عبدالله امیدی
سياست‌هاي غرب در قبال افغانستان به رغم آنكه نزديك به يك دهه از اشغال اين كشور مي‌گذرد، بسيار پرنوسان است و هر روز با چرخش‌هاي 180 درجه‌اي مواجه مي‌شود. روزي اصل را بر تقابل نظامي با طالبان قرار داده و نيروهاي نظامي خود را در افغانستان به شكل قابل توجهي افزايش می‌دهند و روز ديگر از عدم تأثير نيروي نظامي سخن مي‌رانند و بحث مذاكرات سياسي و ديپلماتيك را مطرح كرده و از صلح با طالبان و وارد كردن اين گروه به عرصه سياسي افغانستان صحبت مي‌كنند. در نشست لندن هم كه هفته گذشته برگزار شد، اين مواضع پرنوسان و حتي متناقض با طالبان كاملا آشكار بود. نشست لندن درباره افغانستان در حالي برگزار شد كه در كنار تحولات جاري افغانستان و اهداف پيگيري شده براي اجلاس مذكور، نكته اساسي تاكيدات كشورهاي غربي مبني بر مذاكره با طالبان به عنوان رويكردي جديد بود. در شرايطي كه چندي پيش مقامات نظامي آمريكا در افغانستان درخواست افزايش نيروي نظامي را داشتند و پس از كش و قوس‌هاي فراوان هم اوباما با اين تقاضا موافقت كرد، افرادي مانند ژنرال مك كريستال فرمانده نيروهاي حاضر در افغانستان، ديويدپترائوس فرمانده نيروهاي آمريكا در خاورميانه و ژنرال‌هاي انگليسي و دیگر كشورها از مذاكره با طالبان به عنوان بخشي از راهكار سياسي براي حل بحران افغانستان سخن به ميان آوردند؛ اظهارنظرهايي كه با درخواست‌هاي افزايش نيرو از جانب آنها كاملا تناقض داشت و بيانگر آن بود كه ژنرال‌هاي آمريكايي و انگليسي دچار سردرگمي شده‌اند و هنوز نتوانسته‌اند ميان تقابل نظامي يا مذاكره سياسي با طالبان يكي را برگزينند. افزون بر اين شخصيت‌هاي نظامي، شخصيت‌هاي سياسي غرب از جمله سران فرانسه، آلمان، انگليس و ايالات متحده نيز به بازگرداندن طالبان به عرصه سياسي و اجتماعي گرايش داشتند. غرب كه در سال 2001 با نام مبارزه با طالبان به اين كشور حمله كرد، عملا نتوانسته است راه به جايي ببرد و اكنون بر طبل مذاكره با طالبان مي‌كوبد. آنها بر اين ادعايند كه اين رويكرد مي‌تواند به وحدت ملي و كاهش بحران‌هاي امنيتي در افغانستان منجر شود. به نظر مي‌رسد كه خارج كردن تعدادي از طالبان از فهرست سياه هم در همين راستا باشد و به نظر مي‌رسد كه اين اقدام چراغ سبزي به طالبان است تا شايد غرب بتواند رضايت اين گروه را براي بازگشت به عرصه سياسي افغانستان جلب كند.
اما به نظر مي‌رسد كه غرب و در رأس آن ايالات متحده، اهداف متعددي را در افغانستان دنبال مي‌كند كه دستيابي به اين اهداف نيازمند ورود طالبان به عرصه سياسي افغانستان است. با توجه به اينكه طالبان همواره و حداقل در پشت پرده از روابط نزديكي با ايالات متحده برخوردار بوده، بازگشت آنها به عرصه سياسي افغانستان مي‌تواند براي آمريكا بسيار موثر باشد. بي‌ترديد به رسميت شناخته شدن دولت طالبان در افغانستان كه پيش از حادثه 11 سپتامبر رخ داد، شاهدي متقن بر روابط كم‌نظير آمريكا و گروه طالبان است. در آن مقطع ايالات متحده نخستين كشوري بود كه دولت طالبان را به رسميت شناخت. در حال حاضر نيز تحليلگران بر اين باورند كه آمريكا با تقسيم طالبان به 2 گروه طالبان افراطي و ميانه‌رو درصدد است كه سناريوي شوراهاي سهوه را كه در عراق به اجرا درآورد، در افغانستان نيز به اجرا گذارد. آمريكا در عراق با 70 هزار نيروي شبه‌نظامي كه از عشاير و نيز گروه‌هاي بعثي و القاعده به اصطلاح ميانه‌رو بودند به مقابله با القاعده پرداخته و سرانجام اين افراد وارد ارتش عراق شدند. به واقع ايالات متحده با اين اقدام، هم هزينه‌هاي مالي و انساني خود را كاهش داد و هم موفق شد در بدنه نيروهاي نظامي عراق به متحدان قابل اعتمادي دست يابد؛ سناريويي كه اگر در افغانستان هم به اجرا گذاشته شود، دستاورد قابل ملاحظه‌اي براي آمريكا محسوب مي‌شود. افزون بر اين، با وارد كردن بخشي از طالبان در عرصه سياسي افغانستان توسط آمریکا كه ايالات متحده آنها را طالبان ميانه‌رو مي‌نامد، انسجام كنوني ميان شبه‌نظاميان از ميان خواهد رفت و آمريكا فرصت مناسبي دارد تا ضربات مهلكي بر پيكره طالبان وارد سازد.
