی که قرار است آمریکا به تایوان بفروشد شامل هلیکوپتر و سیستمهای دفاع موشکی است و مقامهای آمریکا میگویند قرارداد آن مربوط به دولت جورج بوش است. چین و تایوان پس از پایان جنگ داخلی در سال 1949 بهطور جداگانه اداره میشوند و این در حالی است که مقامهای پکن، تایوان را همچنان بخشی از خاک خود میدانند. این در حالی است که دولت چین بارها درباره تلاش تایوان برای اعلام استقلال رسمی هشدار داده و صدها موشک چینی سالهاست که این جزیره را نشانهگیری کردهاند. پکن تهدید کرده است در صورت حرکت تایوان به سمت اعلام استقلال رسمی برای تحت کنترل درآوردن این جزیره از زور استفاده خواهد کرد.
وزارت دفاع آمریکا اکنون جزئیات قرارداد فروش سلاح را به کنگره این کشور ارسال کرده است و نمایندگان 30 روز برای اظهارنظر درباره این موضوع فرصت دارند. آژانس همکاری امنیت دفاعی آمریکا در گزارش خود به کنگره اعلام کرده که این معاهده تسلیحاتی ارتش تایوان را مدرن میکند، توان دفاعی بیشتری به این کشور میدهد و به ثبات امنیت منطقه کمک میکند. با این حال به نظر میرسد ایالات متحده پیش از ارجاع این موضع به کنگره پیش بینی واکنش شدید چینیها را کرده باشد، از این رو به نظر میرسد، بیش از آنکه این قرارداد قابلیت اجرا داشته باشد، صرفا برای گرفتن امتیازاتی از پکن تدوین شده باشد. ارسال نظر
پربیننده