علي اسدي: هر چه به موعد برگزاری انتخابات پارلمانی در عراق نزدیکتر میشویم، التهاب فضای سیاسی این کشور بیشتر میشود. در آستانه انتخاباتی كه عراقیها آن را مهمترین رویداد سیاسی این کشور طی سالهای اخیر میدانند، ذهن اغلب دولتمردان بغداد به یك مانع عمده معطوف شده و آن تحرك سازمانیافته بازماندگان جریان بعث در 2 عرصه امنیتی و سیاسی است. یکی از بزرگترین مشکلات دولتمردان عراق انفجارهای زنجیرهای است که به صورت مداوم در شهرهای مختلف این کشور رخ میدهد و هر بار دهها کشته و زخمی بر جای میگذرد؛ اقداماتی که تمام سران عراق متفقالقول به بعثیها نسبت میدهند. این انفجارها علاوه بر اینکه فضای حاکم بر کشور را کاملا بحرانی نشان میدهد، محبوبیت مالکی و ائتلاف وی را که به ائتلاف دولت قانون موسوم است، کاهش میدهد. حتی آخرین نظرسنجیها که در عراق انجام شده است نیز بر این مورد صحه میگذرد و حکایت از کاهش محبوبیت مالکی دارد؛ هر چند وی هنوز هم از محبوبترین سیاستمداران عراقی محسوب میشود. با این حال مالکی این روزها تلاشهای خود را برای دستیابی مجدد به سمت نخستوزیری تشدید کرده است. حتی گفته میشود وی مبلغی را از بودجه دفتر نخستوزیری به صورتی غیرقانونی برای کمک به فقرا تخصیص داده تا بتواند از این رهگذر برای خود آرایی دست و پا کند.
با این حال به نظر میرسد رقیب جدی مالکی در انتخابات ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم باشد. هر چند برخی امیدوار بودند ائتلافهای ملی به رهبری حکیم و قانون به رهبری نوری مالکی با یکدیگر متحد شوند اما این سناریو تاکنون به وقوع نپیوسته است و به نظر هم نمیرسد که تا موعد برگزاری انتخابات یعنی 7 مارس عملی شود. در حال حاضر فاصله زیادی بین این 2 ائتلاف وجود دارد. مالکی تنها در شرایطی حاضر است با ائتلاف ملی به رهبری مجلس اعلای اسلامی متحد شود که نخستوزیری وی را تضمین کرده و قبول کنند وی را به عنوان تنها کاندیدای نخستوزیری مطرح کنند؛ شرطی که تاکنون از جانب مجلس اعلا و متحدانش پذیرفته نشده و به نظر هم نمیرسد که مورد قبول واقع شود.
در آن طرف ماجرا سکولارها و بعثیها هم که از جانب ایاد علاوی و صالح مطلک رهبری میشوند و ائتلاف العراقیه را تشکیل دادهاند، تلاشهای بسیاری برای پیروزی در انتخابات به کار بستهاند. در اين باره باراک اوباما به علاوي وعدههايي داده است و علاوي نيز به عنوان عامل واشنگتن در بغداد مسؤول برآورده ساختن دغدغه مسؤولان کاخ سفيد است. اياد علاوي از وعدههاي بينالمللي از جمله آمريکا و اتحاديه عرب براي حذف قانون «بعثيزدايي» خبر داده است؛ موضوعی که به نظر نمیرسد مردم عراق به این راحتیها زیر بار آن بروند. این گروه از جانب ایالاتمتحده و عربستان سعودی بشدت حمایت میشوند. حتی عربستان میلیاردها دلار به این گروه کمک کرده است. با توجه به مختصات اجتماعی جامعه عراق، مسائل رفاهی و اقتصادی اولویت اصلی مردم این کشور محسوب میشود. در حال حاضر جمعیت زنان بیوه و خانوادههای بیسرپرست در عراق بسیار زیاد است؛ گروهی که از تأمین نیازهای اولیه خود هم محروم است. ائتلاف العراقیه نیز با علم به همین موضوع تلاش دارد مردم را به خود جذب کند. از این روی بین آنها گوسفند زنده توزیع میکند و حتی تلاش میکند برق آنها را نیز تأمین کند.
