پس از کشف جرم، دادسرا که هیاتی است مرکب از دادستان، دادیار و بازپرس به ریاست دادستان وظیفه تعقیب متهم و انجام تحقیقات مقدماتی را در بیشتر جرائم برعهده دارد. اصولا جز در موارد استثنایی، تحقیقات مقدماتی همه جرائم در دادسرا صورت می‌گیرد. جرائم ارتکابی از سوی اطفال یا جرائم زنا و لواط و نیز جرائمی که مجازات قانونی آنها کمتر از 3ماه حبس یا کمتر از یک میلیون ریال جزای نقدی است مستقیما در دادگاه طرح می‌شود و تحقیقات مقدماتی آنها نیز در دادگاه صورت می‌گیرد. بنابراین جز در اینگونه موارد در بقیه موارد تحقیقات مقدماتی در دادسرا صورت می‌گیرد.برای شروع به تحقیقات مقدماتی دادسرا معمولا با شکایت شاکی یا اعلام و گزارش ضابطان از وقوع جرم آگاه می‌شود و سپس دادستان یا معاون او پرونده را به بازپرس یا دادیار ارجاع می‌دهد. در این مطلب تلاش شده با طرح سوالات مبتلابه شهروندان به پاسخ آنها پرداخته شود.
آیا بازپرس می‌تواند به همه جرائم رسیدگی کند؟
اصولا انجام تحقیقات مقدماتی نسبت به همه جرائم با بازپرس است ولی دادستان یا دادیار تنها به جرائمی که در صلاحیت دادگاه کیفری استان نیست صلاحیت رسیدگی دارد. برای مثال جرائمی که مجازات آن اعدام یا قصاص یا حبس ابد است تحقیقات مقدماتی آن صرفا در صلاحیت بازپرس قرار دارد. پس از آنکه پرونده به قاضی(بازپرس یا دادیار) ارجاع شد او مکلف به انجام تحقیق و رسیدگی است.
اگر شاکی یا متهم حضور نداشته باشد، باز هم تحقیق صورت می‌گیرد؟
عدم حضور طرفین مانع انجام تحقیقات و رسیدگی نیست و مقام قضایی موظف است حقیقت را کشف کند. چنانچه طرفین دعوی حضور داشتند، وظیفه مقام قضایی ابتدا تحقیق از شاکی است و سپس متهم یا متهمان. البته ممکن است جرمی اصلا شاکی خصوصی نداشته باشد، مانند جرم حمل یا ساخت مشروبات الکلی. گفتنی است قاضی در تحقیق از شاکی یا متهم باید جریان واقعه یا شکایت را به نحوی مورد پرسش قرار دهد که نحوه ارتکاب عمل و وقوع جرم کاملا مشخص شود. برای مثال اگر چند نفر مرتکب سرقت شوند باید پرسش‌ها طوری باشد که معلوم شود کدامیک مرتکب اصلی، کدامیک شریک، کدامیک معاون یا کدامیک از آنها خریدار مال مسروقه است و هر یک در وقوع جرم چه نقشی داشته‌اند. به علاوه باید وضعیت و موقعیت محل جرم، وسایل و آلات و ادواتی که برای ارتکاب جرم مورد استفاده قرار گرفته بخوبی تشریح شود. پس از تفهیم اتهام از متهم تامین گرفته می‌شود. این تامین بر مبنای نوع جرم، دلایل اثبات آن، آثار به جا مانده از جرم، شخصیت متهم و ... دارای شدت و ضعف است که شدیدترین آن بازداشت موقت و خفیف‌ترین آن التزام به حضور نزد مقام قضایی با قول شرف است. تامین کیفری به منظور در دسترس بودن متهم صادر می‌شود، جز درباره بازداشت موقت که متهم مستقیما به بازداشتگاه اعزام می‌شود. در قرار تامین وثیقه یا کفالت اگر متهم، قادر به معرفی وثیقه یا کفیل باشد، آزاد می‌شود و درباره قرار تامین التزام به حضور، چنانچه متهم ملتزم شود، آزاد خواهد شد. معمولا پس از تفهیم اتهام مدت زمانی برای تکمیل تحقیقات و بررسی صحت و سقم ادعای شاکی و دفاع متهم لازم است، مانند استعلام از پزشک قانونی یا جلب نظر کارشناس و ... بدیهی است پس از تکمیل تحقیقات نوبت به اخذ آخرین دفاع می‌رسد. در این ارتباط مقام قضایی مکلف است از متهم آخرین دفاع را گرفته و اتهام او را با دلایل به دست آمده مجددا تفهیم کند. در آخرین دفاع اگر متهم مطلب جدیدی جهت کشف واقع عنوان کند(چه به نفع خودش یا به ضررش) مقام قضایی مکلف است درباره آن تحقیق کند والا نظر نهایی‌اش را درباره متهم به دادستان اعلام کند. چه بازپرس یا دادیار متهم را مقصر بشناسند یا دلایل را برای توجه اتهام به او کافی ندانند باید عقیده خود را در قالب انشای قرار به دادستان اطلاع دهند و دادستان نیز باید در رای آنها اظهار نظر کند، اگر دادستان با این نظر موافق باشد باید با صدور کیفرخواست پرونده را به دادگاه صالح بفرستد و این دادگاه است که درباره گناهکاری یا بی‌گناهی متهم اظهارنظر می‌کند. تحقیقات مقدماتی در دادسراها
پس از کشف جرم، دادسرا که هیاتی است مرکب از دادستان، دادیار و بازپرس به ریاست دادستان وظیفه تعقیب متهم و انجام تحقیقات مقدماتی را در بیشتر جرائم برعهده دارد. اصولا جز در موارد استثنایی، تحقیقات مقدماتی همه جرائم در دادسرا صورت می‌گیرد. جرائم ارتکابی از سوی اطفال یا جرائم زنا و لواط و نیز جرائمی که مجازات قانونی آنها کمتر از 3ماه حبس یا کمتر از یک میلیون ریال جزای نقدی است مستقیما در دادگاه طرح می‌شود و تحقیقات مقدماتی آنها نیز در دادگاه صورت می‌گیرد. بنابراین جز در اینگونه موارد در بقیه موارد تحقیقات مقدماتی در دادسرا صورت می‌گیرد.برای شروع به تحقیقات مقدماتی دادسرا معمولا با شکایت شاکی یا اعلام و گزارش ضابطان از وقوع جرم آگاه می‌شود و سپس دادستان یا معاون او پرونده را به بازپرس یا دادیار ارجاع می‌دهد. در این مطلب تلاش شده با طرح سوالات مبتلابه شهروندان به پاسخ آنها پرداخته شود.
