حمید شریفیان:
آغوشهای شکسته (اسپانیا): آلمودوار کارگردان اسپانیایی بیتردید یکی از برترین فیلمسازان حال حاضر جهان محسوب میشود. او در فیلم آخر خود از رنگهای اصلی و روشن استفاده کرده که تقریبا نتیجه را با بیشتر کارهای قبلی او که در آنها بیشتر از رنگهایی همچون سیاه و سفید استفاده میشد، متفاوت کرده است. او در این فیلم از هنرپیشههایی چون پنلوپه کروز استفاده میکند که در چند فیلم قبلی او نیز حضور داشتهاند و درواقع این چهارمین فیلم آلمودوار با ایفای نقش کروز محسوب میشود. فیلم پیرامون مردی است که بینایی و عشق خود را بر اثر سانحه رانندگی از دست میدهد و چند سال بعد متوجه واقعیت مرگ او میشود و اینکه چگونه مرد دیگری آخرین فیلم او را خراب میکند. فیلم آغوشهای شکسته توانست بهعنوان سومین فیلم از آلمودوار در بخش رقابت برای نخل طلایی کن در سال گذشته حضور داشته باشد و ششمین فیلم او برای کسب جایزه بهترین فیلم خارجی گلدنگلاب نیز محسوب میشود. این فیلم در جوایز بفتا نیز برای کسب همین جایزه حضور دارد.
کلاس (فرانسه): عنوان فرانسوی این فیلم «بین دیوارها» است و کارگردانی آن را لوران کانته برعهده داشت. کلاس موفق شد پس از 20 سال دوری فرانسویها از نخل طلای کن، بار دیگر این جایزه را از آن آنها کند. این فیلم همچنین نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی نیز بود. داستان این فیلم پیرامون تلاشهای معلمی است که میخواهد «کار خوب» را انجام دهد اما شاگردان او با «کار خوب» وی موافق نیستند. در محلهای در پاریس که ساکنان آن دارای درآمد چندان بالایی نیستند سال تحصیلی با آرزوهایی بزرگ آغاز میشود. شاید هوش دانشآموزان یکی از مشکلات آنها باشد. آنها میتوانند ببینند که هدف کلاس این است که از آنها شهروندانی نمونه بسازد، در حالیکه آنها فایده در آن نمیبینند. کانته و بازیگران این فیلم یکسال با یکدیگر تمرین کردند تا به نوعی واقعگرایی در کار دست پیدا کنند.
کوکو قبل از شانل شدن (فرانسه): این فیلم که به کارگردانی آن فونتن ساخته شد، داستانی پیرامون طراح بزرگ «کوکو شانل» است. این فیلم در بخشهای مختلفی همچون بهترین هنرپیشه نقش اول زن (اودری تاتو)، بهترین گریم، بهترین فیلمبرداری، بهترین طراحی لباس و بهترین طراحی تولید نامزد دریافت جایزه بفتا در سال 2009 شده است. ایبرت این فیلم را بیشتر شبیه به یک درام قلمداد میکند تا یک فیلم درباره زندگی یک فرد.
گومورا (ایتالیا): این فیلم در سال 2008 نامزد دریافت جایزه نخل طلای کن شد و درنهایت جایزه بزرگ این جشنواره را از آن خود کرد. این فیلم همچنین نمایندگی ایتالیا را برای دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی کسب کرد اما موفق نشد به فهرست نهایی نامزدهای این جایزه راه یابد، هرچند گومورا برای دریافت همین جایزه در گلدنگلاب نامزد بود. کارگردانی این فیلم را ماتئو گارونه بر عهده داشت. این فیلم داستان یک گروه تبهکاری در ناپل ایتالیا را به تصویر میکشد که با وجود بزرگتر بودن نسبت به مافیا کمتر شناخته شده است. این فیلم در ژانرهای درام و جنایی تعریف شده است.