حتی پس از ردصلاحیت کاندیداهای این گروه به جرم بعثی بودن نیز از تلاشهای ائتلاف العراقیه برای حضور در انتخابات کاسته نشد. به نظر میرسید که آنها در آن شرایط نیز اطمینان داشتند در رقابتهای انتخاباتی به هر نحو ممکن حضور خواهند یافت. حدود 500 نفر از کاندیداهای این ائتلاف که گرایشهای بعثی آشکار داشتند نظیر صالح مطلک و ظافر العانی نیز رد صلاحیت شدند.
به دنبال این رخداد بود که جو بایدن، معاون باراک اوباما به عراق سفر کرد تا بتواند این موضوع را حل و فصل کند؛ هرچند با مقاومت شدید دولت عراق مواجه شد که بر بعثیزدایی بشدت تأکید میکردند. اما در عین ناباوری حکم دادگاه تجدید نظر به این سیاستمداران اجازه داد تا وارد انتخابات عراق شوند؛ موضوعی که میتواند آینده سیاسی عراق را دچار مخاطراتی جدی کند و مردم این کشور را که تازه چند سال است از دیکتاتوری بعثیها رها شدهاند، به نقطه صفر بازگرداند.
این در حالی است که احتمال کودتای بعثیها هم وجود دارد چرا که آنها با یاری ایالات متحده توانستهاند به بدنه ارتش نفوذ کنند. وقوع كودتاي بعثيها در عراق يا وقوع كودتايي كه منجر به بازگشت آنان شود، حتماً خطرناك است و اگر اتفاق بيفتد بار ديگر شاهد شكلگيري ناامنيهاي جديد در منطقه خواهيم بود. از سوي ديگر وقوع كودتا همه دستاوردهاي مردم مظلوم عراق - اعم از شيعه، كرد و سني- كه براي آن بيش از 50 سال مشكلات و مشقات را تحمل كردهاند، از ميان ميبرد.
تأملی در انتخابات پارلمانی عراق
بازگشت بعث؟
علي اسدي: هر چه به موعد برگزاری انتخابات پارلمانی در عراق نزدیکتر میشویم، التهاب فضای سیاسی این کشور بیشتر میشود. در آستانه انتخاباتی كه عراقیها آن را مهمترین رویداد سیاسی این کشور طی سالهای اخیر میدانند، ذهن اغلب دولتمردان بغداد به یك مانع عمده معطوف شده و آن تحرك سازمانیافته بازماندگان جریان بعث در 2 عرصه امنیتی و سیاسی است. یکی از بزرگترین مشکلات دولتمردان عراق انفجارهای زنجیرهای است که به صورت مداوم در شهرهای مختلف این کشور رخ میدهد و هر بار دهها کشته و زخمی بر جای میگذرد؛ اقداماتی که تمام سران عراق متفقالقول به بعثیها نسبت میدهند. این انفجارها علاوه بر اینکه فضای حاکم بر کشور را کاملا بحرانی نشان میدهد، محبوبیت مالکی و ائتلاف وی را که به ائتلاف دولت قانون موسوم است، کاهش میدهد. حتی آخرین نظرسنجیها که در عراق انجام شده است نیز بر این مورد صحه میگذرد و حکایت از کاهش محبوبیت مالکی دارد؛ هر چند وی هنوز هم از محبوبترین سیاستمداران عراقی محسوب میشود. با این حال مالکی این روزها تلاشهای خود را برای دستیابی مجدد به سمت نخستوزیری تشدید کرده است. حتی گفته میشود وی مبلغی را از بودجه دفتر نخستوزیری به صورتی غیرقانونی برای کمک به فقرا تخصیص داده تا بتواند از این رهگذر برای خود آرایی دست و پا کند.