اما به هر حال همه كنش و واكنش‌هاي ايالات متحده در افغانستان حاكي از اين مسأله است كه آمريكايي‌ها هيچ برنامه‌اي براي خروج از اين كشور بحران‌خيز ندارند. حتي آنها در تلاشند زمينه‌اي را فراهم سازند كه اگر در درازمدت ناچار به خروج از افغانستان شدند هم كماكان سيطره خود را بر اين كشور حفظ كنند. حتي مسائلي نيز كه در جريان اجلاس لندن مطرح شد عملا توجيه ادامه اشغال بلندمدت افغانستان و ادامه سياست ميليتاريستي ايالات متحده بود چرا كه كشورهاي حاضر در نشست هيچ اشاره‌ای به 8 سال وعده هاي دروغين غرب براي بازسازي افغانستان نكرده و بار ديگر وعده‌هاي پوچ گذشته را تكرار كردند. اين در حالي است كه به اعتراف ناظران سياسي، غربي‌ها تاكنون به وعده‌هاي خود عمل نكرده و صرفا از آنها براي توجيه ادامه اشغالگري بهره‌برداري كرده‌اند. در حال حاضر افغانستان پس از سال‌ها اشغال، همه مشكلات خود را حل نشده مي‌بيند. تروريسم و ناامني كماكان مشكلي لاينحل به نظر مي‌رسد. فقر امان مردم افغانستان را بريده و نرخ بي‌سوادي در اين كشور هر روز صعودي‌تر مي‌شود. از نظر فساد هم افغان‌ها رتبه دوم را در جهان به خود اختصاص داده‌اند و هنوز هم كشت و قاچاق مواد مخدر شغل اصلي آنها محسوب مي‌شود. اينها مشكلاتي است كه غرب تاكنون اندكي در حل و فصل آن، مردم افغانستان را ياري نكرده
چرا كه منافع آمريكا در تقابل با حل اين مشكلات است. استمرار مصائب مردم افغانستان و عدم وجود امنيت زمينه را براي حضور درازمدت ايالات متحده فراهم خواهد ساخت. غرب و مصائب افغان‌ها
نمايش لندن
عبدالله امیدی
سياست‌هاي غرب در قبال افغانستان به رغم آنكه نزديك به يك دهه از اشغال اين كشور مي‌گذرد، بسيار پرنوسان است و هر روز با چرخش‌هاي 180 درجه‌اي مواجه مي‌شود. روزي اصل را بر تقابل نظامي با طالبان قرار داده و نيروهاي نظامي خود را در افغانستان به شكل قابل توجهي افزايش می‌دهند و روز ديگر از عدم تأثير نيروي نظامي سخن مي‌رانند و بحث مذاكرات سياسي و ديپلماتيك را مطرح كرده و از صلح با طالبان و وارد كردن اين گروه به عرصه سياسي افغانستان صحبت مي‌كنند. در نشست لندن هم كه هفته گذشته برگزار شد، اين مواضع پرنوسان و حتي متناقض با طالبان كاملا آشكار بود. نشست لندن درباره افغانستان در حالي برگزار شد كه در كنار تحولات جاري افغانستان و اهداف پيگيري شده براي اجلاس مذكور، نكته اساسي تاكيدات كشورهاي غربي مبني بر مذاكره با طالبان به عنوان رويكردي جديد بود. در شرايطي كه چندي پيش مقامات نظامي آمريكا در افغانستان درخواست افزايش نيروي نظامي را داشتند و پس از كش و قوس‌هاي فراوان هم اوباما با اين تقاضا موافقت كرد، افرادي مانند ژنرال مك كريستال فرمانده نيروهاي حاضر در افغانستان، ديويدپترائوس فرمانده نيروهاي آمريكا در خاورميانه و ژنرال‌هاي انگليسي و دیگر كشورها از مذاكره با طالبان به عنوان بخشي از راهكار سياسي براي حل بحران افغانستان سخن به ميان آوردند؛ اظهارنظرهايي كه با درخواست‌هاي افزايش نيرو از جانب آنها كاملا تناقض داشت و بيانگر آن بود كه ژنرال‌هاي آمريكايي و انگليسي دچار سردرگمي شده‌اند و هنوز نتوانسته‌اند ميان تقابل نظامي يا مذاكره سياسي با طالبان يكي را برگزينند. افزون بر اين شخصيت‌هاي نظامي، شخصيت‌هاي سياسي غرب از جمله سران فرانسه، آلمان، انگليس و ايالات متحده نيز به بازگرداندن طالبان به عرصه سياسي و اجتماعي گرايش داشتند. غرب كه در سال 2001 با نام مبارزه با طالبان به اين كشور حمله كرد، عملا نتوانسته است راه به جايي ببرد و اكنون بر طبل مذاكره با طالبان مي‌كوبد. آنها بر اين ادعايند كه اين رويكرد مي‌تواند به وحدت ملي و كاهش بحران‌هاي امنيتي در افغانستان منجر شود. به نظر مي‌رسد كه خارج كردن تعدادي از طالبان از فهرست سياه هم در همين راستا باشد و به نظر مي‌رسد كه اين اقدام چراغ سبزي به طالبان است تا شايد غرب بتواند رضايت اين گروه را براي بازگشت به عرصه سياسي افغانستان جلب كند.
