۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۲:۱۲

کپی رایت بي‌ادعا و فراموش شده

مسعود ابراهيمي: دست‌اندرکاران فیلم‌های سینمایی همیشه گله‌مندند از اینکه در ایران قانونی برای مجازات عاملان کپی‌رایت فیلم‌هایشان نیست و بازار سیاه لطمه زیادی از لحاظ مالی و حرفه‌ای به این قشر هنرمند می‌زند. اعتراضات اهالي سینما تا جایی پیش رفته که پلیس و دستگاه قضایی به برخورد قاطعانه با فروشندگانی که شاید آخرین زنجیره از مافیای کپی‌رایت بودند، پرداخته‌اند. هرجا کارگردانانی دورهم جمع می‌شدند یا هنرپیشه‌های سرشناس به مصاحبه می‌پرداختند، از رعايت‌نشدن قانون کپی‌رایت گله مي‌كردند. باید گفت همه این هنرمندان که برای سینمای ایران زحمت کشیده‌اند حق دارند چرا که فیلم‌های سینمایی پیش از اکران در بازار سیاه دست به دست می‌چرخیدند و سینماها که محل درآمد و بازگشت سرمایه است، خالی از تماشاچی می‌ماندند. هیچ‌کس نمی‌تواند به این گلایه‌ها و اعتراضات ایرادی بگیرد و همه بر این صحه می‌گذارند که وجود قانون کپی رایت در ایران می‌تواند امنیت شغلی سینماگران، نویسندگان و حتی خبرنگاران را تضمین کند، اما یک نکته مبهم در این سری از اعتراضات به چشم می‌خورد؛ اگر نیم‌نگاهی به فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی‌ای که در آن به ناهنجاری‌های اجتماعی و پرونده‌های پلیسی و جنایی پرداخته می‌شود، بيندازيم به برخی بی‌انصافی‌ها برخورد می‌کنیم که جای گله‌مندي را برای روزنامه‌نگاران بویژه در صفحات حوادثی باز می‌کند. در 18 سال فعالیت تخصصی‌ام در گروه حوادث روزنامه ایران و دیگر روزنامه‌ها دیده‌ام در بسیاری از فیلم‌های اینچنینی کارگردانان بیشترین استفاده را از اخبار صفحات حوادث روزنامه‌ها می‌‌برند و گاهي انتخاب سوژه و کل سناریو برگرفته از این اخبار است و صفحات حوادث روزنامه‌ها به سوژه‌ای برای فیلمنامه‌نویسی و برداشت‌هایی در تهیه فیلم‌های سینمایی تبدیل شده است. در فیلم‌هایی همچون «می‌خواهم زنده بمانم»، «عروس آتش»، «سام و نرگس»، «مخمصه»، «صحنه جرم»، «ورود ممنوع»، «تله»، «قرمز»، «پارک‌وی»، «قتل‌آنلاین» و... تماشاچیان به سوژه‌ای برمی‌خورند که اگر جزو علاقه‌مندان به صفحات حوادث باشند، جزئیات آن را خوانده‌اند و کارگردانان یا فیلمنامه‌نویس‌ها با تغییراتی ناچیز، روند داستان را پی می‌گیرند. این شیوه برداشت‌ها به همان اندازه در سریال‌های تلویزیونی نیز به چشم می‌خورد که نمونه بارز آن «دوران سرکشي» است و در آن چندین پروژه واقعی که روزنامه‌ها به تفصیل در آن وارد شده و اخبارش را انتشار داده‌اند در هم آمیخته شده و سریالی را پیش‌روی تماشاچیان قرار داده است. بسياري از کارگردانان و فیلمنامه‌نویس‌های سینما و تلویزیون حتی تا جایی پیش می‌روند که از داستان‌های جنایی انتشار یافته در روزنامه‌ها و مجلات که نویسندگان و آفرینندگان مشخصی دارند، استفاده می‌کنند و بار‌ها با مراجعه به دفتر روزنامه، ساعت‌ها با من و خبرنگارانم جلسه مشاوره می‌گذارند تا جزئیات این اخبار را در اختیار داشته باشند که نمونه بارز آن استفاده از مطالب بخش «جویندگان عاطفه» بود که فیلم‌ها و سریال‌های بسیاری برگرفته از آن ساخته شده است، اما وقتی فیلم یا سریالی ساخته مي‌شود و روی پرده سینما یا جعبه جادویی تلویزیون مي‌رود، بی‌انصافی هنرمندان سینما و تلویزیون رنگ جدی‌تری به خود می‌گیرد و آنان بدون هیچ‌گونه اشاره‌ای به منبع و مرجع برداشت سناریو و فیلمنامه خودکه روزنامه‌ها و مجلات هستند و گاهی بدتر در زمینه داستان‌های جنایی، پلیسی و اجتماعی که نویسنده مشخص دارند،‌این اثر را به نام خود ثبت می‌کنند. تاکنون در تیتراژ‌ هیچ فیلم یا سریالی دیده نشده است که تهیه‌کننده یا کارگردان جسارت به خرج داده و اسمی از نویسنده واقعی داستان یا روزنامه‌ای که این اخبار را انتشار داده و مشاوران روزنامه‌نگارش، بنویسد و به گونه‌ای از آنان که پشتوانه اصلی بسياري ازسناریو‌ها به حساب می‌روند، قدردانی کرده باشد. خیلی از فیلمنامه‌نویس‌ها و کارگردانان خود بهتر می‌دانند که بار‌ها و بار‌ها به روزنامه‌نگاران و آرشیو‌های روزنامه‌ها مراجعه کرده و با ورق زدن اخبار حوادث و بخش داستان‌های روزنامه‌ها، سناریو‌هایشان را انتخاب کرده و به ساخت فیلم دست زده‌اند. جای یک سؤال خیلی پررنگ است که این بی‌انصافی در قالب چه قانونی باید گنجانده شود؟! این کپی‌رایت نیست؟! وقتی خود از نبود قانون کپی‌رایت گلایه می‌کنیم آیا خودمان به آن پایبند هستیم؟ بیایید چشم‌هایمان را بشوییم و همه را ببینیم!‌
ارسال نظر
captcha
پربیننده