سکوت لورنا (بلژیک): این فیلم ساخته ژانپیر و لوکداردن است که از جمله بزرگترین کارگردانهای حال حاضر جهان به شمار میآیند. سکوت لورنا موفق شد تا علاوه بر نامزدی نخل طلای کن، جایزه بهترین فیلمنامه را از سوی این جشنواره کسب کند. این فیلم روایتگر داستان مهاجرت یک زن آلبانیایی (به اسم لورنا) به بلژیک است و به نوعی پدیدهها و مسائلی همچون مهاجرت و مشکلات و سوءاستفادههای مرتبط با آن را مورد بررسی قرار میدهد.
مونیورانگابو (رواندا): این فیلم در سال 2007 ساخته شد و کارگردانی آن را نیز کی ایزاک چانگ انجام داد. او کارگردانی کرهای- آمریکایی است که در منطقه کوچکی در آرکانزاس بزرگ شده است. همه هنرپیشههای این فیلم را افراد بومی تشکیل میدهند و نخستین فیلم بلند روایی به زبان کینیاروانداست. مونیورانگابو موفق شد جایزه یک نگاه ویژه را از سوی جشنواره فیلم کن دریافت کند. این اثر از دریچه زندگی 2 نوجوان به بررسی نسلکشی در روآندا میپردازد. این دو نماد به حساب نمیآیند بلکه تنها پسرانی هستند که با اتکا به خودشان در یک شهر بزرگ زنده ماندهاند. آنها سفری در سراسر کشور را آغاز میکنند که هدف آن به تدریج و با اندوه آشکار میشود. فیلمبرداری مونیورانگابو ظرف 2 هفته و در روآندا انجام شده است. ایبرت فریم به فریم این فیلم را زیبا و قدرتمند عنوان کرده و آن را یک شاهکار قلمداد میکند. این فیلم به فستیوال ایبرت سال 2010 نیز دعوت شده است.
او هورتن (نروژ): این فیلم همانند بسیاری دیگر از کارهای بنت همر پیرامون تنهایی، نزدیک شدن به سالهای پیری و در عین حال داشتن شهامت برای آغاز تازه و استفاده از فرصتهای نو است. این فیلم، داستان یک متصدی امور حمل و نقل ریلی به نام اوهورتن است که زندگی خود را با جدول زمانبندی حرکت قطارها تنظیم کرده است اما در روز پیش از شروع بازنشستگی او در وضعیتی غیرمنتظره قرار میگیرد که وی را مجبور میسازد نسبت به زندگیاش بازنگری کند. بیشتر هنرپیشههای این فیلم بازیگران باسابقه دانمارکی- نروژی هستند.
پاریس(فرانسه): پاریس در واقع ابراز احترامی است از سدریک کلپیش کارگردان به شهری که دوست دارد. فیلم به صورت موازی زندگی چند پاریسی را که در میان آنها از معمار و صاحب نانوایی تا تاریخشناس به چشم میخورند به نمایش میکشد. در این فیلم ژولیت بینوش عهدهدار یکی از نقشهاست.
پلیس صفت(رومانی): این فیلم نمایندگی رومانی را برای حضور در اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان برعهده دارد. این فیلم توانست در جشنواره کن علاوه بر جایزه یک نگاه ویژه جایزه منتقدان را نیز کسب کند. «پلیس صفت» به کارگردانی کورنلیو پرامبویو تولید شده است. این فیلم داستان پلیس جوانی است که تصمیم میگیرد پسر 16 سالهای را که باید برای جرم مرتبط با مواد مخدر بازداشت شود دستگیر نکند چراکه با این کار او باید 8 تا 15 سال را در زندان سپری کند و زندگی او نابود خواهد شد. ادامه فیلم با آنچه ممکن است به ذهنها برای یک فیلم معمولی خطور کند کاملا متفاوت است زیرا برای ادامه باید معنی واژههای «وجدان» و «عدالت» در فرهنگ لغات مورد بررسی قرار گیرد. ایبرت این فیلم را مثال خوبی از سینمای درحال ظهور رومانی میداند.
