علی تهرانی‌فرد: سرانجام پس از مدت‌ها انتظار نمایندگان مجلس روز گذشته
– دوشنبه - بررسی یک فوریت طرحی را در دستور کار خود قرار دادند که به باور بسیاری از کارشناسان اجرای کامل این طرح می‌تواند در راستای سیاست‌های افزایش جمعیت تاثیر بسزایی داشته باشد.
حذف آموزش‌های پیشگیری از بارداری
براساس این طرح، یک فوریت طرح پیشگیری از کاهش رشد جمعیت در مجلس به تصویب رسید که در صورت تصویب نهایی، آموزش‌های پیشگیری از بارداری در مراکز بهداشتی حذف می‌شود. به گفته شهلا میرگلو بیات، عضو فراکسیون زنان، در حال حاضر یک فوریت طرح پیشگیری از کاهش رشد جمعیت در مجلس تصویب شده است که در صورت تصویب نهایی آن در صحن علنی مجلس، آموزش‌های پیش از ازدواج برای جلوگیری از افزایش جمعیت در درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی حذف می‌شود. این نماینده مجلس با اعلام این خبر به «مهر» گفته است: «باید بگویم که تمام آموزش‌های پیش از ازدواج منوط به بچه‌دار شدن نیست و تنها یک بخش از این آموزش‌ها به روش‌های پیشگیری از بارداری مربوط می‌شود.»
بررسی نهایی طرح در یک ماه آینده
به باور وی، با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری برای تعیین سیاست‌های افزایش جمعیت، مجلس با تصویب یک فوریت طرح پیشگیری از کاهش رشد جمعیت کشور موافقت کرد که در نهایت نمایندگان در مدت یک‌ماه آینده باید جزئیات طرح را آماده کرده و به صحن علنی مجلس بیاورند. بنابر اظهارات این عضو فراکسیون زنان، براساس طرح پیشگیری از«کاهش رشد جمعیت کشور»، آموزش‌های قبل از ازدواج به افراد در راستای کنترل و کاهش جمعیت در مراکز بهداشتی حذف خواهد شد. بیات با اشاره به رایگان بودن وازکتومی و در اختیار قرار دادن وسایل پیشگیری در درمانگاه‌ها خاطرنشان کرد: طرح پیشگیری از کاهش رشد جمعیت کشور به دنبال آن است تا روندی که سال‌ها براساس تبلیغات سازمان بهداشت جهانی وسایل پیشگیری را به صورت رایگان در اختیار مردم قرار می‌داد، متوقف کند.
آیا مردم برای افزایش جمعیت رغبت دارند؟
این روزها بحث افزایش جمعیت و تشویق مردم به فرزندآوری، نقل محافل و رسانه‌ها است و هر از گاهی شاهد انتشار یک خبر در ارتباط با این موضوع در رسانه‌ها هستیم، خبر‌هایی که حاکی از تلاش و تکاپوی سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور برای اعمال سیاست‌های تشویقی برای ترغیب مردم به فرزندآوری و همچنین افزایش جمعیت کشور است. هر چند در اهمیت این موضوع هیچ تردیدی نیست اما روی دیگر این موضوع رغبت عمومی در جامعه برای فرزندآوری است، آیا تنها با وضع قانون و مقررات می‌توان مردم را به بچه‌دار شدن تشویق کرد، آیا افکار عمومی جامعه این موضوع را پذیرفته است و با اشتیاق از آن استقبال می‌کند؟
چند محور مهم
برای پاسخ به این پرسش چند محور اصلی مطرح می‌شود: 1 - تمایل افراد به فرزندآوری 2- تاثیر انتشارخبرهای مرتبط با افزایش جمعیت در ترغیب مردم به فرزندآوری3- تمایل به فرزندآوری درصورت نداشتن مشکل مالی 4- ارتباط بین تعداد فرزند و تمایل به داشتن فرزند یا فرزند دیگر و نیز ارتباط بین تحصیلات و داشتن فرزند5- بررسی عوامل فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی موثر در بحث افزایش تعداد فرزندان. البته فارغ از مواردی که عنوان شد، برنامه‌ریزی برای تشویق خانواده‌های تک نفره در ایران که به «خانوارهای مستقل» نیز مشهورند، به ازدواج و تشکیل خانواده، از دیگر نکاتی است که باید در اعمال سیاست‌های جمعیت به آن پاسخ داد.
استراتژی واحد نداریم!
اما درهمین باره محسن اعتمادی، استاد دانشگاه و کارشناس اجتماعی به «وطن امروز» می‌گوید: باید تلاش کنیم به یک استراتژی واحد در این زمینه دست یابیم و برای تشویق خانواده‌ها از مسیر همان استراتژی حرکت کنیم چرا که اگر تنها به وضع قوانین اکتفا کنیم، این سیاست‌ها تنها مقطعی خواهد بود. این استراتژی شامل اشتغال، امکانات و بسیاری از موارد دیگر است و درواقع همه چیز را شامل می‌شود.
خانواده‌ها را تشویق کنید
این عضو هیات علمی دانشگاه بر این باور است که متأسفانه زمانی که با خانواده‌ها صحبت می‌کنیم بسیاری از آنها که به فرزندآوری فکر نمی‌کنند درباره دلایل خود بیان می‌کنند که برای مثال با این شرایط اجتماعی و اقتصادی که وجود دارد بچه‌داری بسیار سخت است. این کارشناس اجتماعی در ادامه می‌افزاید: به طور قطع اگر همه شرایط و بسته‌های حمایتی فراهم باشد، مردم هم به فرزندآوری تشویق می‌شوند. سیاست‌های جمعیتی باید به صورت جامع و هدفدار طراحی و ارائه شوند، باید مشخص شود که دلیل اصلی برخی بی‌رغبتی‌ها در جامعه نسبت به افزایش جمعیت چیست؟ به گفته اعتمادی، به نظر می‌رسد سیاست‌های جمعیتی در حال حاضر محدود به باروری و ازدواج شده و سایر مسائل جمعیتی نادیده گرفته شده‌اند. برای مثال فرض کنید یک جوان تشویق به ازدواج شد و تشکیل خانواده داد اما پس از فرزند اول، مشکلات و فشار‌های زندگی اجازه رغبت دوباره به خودش و همسرش را برای فرزند دوم و سوم نداد، در این شرایط چگونه می‌خواهیم این جوان را به افزایش جمعیت ترغیب کنیم؟ وی در پایان تاکید کرد: مسیری که این روزها نمایندگان مجلس در پیش گرفته‌اند، مسیری درست است اما باید با دقت به برخی موارد دقت داشته باشند چرا که قبل از اعمال هر سیاستی تشویق، رغبت و خواست مردم برای افزایش جمعیت اولین و مهم‌ترین سیاست برای افزایش جمعیت است.