
سیدعابدین نورالدینی: آقای روحانی تاکنون چندین بار بر ضرورت «آشتی» و زدودن دلها از «کینه» تاکید کرده است. ترجمه این حرفهای آقای رئیسجمهور در رسانههای حامی او در قالب مباحثی مانند «رفعحصر» صورت میگیرد. آقای روحانی همچنین تصریح کرد به همه وعدههای انتخاباتی خود عمل خواهد کرد. بیایید چند نکته را درباره این موضوع بررسی کنیم.
متاسفانه و با عرض پوزش از آقای رئیسجمهور، دولت لااقل در برهه فعلی نمیتواند منادی آشتی و رفع کدورتها باشد. به هر حال اگر قرار باشد از جایگاه مرضیالطرفینی اعتدال، سیاسیون به یکدیگر جوش داده شوند، باید شرایط و لوازم این جوشسیاسی فراهم شود. از جمله اینکه منادی آشتی باید مورد اعتماد و پذیرش همه طیفهای سیاسی باشد. آیا دولت فعلی میتواند چنین نقشی ایفا کند؟ یعنی آن «اعتماد» و «وجاهت» لازم برای آشتی میان سیاسیون نسبت به دولت مستقر وجود دارد؟ آیا گفتار و کردار دولت و شخص رئیسجمهور منطبق بر «بیطرفی» بوده است؟ آیا واقعا «اعتدال» در رفتار دولت و رئیسجمهور محترم تجلی داشته است؟ جواب این سؤالات مثبت نیست.
دولت محترم باید بپذیرد خواسته یا ناخواسته، بحق یا ناحق مرتکب اقداماتی شده که «اعتماد» عمومی به صداقت آن در موضوعاتی مانند «اعتدال» مخدوش شده است. رفتار تبلیغاتی آقای روحانی در دوره انتخابات نیز متاسفانه بر «انشقاق» مبتنی بوده است. در میان کاندیداها تنها از سوی آقای روحانی تلاش برای ایجاد «دوقطبی» صورت گرفت. دوقطبی «حقوقدان – سرهنگ» بر اساس نگاه اعتدالی ایجاد شد؟ این موضوع پس از انتخابات هم ادامه داشت یعنی رئیسجمهور در برخی اظهارات خود نشان داد به این «دوقطبی» علاقهمند است. پس از آن، تفسیر انتخابات از سوی آقای رئیسجمهور و اطرافیان نزدیک وی نیز بر مدار اعتدال صورت نگرفت و منطبق بر انشقاق بود. تقسیم عقیدتی مردم به یک اکثریت 7/50 درصدی و یک اقلیت 3/49 درصدی آیا از جایگاه اعتدالی و با نظرگاه «جوشسیاسی» یا همان «آشتیملی» صورت گرفت؟ آقای رئیسجمهور در قبال اظهاراتشان در مجلس در تفسیر پیام انتخابات آیا تلاش کرد شائبهها مبنی بر توهین ایشان به نیمی از مردم ایران را برطرف سازد؟ آقای روحانی که منادی آشتی شدهاند در قبال توهین آقای ترکان به نیمی از شرکتکنندگان در انتخابات چه واکنشی نشان دادند؟ موضوع دیگر رفتار دولت فعلی و شخص رئیسجمهور در قبال دولت سابق است. آیا آقای روحانی در قبال دولت سابق و عملکرد 8 ساله آن، رفتاری اعتدالی داشت؟
از همه مهمتر، رفتار دولتیها و متاسفانه شخص آقای رئیسجمهور در قبال توافقنامه ژنو نیز نمیتواند بر مدار اعتدال تفسیر شود. «تازه انقلابی»،«یکشبه انقلابی»،«کاسب تحریم»،«بیسواد»،«کمسواد» و... گزارههای ناخوشایندی است که از دولت در اذهان سیاسیون و افکار عمومی نشسته است. رفتاری که با شهردار تهران در جریان آتشسوزی خیابان جمهوری شد، آیا در مسیر زدودن دلها از کینه صورت گرفت؟ این گزارهها اعتبار «اعتدال» را زیر سؤال برده و قاعدتا صلاحیت آن برای طرح و اجرای موضوعاتی نظیر آشتی را از بین میبرد. البته نه تنها صلاحیت لازم برای میانجیگری سیاسی را به دولت نمیدهد بلکه دولت را به عنوان یکی از طرفین منازعه معرفی میکند. آن آقایانی که پس از ناکامی «دولت وحدتملی» اکنون از «آشتیملی» سخن میگویند شاید لازم باشد پیش از هر اقدامی به میدان آمده و آقای روحانی را با منتقدان خود آشتی دهند. البته ماهیت و نیت طرح مباحثی مانند «آشتیملی» و «زدودن دلها از کینه» پوشیده نیست. به اعتقاد این قلم، آشتیملی یا مباحثی از این قبیل بیش و پیش از هر چیز، نیاز دولت را نشان میدهد. جلب توجه برخی طیفهای سیاسی در شرایط فعلی قابل درک است. آقای روحانی گلایههای زیادی از عدم همراهیها دارد. در کنار جامعه وسیع منتقدان، سکوت جریانهای نزدیک هم به مثابه اعتراض و انتقاد محاسبه میشود. این سکوت زمانی که در موضوعاتی مانند سفر استانی خوزستان یا ماجرای توزیع سبد کالا به انتقاد هم کشیده شد، میتواند به معنای یک پیام هشدار باشد. در موضوع توافقنامه ژنو و انتقادات وسیعی که نسبت به آن ایجاد شده، صبر آقای روحانی لبریز شد و در جمع اساتید دانشگاه از سکوت گلایه و برخی اساتید دانشگاه را به دلیل عدم حمایت از توافقنامه، سرزنش کرد؛ سرزنشی که قطعا موجب حمایت دانشگاهیان از توافق ژنو نمیشود. توافق ژنو که قرار بود به نقطه قوت دولت تبدیل شود، اکنون به یک موضوع ریسکپذیر برای نخبگان سیاسی و دانشگاهی تبدیل شده است. کمتر کسی حاضر به حمایت صریح از این توافق میشود. این یک واقعیت است. بنابراین آشتیملی، رفعحصر یا موضوعاتی اینچنین برای جلب نظر همین ساکتین است. دولت تنهاست و کسی حاضر نیست اعتبار خود را هزینه این تنهایی کند.