انتقام (اتریش): فیلم انتقام از نامزدهای دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی در سال 2009 بود. گوتز اسپیلمن کارگردانی این فیلم را برعهده داشت و داستان یک محکوم سابق به نام الکس را به تصویر میکشد که در پی آغاز یک زندگی نو با زنی به نام تاماراست. برای انجام این کار او تصمیم به سرقت از بانک میگیرد تا بتواند قرضهایش را پرداخت کند و به جنوب برود اما تامارا هنگام فرار و به صورت اتفاقی توسط یک پلیس کشته میشود. در این شرایط انتقام، امری اجتنابناپذیر به نظر میرسد.
سرافین (فرانسه- بلژیک): سرافین داستان یک زن خدمتکار است که پس از کار با گرفتن تربانتین (نوعی ماده روغنی) از شمعهای کلیسا، خون از قصابی و خاک رس از زمین و مخلوط کردن آنها با یکدیگر رنگ میسازد تا شب هنگام از آنها برای خلق شاهکار استفاده کند. این فیلم الهام گرفته از داستانی واقعی از زنی است به نام سرافین لویی که اکنون آثارش در بسیاری از موزههای جهان جای دارد. این فیلم از یکی از تحسینشدهترین نقشآفرینیهای سال (توسط یولاند مورو) بهره میبرد و توانست 7 جایزه سزار از جمله بهترین بازیگر زن، بهترین فیلم و بهترین طراحی لباس را دریافت کند.
هنوز در حال راهرفتن (ژاپن): 12 سال پیش بزرگترین پسر و فرزند محبوب یک خانواده در هنگام نجات جان فرزند دیگری غرق میشود. هر سال خانواده او دور یکدیگر جمع میشوند تا یادبودی برای او برپا کنند. پسر دوم از این جریان چندان خشنود نیست زیرا پدر او را ملامت میکند که چرا او جای آن فرزند رفته را نگرفته است. کارگردانی این فیلم را هیروکازو کوریدا برعهده داشت.
ساعات تابستان (فرانسه): آغاز فیلم با تولد 75 سالگی هلن آغاز میشود که فرزندان او در منطقهای خارج از شهر به او ملحق و متوجه میشوند که خاطرات کودکی آنها در حال ناپدید شدن است. اولیویه آسایاس کارگردانی این فیلم را برعهده دارد و ژولیت بینوش به همراه شارل برلینگ در آن به ایفای نقش میپردازند.
توکیو سوناتا (ژاپن): این ساخته کیوشی کوروساوا پیرامون یک خانواده است که آنقدر در دغدغههای خود غوطهور هستند که به سختی حتی یکدیگر را میشناسند. پدر سختگیر که اخراج شده به بهانه سرکار رفتن منزل را ترک میکند و با مردان بیکار دیگر وقت خود را میگذراند. یکی از پسرها نیز به صورت مخفیانه پیانو میآموزد چراکه پدرش این کار را ممنوع کرده، مادر خانواده نیز شاهد و ساکت است.
توپلان (قزاقستان): با دیدن فیلم به جایی میرویم که در آن افق در همه جهات یک خط صاف است؛ دنیایی ناآشنا مانند مریخ، ناحیهای در قزاقستان که یک دریانورد برای دیدن خانواده خود به آنجا آمده که در پی مذاکره با خانوادهای هستند تا دختر آنها را خواستگاری کنند. فیلم سرگئی دورتسوی توانست نماینده قزاقستان برای شرکت در جوایز اسکار باشد. همچنین جایزه یک نگاه ویژه کن نیز به آن تعلق گرفت.
برترین فیلمهای غیرانگلیسی زبان 2009 به انتخاب راجر ایبرت
«آغوشهای شکسته»، «کلاس»، «روبان سفید» و چند فیلم دیگر
در سال 2009 شاهد بودیم که چگونه از بسیاری فیلمهای آمریکایی و انگلیسیزبان استقبال به عمل آمد، اما در این میان بودند فیلمهای غیرانگلیسی زبانی که با استقبال بسیار مثبت مخاطبان، منتقدان و رویدادهای سینمایی مواجه شدند. در این میان راجر ایبرت منتقد نامآشنای سینمای جهان در سایت شیکاگو سان تایمز به معرفی چند فیلم غیرانگلیسیزبان به انتخاب خود، پرداخته است که از دید او برخی از بهترین فیلمهای سال را شامل میشدند. گزارش زیر شرحی است بر فیلمهای این فهرست.