با این حال به نظر میرسد رقیب جدی مالکی در انتخابات ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم باشد. هر چند برخی امیدوار بودند ائتلافهای ملی به رهبری حکیم و قانون به رهبری نوری مالکی با یکدیگر متحد شوند اما این سناریو تاکنون به وقوع نپیوسته است و به نظر هم نمیرسد که تا موعد برگزاری انتخابات یعنی 7 مارس عملی شود. در حال حاضر فاصله زیادی بین این 2 ائتلاف وجود دارد. مالکی تنها در شرایطی حاضر است با ائتلاف ملی به رهبری مجلس اعلای اسلامی متحد شود که نخستوزیری وی را تضمین کرده و قبول کنند وی را به عنوان تنها کاندیدای نخستوزیری مطرح کنند؛ شرطی که تاکنون از جانب مجلس اعلا و متحدانش پذیرفته نشده و به نظر هم نمیرسد که مورد قبول واقع شود.
در آن طرف ماجرا سکولارها و بعثیها هم که از جانب ایاد علاوی و صالح مطلک رهبری میشوند و ائتلاف العراقیه را تشکیل دادهاند، تلاشهای بسیاری برای پیروزی در انتخابات به کار بستهاند. در اين باره باراک اوباما به علاوي وعدههايي داده است و علاوي نيز به عنوان عامل واشنگتن در بغداد مسؤول برآورده ساختن دغدغه مسؤولان کاخ سفيد است. اياد علاوي از وعدههاي بينالمللي از جمله آمريکا و اتحاديه عرب براي حذف قانون «بعثيزدايي» خبر داده است؛ موضوعی که به نظر نمیرسد مردم عراق به این راحتیها زیر بار آن بروند. این گروه از جانب ایالاتمتحده و عربستان سعودی بشدت حمایت میشوند. حتی عربستان میلیاردها دلار به این گروه کمک کرده است. با توجه به مختصات اجتماعی جامعه عراق، مسائل رفاهی و اقتصادی اولویت اصلی مردم این کشور محسوب میشود. در حال حاضر جمعیت زنان بیوه و خانوادههای بیسرپرست در عراق بسیار زیاد است؛ گروهی که از تأمین نیازهای اولیه خود هم محروم است. ائتلاف العراقیه نیز با علم به همین موضوع تلاش دارد مردم را به خود جذب کند. از این روی بین آنها گوسفند زنده توزیع میکند و حتی تلاش میکند برق آنها را نیز تأمین کند.
حتی پس از ردصلاحیت کاندیداهای این گروه به جرم بعثی بودن نیز از تلاشهای ائتلاف العراقیه برای حضور در انتخابات کاسته نشد. به نظر میرسید که آنها در آن شرایط نیز اطمینان داشتند در رقابتهای انتخاباتی به هر نحو ممکن حضور خواهند یافت. حدود 500 نفر از کاندیداهای این ائتلاف که گرایشهای بعثی آشکار داشتند نظیر صالح مطلک و ظافر العانی نیز رد صلاحیت شدند.
به دنبال این رخداد بود که جو بایدن، معاون باراک اوباما به عراق سفر کرد تا بتواند این موضوع را حل و فصل کند؛ هرچند با مقاومت شدید دولت عراق مواجه شد که بر بعثیزدایی بشدت تأکید میکردند. اما در عین ناباوری حکم دادگاه تجدید نظر به این سیاستمداران اجازه داد تا وارد انتخابات عراق شوند؛ موضوعی که میتواند آینده سیاسی عراق را دچار مخاطراتی جدی کند و مردم این کشور را که تازه چند سال است از دیکتاتوری بعثیها رها شدهاند، به نقطه صفر بازگرداند.
این در حالی است که احتمال کودتای بعثیها هم وجود دارد چرا که آنها با یاری ایالات متحده توانستهاند به بدنه ارتش نفوذ کنند. وقوع كودتاي بعثيها در عراق يا وقوع كودتايي كه منجر به بازگشت آنان شود، حتماً خطرناك است و اگر اتفاق بيفتد بار ديگر شاهد شكلگيري ناامنيهاي جديد در منطقه خواهيم بود. از سوي ديگر وقوع كودتا همه دستاوردهاي مردم مظلوم عراق - اعم از شيعه، كرد و سني- كه براي آن بيش از 50 سال مشكلات و مشقات را تحمل كردهاند، از ميان ميبرد.
ارسال نظر
پربیننده