
گروه بین الملل: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه پنجشنبهگذشته در نشست پرسش و پاسخی که به طور زنده از تلویزیون پخش شد به این موضوع اشاره کرد که چطور در جریان حکومت تزارها، بخشهای گستردهای از مناطق شرقی و جنوبی اوکراین متعلق به روسیه بوده و تحت عنوان نووروسیا شناخته میشد. آیا پوتین به دنبال رسالت تاریخی خود برای بازگرداندن نووروسیاست؟
حقیقت این است که تصمیم هفته گذشته روسیه برای امضای توافقنامه صلح درباره اوکراین به معنای عقبنشینی کرملین نیست بلکه ولادیمیر پوتین رئیسجمهور این کشور راه صبر را به منظور رسیدن به هدف نهایی خود در پیش گرفته است. این هدف نهایی در واقع پیوستگی مجدد روسزبانان در داخل یک کشور مشترک از جمله کسانی است که در داخل مرزهای اوکراین بسر میبرند. ولادیمیر پوتین به عنوان یک سیاستمدار کارآزموده و باتجربه به خوبی میداند که شتاب زیاد برای دستیابی به این هدف میتواند به کشورش لطمه وارد کند، همانطور که این کشور پیشتر نیز با تهدید تحریمهای جدی غرب و تلاش اروپا برای مختل کردن روند عرضه گاز روسیه مواجه شد. توافقنامه چهارجانبه درباره اوکراین که هفته گذشته در ژنو امضا شد در واقع به غرب نشان میدهد که این کشور به دنبال مصالحه است. در حقیقت ولادیمیر پوتین با امضای این توافقنامه در حالی که 4 سال تا زمان انتخاب مجدد باقی است و با وجود احتمال بالای موفقیت وی در دستیابی به یک دوره ریاست جمهوری 6 ساله دیگر، میتواند برای خود زمان بیشتری به دست آورد و به برتری بیشتری نسبت به دیگر رقبای غربی خود برسد. فیودور لوکیانوف، سردبیر مجله روسیه در امور جهانی در این باره میگوید در حال حاضر موضوع اصلی آمادگی برای وارد عمل شدن در صورت ضرورت و آمادگی برای این احتمال است که بحران در اوکراین مدت زمان زیادی به طول خواهد انجامید. وی در ادامه میگوید توافقنامهها شکسته و بار دیگر منعقد خواهند شد. روسیه این دفعه در موضع تدافعی قرار ندارد بلکه در حال پیشروی است. این بدان معناست که میتواند به تنهایی وارد عمل شود و منتظر نتیجه باشد. بازی طولانی پوتین بدان معناست که وی به این زودیها درصدد درگیر کردن روسیه در یک درگیری مسلحانه بر سر اوکراین نیست. این موضوع همچنین به این معنا است که کشورهای اروپایی باید خودشان را با آیندهای طولانی تحت شرایطی که تحریمها روابط تجاری آنها را پیچیده کند و تهدید مختل شدن عرضه گاز روسیه دردسرهایی برای آنها ایجاد کند، وفق دهند. اهداف کرملین در اوکراین محدود هستند به حفاظت از امنیت خود روسیه، مقابله با توسعه ناتو و کمک به ساکنان روسزبان اوکراین در صورتی که تحت پیگرد قرار گیرند. روسیه این اهداف را برای تهاجم به اوکراین تکذیب کرده است. هفته گذشته در هتل اینترکانتیننتال ژنو، دیپلماتهای بلندپایه روسیه، اتحادیهاروپا، آمریکا و اوکراین اسنادی را امضا کردند که به موجب آن از گروههای مسلح غیرقانونی در اوکراین- از جمله جداییطلبان هوادار روسیه که بیش از دهها ساختمان دولتی را تصرف کردند- خواسته شده تا سلاحهای خود را زمین بگذارند. به این توافقنامه با کشته شدن شماری در تیراندازی یک ایست بازرسی از سوی جداییطلبان، ضربه وارد شد و روسیه بلافاصله کییف را مسؤول ناتوانی در اجرای توافقنامه ژنو دانست. هنوز هم برخی منابع نزدیک به این مذاکرات میگویند این گفتوگوها بسیار حائز اهمیت بوده چرا که این برای نخستین بار بود که سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در مذاکرات بر سر اوکراین با حضور میانجی برای دستیابی به توافق شرکت کرده است.
اما یکی از دیپلماتهای بلندپایه اروپایی درباره این موضوع ابراز تردید کرد و گفت این توافقنامه فریبی از سوی مسکو است. این دیپلمات بلندپایه میگوید کرملین با اعلام آمادگی خود برای مذاکره درباره تحولات اوکراین در واقع خود را از فشارهای سیاسی رهایی میبخشد و پیش از آنکه تحریمهای بیشتری علیه این کشور اعمال شود، برای خود زمان بیشتری میخرد. این دیپلمات آگاه که نخواست نامش فاش شود در ادامه میگوید مذاکرات و مصالحه تنها بخشی از تدابیر مورد نظر پوتین هستند. پوتین به دنبال اوکراین است. پیشنهاد مصالحه روسیه میتواند اختلاف نظرات در داخل ائتلاف غرب را بر ضد این کشور بیشتر کند؛ موضوعی که قطعا به نفع کرملین خواهد بود. اختلافنظراتی بین آمریکا که از حامیان اعمال تحریمهاست و نیز اروپا که موضع محتاطانهتری دارد و برخی کشورها به هر نحو درصدد پیشگیری از رویارویی پرهزینه با روسیه هستند، وجود دارد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در آن نشست معروف هفته گذشته تاکید کرد همه این اراضی در دهه 1920 از سوی دولت اتحاد جماهیر شوروی سابق به اوکراین داده شد و علت این اقدام را فقط خدا میداند. اندری ایلاریونوف، مشاور اقتصادی سابق پویتن که اکنون منتقدی سرشناس است در وبلاگ خود نوشته است اکنون هدف دست یافتن به نووروسیاست و این ماموریت تاریخی پوتین است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی پوتین در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره اینکه منظور پوتین از اشاره به نووروسیا مرزهای دوره حکومت تزارها چه بوده، از اظهارنظر سر باز زد.