اما به نظر مي‌رسد كه غرب و در رأس آن ايالات متحده، اهداف متعددي را در افغانستان دنبال مي‌كند كه دستيابي به اين اهداف نيازمند ورود طالبان به عرصه سياسي افغانستان است. با توجه به اينكه طالبان همواره و حداقل در پشت پرده از روابط نزديكي با ايالات متحده برخوردار بوده، بازگشت آنها به عرصه سياسي افغانستان مي‌تواند براي آمريكا بسيار موثر باشد. بي‌ترديد به رسميت شناخته شدن دولت طالبان در افغانستان كه پيش از حادثه 11 سپتامبر رخ داد، شاهدي متقن بر روابط كم‌نظير آمريكا و گروه طالبان است. در آن مقطع ايالات متحده نخستين كشوري بود كه دولت طالبان را به رسميت شناخت. در حال حاضر نيز تحليلگران بر اين باورند كه آمريكا با تقسيم طالبان به 2 گروه طالبان افراطي و ميانه‌رو درصدد است كه سناريوي شوراهاي سهوه را كه در عراق به اجرا درآورد، در افغانستان نيز به اجرا گذارد. آمريكا در عراق با 70 هزار نيروي شبه‌نظامي كه از عشاير و نيز گروه‌هاي بعثي و القاعده به اصطلاح ميانه‌رو بودند به مقابله با القاعده پرداخته و سرانجام اين افراد وارد ارتش عراق شدند. به واقع ايالات متحده با اين اقدام، هم هزينه‌هاي مالي و انساني خود را كاهش داد و هم موفق شد در بدنه نيروهاي نظامي عراق به متحدان قابل اعتمادي دست يابد؛ سناريويي كه اگر در افغانستان هم به اجرا گذاشته شود، دستاورد قابل ملاحظه‌اي براي آمريكا محسوب مي‌شود. افزون بر اين، با وارد كردن بخشي از طالبان در عرصه سياسي افغانستان توسط آمریکا كه ايالات متحده آنها را طالبان ميانه‌رو مي‌نامد، انسجام كنوني ميان شبه‌نظاميان از ميان خواهد رفت و آمريكا فرصت مناسبي دارد تا ضربات مهلكي بر پيكره طالبان وارد سازد.
اما به هر حال همه كنش و واكنش‌هاي ايالات متحده در افغانستان حاكي از اين مسأله است كه آمريكايي‌ها هيچ برنامه‌اي براي خروج از اين كشور بحران‌خيز ندارند. حتي آنها در تلاشند زمينه‌اي را فراهم سازند كه اگر در درازمدت ناچار به خروج از افغانستان شدند هم كماكان سيطره خود را بر اين كشور حفظ كنند. حتي مسائلي نيز كه در جريان اجلاس لندن مطرح شد عملا توجيه ادامه اشغال بلندمدت افغانستان و ادامه سياست ميليتاريستي ايالات متحده بود چرا كه كشورهاي حاضر در نشست هيچ اشاره‌ای به 8 سال وعده هاي دروغين غرب براي بازسازي افغانستان نكرده و بار ديگر وعده‌هاي پوچ گذشته را تكرار كردند. اين در حالي است كه به اعتراف ناظران سياسي، غربي‌ها تاكنون به وعده‌هاي خود عمل نكرده و صرفا از آنها براي توجيه ادامه اشغالگري بهره‌برداري كرده‌اند. در حال حاضر افغانستان پس از سال‌ها اشغال، همه مشكلات خود را حل نشده مي‌بيند. تروريسم و ناامني كماكان مشكلي لاينحل به نظر مي‌رسد. فقر امان مردم افغانستان را بريده و نرخ بي‌سوادي در اين كشور هر روز صعودي‌تر مي‌شود. از نظر فساد هم افغان‌ها رتبه دوم را در جهان به خود اختصاص داده‌اند و هنوز هم كشت و قاچاق مواد مخدر شغل اصلي آنها محسوب مي‌شود. اينها مشكلاتي است كه غرب تاكنون اندكي در حل و فصل آن، مردم افغانستان را ياري نكرده
چرا كه منافع آمريكا در تقابل با حل اين مشكلات است. استمرار مصائب مردم افغانستان و عدم وجود امنيت زمينه را براي حضور درازمدت ايالات متحده فراهم خواهد ساخت. ارسال نظر
پربیننده