حمید شریفیان:
آغوشهای شکسته (اسپانیا): آلمودوار کارگردان اسپانیایی بیتردید یکی از برترین فیلمسازان حال حاضر جهان محسوب میشود. او در فیلم آخر خود از رنگهای اصلی و روشن استفاده کرده که تقریبا نتیجه را با بیشتر کارهای قبلی او که در آنها بیشتر از رنگهایی همچون سیاه و سفید استفاده میشد، متفاوت کرده است. او در این فیلم از هنرپیشههایی چون پنلوپه کروز استفاده میکند که در چند فیلم قبلی او نیز حضور داشتهاند و درواقع این چهارمین فیلم آلمودوار با ایفای نقش کروز محسوب میشود. فیلم پیرامون مردی است که بینایی و عشق خود را بر اثر سانحه رانندگی از دست میدهد و چند سال بعد متوجه واقعیت مرگ او میشود و اینکه چگونه مرد دیگری آخرین فیلم او را خراب میکند. فیلم آغوشهای شکسته توانست بهعنوان سومین فیلم از آلمودوار در بخش رقابت برای نخل طلایی کن در سال گذشته حضور داشته باشد و ششمین فیلم او برای کسب جایزه بهترین فیلم خارجی گلدنگلاب نیز محسوب میشود. این فیلم در جوایز بفتا نیز برای کسب همین جایزه حضور دارد.
کلاس (فرانسه): عنوان فرانسوی این فیلم «بین دیوارها» است و کارگردانی آن را لوران کانته برعهده داشت. کلاس موفق شد پس از 20 سال دوری فرانسویها از نخل طلای کن، بار دیگر این جایزه را از آن آنها کند. این فیلم همچنین نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی نیز بود. داستان این فیلم پیرامون تلاشهای معلمی است که میخواهد «کار خوب» را انجام دهد اما شاگردان او با «کار خوب» وی موافق نیستند. در محلهای در پاریس که ساکنان آن دارای درآمد چندان بالایی نیستند سال تحصیلی با آرزوهایی بزرگ آغاز میشود. شاید هوش دانشآموزان یکی از مشکلات آنها باشد. آنها میتوانند ببینند که هدف کلاس این است که از آنها شهروندانی نمونه بسازد، در حالیکه آنها فایده در آن نمیبینند. کانته و بازیگران این فیلم یکسال با یکدیگر تمرین کردند تا به نوعی واقعگرایی در کار دست پیدا کنند.
کوکو قبل از شانل شدن (فرانسه): این فیلم که به کارگردانی آن فونتن ساخته شد، داستانی پیرامون طراح بزرگ «کوکو شانل» است. این فیلم در بخشهای مختلفی همچون بهترین هنرپیشه نقش اول زن (اودری تاتو)، بهترین گریم، بهترین فیلمبرداری، بهترین طراحی لباس و بهترین طراحی تولید نامزد دریافت جایزه بفتا در سال 2009 شده است. ایبرت این فیلم را بیشتر شبیه به یک درام قلمداد میکند تا یک فیلم درباره زندگی یک فرد.
گومورا (ایتالیا): این فیلم در سال 2008 نامزد دریافت جایزه نخل طلای کن شد و درنهایت جایزه بزرگ این جشنواره را از آن خود کرد. این فیلم همچنین نمایندگی ایتالیا را برای دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی کسب کرد اما موفق نشد به فهرست نهایی نامزدهای این جایزه راه یابد، هرچند گومورا برای دریافت همین جایزه در گلدنگلاب نامزد بود. کارگردانی این فیلم را ماتئو گارونه بر عهده داشت. این فیلم داستان یک گروه تبهکاری در ناپل ایتالیا را به تصویر میکشد که با وجود بزرگتر بودن نسبت به مافیا کمتر شناخته شده است. این فیلم در ژانرهای درام و جنایی تعریف شده است.