آیا بازپرس می‌تواند به همه جرائم رسیدگی کند؟
اصولا انجام تحقیقات مقدماتی نسبت به همه جرائم با بازپرس است ولی دادستان یا دادیار تنها به جرائمی که در صلاحیت دادگاه کیفری استان نیست صلاحیت رسیدگی دارد. برای مثال جرائمی که مجازات آن اعدام یا قصاص یا حبس ابد است تحقیقات مقدماتی آن صرفا در صلاحیت بازپرس قرار دارد. پس از آنکه پرونده به قاضی(بازپرس یا دادیار) ارجاع شد او مکلف به انجام تحقیق و رسیدگی است.
اگر شاکی یا متهم حضور نداشته باشد، باز هم تحقیق صورت می‌گیرد؟
عدم حضور طرفین مانع انجام تحقیقات و رسیدگی نیست و مقام قضایی موظف است حقیقت را کشف کند. چنانچه طرفین دعوی حضور داشتند، وظیفه مقام قضایی ابتدا تحقیق از شاکی است و سپس متهم یا متهمان. البته ممکن است جرمی اصلا شاکی خصوصی نداشته باشد، مانند جرم حمل یا ساخت مشروبات الکلی. گفتنی است قاضی در تحقیق از شاکی یا متهم باید جریان واقعه یا شکایت را به نحوی مورد پرسش قرار دهد که نحوه ارتکاب عمل و وقوع جرم کاملا مشخص شود. برای مثال اگر چند نفر مرتکب سرقت شوند باید پرسش‌ها طوری باشد که معلوم شود کدامیک مرتکب اصلی، کدامیک شریک، کدامیک معاون یا کدامیک از آنها خریدار مال مسروقه است و هر یک در وقوع جرم چه نقشی داشته‌اند. به علاوه باید وضعیت و موقعیت محل جرم، وسایل و آلات و ادواتی که برای ارتکاب جرم مورد استفاده قرار گرفته بخوبی تشریح شود. پس از تفهیم اتهام از متهم تامین گرفته می‌شود. این تامین بر مبنای نوع جرم، دلایل اثبات آن، آثار به جا مانده از جرم، شخصیت متهم و ... دارای شدت و ضعف است که شدیدترین آن بازداشت موقت و خفیف‌ترین آن التزام به حضور نزد مقام قضایی با قول شرف است. تامین کیفری به منظور در دسترس بودن متهم صادر می‌شود، جز درباره بازداشت موقت که متهم مستقیما به بازداشتگاه اعزام می‌شود. در قرار تامین وثیقه یا کفالت اگر متهم، قادر به معرفی وثیقه یا کفیل باشد، آزاد می‌شود و درباره قرار تامین التزام به حضور، چنانچه متهم ملتزم شود، آزاد خواهد شد. معمولا پس از تفهیم اتهام مدت زمانی برای تکمیل تحقیقات و بررسی صحت و سقم ادعای شاکی و دفاع متهم لازم است، مانند استعلام از پزشک قانونی یا جلب نظر کارشناس و ... بدیهی است پس از تکمیل تحقیقات نوبت به اخذ آخرین دفاع می‌رسد. در این ارتباط مقام قضایی مکلف است از متهم آخرین دفاع را گرفته و اتهام او را با دلایل به دست آمده مجددا تفهیم کند. در آخرین دفاع اگر متهم مطلب جدیدی جهت کشف واقع عنوان کند(چه به نفع خودش یا به ضررش) مقام قضایی مکلف است درباره آن تحقیق کند والا نظر نهایی‌اش را درباره متهم به دادستان اعلام کند. چه بازپرس یا دادیار متهم را مقصر بشناسند یا دلایل را برای توجه اتهام به او کافی ندانند باید عقیده خود را در قالب انشای قرار به دادستان اطلاع دهند و دادستان نیز باید در رای آنها اظهار نظر کند، اگر دادستان با این نظر موافق باشد باید با صدور کیفرخواست پرونده را به دادگاه صالح بفرستد و این دادگاه است که درباره گناهکاری یا بی‌گناهی متهم اظهارنظر می‌کند. ارسال نظر
پربیننده