داریوش کشاورز: به طور حتم برای شما هم پیش آمده، زمانی طولانی برای پیدا کردن جای پارک خودروی خود سپری کنید و گاه ناچار به پارک در جایی نامناسب و دور از مکانی که کار داشته‌اید، شده باشید. در چنین شرایطی تعداد زیادی از افراد به دلیل پیدا نکردن جای پارک، به کارهای روزمره خود نمی‌رسند و قرار گرفتن در چنین موقعیتی، پیامدهای فردی و اجتماعی بسیاری در پی دارد. ممکن است نبودن جای پارک را یک مشکل شخصی و فردی پنداریم اما اگر دقیق‌تر به موضوع نگاه کنیم، خواهیم دید دشواری‌های کلی و همگانی ناشی از کمبود جای پارک، بسیار بیشتر از دشواری‌های فردی آن است. در این سلسله یادداشت‌ها به بررسی و واکاوی مهم‌ترین مشکلات و هزینه‌های ناشی از کمبود پارکینگ در جامعه می‌پردازیم.
1- مشکلات روانشناختی
پیدا نکردن جای پارک، رانندگان را سردرگم، عصبی، ناراحت و دچار استرس می‌کند که این عوامل آسیب‌هایی بر سلامت جسم و روح و روان انسان می‌گذارد و به مرور زمان، از فرد یک شخصیت عصبی می‌سازد. بی‌شک عملکرد یک شخص عصبی بر دیگر فعالیت‌ها و روابط کاری، خانوادگی و اجتماعی وی نیز تأثیرگذار خواهد بود و از جایگاهش می‌کاهد. حال تصور کنید بیشتر افراد جامعه عصبی باشند! آیا از پیامدهای منفی آن که بر همه عملکردهای جامعه مؤثر است می‌توان چشم‌پوشی کرد؟ یکی دیگر از آسیب‌هایی که در اثر سرگردان ماندن خودروها در خیابان برای یافتن جای پارک پدیدار می‌شود، آلودگی صوتی ناشی از سر و صدای خودروها است که افراد در منازل و مکان‌های اداری- تجاری را نیز درگیر و عصبی می‌کند.
2- مشکلات اقتصادی
مدت زمانی که یک راننده جهت پیدا کردن جای پارک طی می‌کند، باعث می‌شود که وقت کمتری را به کار و فعالیت بپردازد که این موضوع با «جهاد اقتصادی» همخوانی ندارد. حال اگر روزانه به طور میانگین 20 میلیون نفر در تردد باشند و هر راننده به ازای هر بار پارک کردن، میانگین 20 دقیقه از وقت خود را سپری کند، در یک روز چه میزان زمان کاری در کل کشور هدر می‌رود؟ بی‌شک این زمان می‌توانست به پیشبرد کلی اقتصادی جامعه کمک کند. با اندکی تأمل درمی‌یابیم که این میزان اتلاف زمان در طول یک سال برای کشور رقم قابل ملاحظه‌ای است. اما از نظر هزینه هم این موضوع جای بررسی دارد. زمانی که فردی با اتومبیل به دنبال جای پارک است، هزینه بیشتری بابت مصرف بنزین، روغن، لاستیک، مستهلک شدن آسفالت پرداخته می‌شود؛ ضمن اینکه باعث هدررفت سرمایه‌های ملی نیز می‌شود. به‌راستی این هزینه برای یک شهر، استان و کل کشور به چه میزان است؟! از سوی دیگر هرچقدر فرد زمان بیشتری برای پیدا کردن جای پارک سپری کند، به همان میزان خطر وقوع تصادفات افزایش می‌یابد. در نتیجه خسارت‌های جانی و مالی به وجود آمده که همگی جزو هزینه‌های اجتماعی محسوب می‌شوند.
3- مشکلات زیست‌محیطی
هر اندازه خودرویی بیشتر روشن باشد، بنزین بیشتری مصرف می‌کند که افزایش مصرف بنزین، باعث آلودگی بیشتر هوا می‌شود. یکی از مهم‌ترین آسیب‌های ناشی از آلودگی هوا، بیماری‌های ریوی و تنفسی است که جان انسان‌های زیادی را به کام مرگ می‌کشاند و همچنین دیگر گونه‌های زیستی را نیز تهدید می‌کند و از بین می‌برد. همان طور که می‌دانیم آلودگی هوا در کلانشهرها به یکی از نگرانی‌های بزرگ تبدیل شده است که مدیران برای رفع آن می‌کوشند. توجه به این نکته ضروری است که افزایش آلودگی هر شهر و کشور، بر افزایش آلودگی کل جهان تأثیرگذار است و از اینجاست که باید گفت همه ما زیر یک سقف هستیم. نکته دیگر اینکه مایحتاج و ابزارهای مورد نیاز خودرو از منابع زیستی تأمین می‌شود و بی‌شک با افزایش کارکرد خودروها، منابع بیشتری مورد استفاده قرار می‌گیرد که با این روش سریع‌تر به سوی نابودی منابع جهان پیش می‌رویم.
* بخش دوم این مطلب فردا در همین ستون متنشر می شود