سکوت لورنا (بلژیک): این فیلم ساخته ژانپیر و لوکداردن است که از جمله بزرگترین کارگردانهای حال حاضر جهان به شمار میآیند. سکوت لورنا موفق شد تا علاوه بر نامزدی نخل طلای کن، جایزه بهترین فیلمنامه را از سوی این جشنواره کسب کند. این فیلم روایتگر داستان مهاجرت یک زن آلبانیایی (به اسم لورنا) به بلژیک است و به نوعی پدیدهها و مسائلی همچون مهاجرت و مشکلات و سوءاستفادههای مرتبط با آن را مورد بررسی قرار میدهد.
مونیورانگابو (رواندا): این فیلم در سال 2007 ساخته شد و کارگردانی آن را نیز کی ایزاک چانگ انجام داد. او کارگردانی کرهای- آمریکایی است که در منطقه کوچکی در آرکانزاس بزرگ شده است. همه هنرپیشههای این فیلم را افراد بومی تشکیل میدهند و نخستین فیلم بلند روایی به زبان کینیاروانداست. مونیورانگابو موفق شد جایزه یک نگاه ویژه را از سوی جشنواره فیلم کن دریافت کند. این اثر از دریچه زندگی 2 نوجوان به بررسی نسلکشی در روآندا میپردازد. این دو نماد به حساب نمیآیند بلکه تنها پسرانی هستند که با اتکا به خودشان در یک شهر بزرگ زنده ماندهاند. آنها سفری در سراسر کشور را آغاز میکنند که هدف آن به تدریج و با اندوه آشکار میشود. فیلمبرداری مونیورانگابو ظرف 2 هفته و در روآندا انجام شده است. ایبرت فریم به فریم این فیلم را زیبا و قدرتمند عنوان کرده و آن را یک شاهکار قلمداد میکند. این فیلم به فستیوال ایبرت سال 2010 نیز دعوت شده است.
او هورتن (نروژ): این فیلم همانند بسیاری دیگر از کارهای بنت همر پیرامون تنهایی، نزدیک شدن به سالهای پیری و در عین حال داشتن شهامت برای آغاز تازه و استفاده از فرصتهای نو است. این فیلم، داستان یک متصدی امور حمل و نقل ریلی به نام اوهورتن است که زندگی خود را با جدول زمانبندی حرکت قطارها تنظیم کرده است اما در روز پیش از شروع بازنشستگی او در وضعیتی غیرمنتظره قرار میگیرد که وی را مجبور میسازد نسبت به زندگیاش بازنگری کند. بیشتر هنرپیشههای این فیلم بازیگران باسابقه دانمارکی- نروژی هستند.
پاریس(فرانسه): پاریس در واقع ابراز احترامی است از سدریک کلپیش کارگردان به شهری که دوست دارد. فیلم به صورت موازی زندگی چند پاریسی را که در میان آنها از معمار و صاحب نانوایی تا تاریخشناس به چشم میخورند به نمایش میکشد. در این فیلم ژولیت بینوش عهدهدار یکی از نقشهاست.
پلیس صفت(رومانی): این فیلم نمایندگی رومانی را برای حضور در اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان برعهده دارد. این فیلم توانست در جشنواره کن علاوه بر جایزه یک نگاه ویژه جایزه منتقدان را نیز کسب کند. «پلیس صفت» به کارگردانی کورنلیو پرامبویو تولید شده است. این فیلم داستان پلیس جوانی است که تصمیم میگیرد پسر 16 سالهای را که باید برای جرم مرتبط با مواد مخدر بازداشت شود دستگیر نکند چراکه با این کار او باید 8 تا 15 سال را در زندان سپری کند و زندگی او نابود خواهد شد. ادامه فیلم با آنچه ممکن است به ذهنها برای یک فیلم معمولی خطور کند کاملا متفاوت است زیرا برای ادامه باید معنی واژههای «وجدان» و «عدالت» در فرهنگ لغات مورد بررسی قرار گیرد. ایبرت این فیلم را مثال خوبی از سینمای درحال ظهور رومانی میداند.
انتقام (اتریش): فیلم انتقام از نامزدهای دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی در سال 2009 بود. گوتز اسپیلمن کارگردانی این فیلم را برعهده داشت و داستان یک محکوم سابق به نام الکس را به تصویر میکشد که در پی آغاز یک زندگی نو با زنی به نام تاماراست. برای انجام این کار او تصمیم به سرقت از بانک میگیرد تا بتواند قرضهایش را پرداخت کند و به جنوب برود اما تامارا هنگام فرار و به صورت اتفاقی توسط یک پلیس کشته میشود. در این شرایط انتقام، امری اجتنابناپذیر به نظر میرسد.
سرافین (فرانسه- بلژیک): سرافین داستان یک زن خدمتکار است که پس از کار با گرفتن تربانتین (نوعی ماده روغنی) از شمعهای کلیسا، خون از قصابی و خاک رس از زمین و مخلوط کردن آنها با یکدیگر رنگ میسازد تا شب هنگام از آنها برای خلق شاهکار استفاده کند. این فیلم الهام گرفته از داستانی واقعی از زنی است به نام سرافین لویی که اکنون آثارش در بسیاری از موزههای جهان جای دارد. این فیلم از یکی از تحسینشدهترین نقشآفرینیهای سال (توسط یولاند مورو) بهره میبرد و توانست 7 جایزه سزار از جمله بهترین بازیگر زن، بهترین فیلم و بهترین طراحی لباس را دریافت کند.
هنوز در حال راهرفتن (ژاپن): 12 سال پیش بزرگترین پسر و فرزند محبوب یک خانواده در هنگام نجات جان فرزند دیگری غرق میشود. هر سال خانواده او دور یکدیگر جمع میشوند تا یادبودی برای او برپا کنند. پسر دوم از این جریان چندان خشنود نیست زیرا پدر او را ملامت میکند که چرا او جای آن فرزند رفته را نگرفته است. کارگردانی این فیلم را هیروکازو کوریدا برعهده داشت.
ساعات تابستان (فرانسه): آغاز فیلم با تولد 75 سالگی هلن آغاز میشود که فرزندان او در منطقهای خارج از شهر به او ملحق و متوجه میشوند که خاطرات کودکی آنها در حال ناپدید شدن است. اولیویه آسایاس کارگردانی این فیلم را برعهده دارد و ژولیت بینوش به همراه شارل برلینگ در آن به ایفای نقش میپردازند.
توکیو سوناتا (ژاپن): این ساخته کیوشی کوروساوا پیرامون یک خانواده است که آنقدر در دغدغههای خود غوطهور هستند که به سختی حتی یکدیگر را میشناسند. پدر سختگیر که اخراج شده به بهانه سرکار رفتن منزل را ترک میکند و با مردان بیکار دیگر وقت خود را میگذراند. یکی از پسرها نیز به صورت مخفیانه پیانو میآموزد چراکه پدرش این کار را ممنوع کرده، مادر خانواده نیز شاهد و ساکت است.
توپلان (قزاقستان): با دیدن فیلم به جایی میرویم که در آن افق در همه جهات یک خط صاف است؛ دنیایی ناآشنا مانند مریخ، ناحیهای در قزاقستان که یک دریانورد برای دیدن خانواده خود به آنجا آمده که در پی مذاکره با خانوادهای هستند تا دختر آنها را خواستگاری کنند. فیلم سرگئی دورتسوی توانست نماینده قزاقستان برای شرکت در جوایز اسکار باشد. همچنین جایزه یک نگاه ویژه کن نیز به آن تعلق گرفت.
ارسال نظر
پربیننده