۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۰:۱۷
بیش از 40 درصد ایرانیان بالاي 50 سال دچار کمبود تراکم استخوان هستند

پوکی استخوان بیماری خاموش

زنان یائسه پوکی استخوان را جدی بگیرند یک جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی با تاکید بر امکان روش سنجش تراکم استخوان در 65 سالگی، راهکارهایی جهت کاهش احتمال ابتلا به پوکی استخوان ارائه داد. طاهر فروغی‌فر، درباره سنجش تراکم استخوان در زنان یائسه به ایسنا گفت: با توجه به اینکه در کشور ما، زنان کمتر به فعالیت‌های منظم ورزشی می‌پردازند و همچنین میزان کلسیم دریافتی آنها ناکافی است، باید قبل از 65 سالگی بررسی سنجش تراکم استخوان آغاز شود. وی در ادامه افزود: زنانی که سابقه قبلی شکستگی استخوان با علت
صفا صهری: استئوپروسیز یا همان پوکی استخوان به این دلیل بیماری خاموش خوانده می‌شود که در مراحل اولیه علائم روشنی ندارد و تا زمان حاد شدن تشخیص آن تنها از طریق عکسبرداری با اشعه ایکس و تراکم‌سنجی استخوان میسر است. این بیماری که در شرایط حاد با کوتاه شدن قد، شکستگی، قوز در‌آوردن، مشکل در تنفس و غذا خوردن به علت فشردگی مهره‌ها خود را نشان می‌دهد، در اثر نازک شدن و کاهش تراکم استخوان به وجود می‌آید. به طور کلی بافت‌های استخوانی دارای 2 نوع مواد سازنده و مخرب هستند که هر دو فعالیت دائمی دارند. سلول‌های استخوان‌ساز تا سن 25 سالگی فعالیت بیشتری نسبت به سلول‌های استخوان‌خوار دارند اما این روند در محدوده سنی 30 تا 35 سال مساوی شده و پس از 45 سالگی روند عکس پیدا می‌کند، به این معنی که قدرت ساختمانی استخوان کاهش یافته و استخوان ضعیف و ضعیف‌تر می‌شود. این روند در همه انسان‌ها، اعم از مرد و زن به صورت تدریجی و با بالارفتن سن دیده می‌شود، به همین دلیل پوکی استخوان در گذشته از نشانه‌های عمومی سالمندی محسوب می‌شد اما امروزه با تشدید عوامل بروز این بیماری سن ابتلا به پوکی استخوان کاهش یافته است. ابتلا به پوکی استخوان تابعی از جنس، سن، عدم‌تحرک و ورزش نکردن، نداشتن زایمان در زنان، اعتیاد به سیگار، کمبود ویتامین، مصرف الکل، کافئین یا برخی داروهاست. درباره پوکی استخوان تا بیش از 20 عامل مختلف بیان می‌شود اما آنچه اهمیت دارد این است که می‌توان از این بیماری پیشگیری کرد. پیشگیری از پوکی استخوان مهم‌ترین دوران شکل‌گیری استخوان، نوجوانی است. در این دوران استخوان‌ها سریع رشد می‌کنند و میزان جذب کلسیم نیز در بدن بالاست. نوجوانان روزانه یکهزار میلی‌گرم کلسیم نیاز دارند و در صورتی که 2 لیوان شیر در روز میل کنند 800 میلی‌گرم از کلسیم مورد نیاز خود را جذب می‌کنند. اما برای جذب کلسیم، بدن نیازمند مقادیری از فسفر است. به این ترتیب چنانچه رژیم غذایی موجب دفع کلسیم یا فسفر شود زمینه‌ای برای بروز پوکی استخوان خواهد بود. جذب ویتامین D نیز برای پیشگیری از پوکی استخوان بسیار مهم است. این ویتامین از طریق قرار گرفتن در معرض آفتاب و مصرف ماهی‌ها تامین می‌شود. آنچه به عنوان عامل پیشگیری در اغلب بیماری‌ها عنوان می‌شود و در پیشگیری از پوکی استخوان نیز نقش اساسی دارد، ورزش است. ورزش روزانه و منظم ضمن تقویت عضلات از استخوان محافظت می‌کند در حالی که اگر از استخوان‌ها کار نکشید از توان آنها کاسته می‌شود و ضعیف و ضعیف‌تر می‌شوند. ورزش در صورتی که به طور منظم و روزانه انجام شود تاثیر شگرف‌تری خواهد داشت. ورزش با افزایش مقدار اکسیژن خون و افزایش برخی هورمون‌ها روند استخوان‌سازی را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهد ورزش نسبت به کلسیم نقش مهم‌تری در پیشگیری از پوکی استخوان ایفا می‌کند. همچنین ورزش در نوجوانی و جوانی تاثیر چشمگیرتری خواهد داشت، با این حال زنانی که پس از یائسگی روزی یک ساعت پیاده‌روی می‌کنند از قوت و استحکام استخوانی بیشتری نسبت به دیگران برخوردار خواهد بود. نوشابه یکی از مضرترین نوشیدنی‌هاست که در طول زمان پوکی استخوان را برای انسان‌ها به ارمغان می‌آورد. هر قوطی نوشابه 150 کالری، بین 30 تا 55 میلی‌گرم کافئین و معادل 10 قاشق شکر دارد. ‌گفتنی است، کافئین نه‌تنها از جذب آهن و کلسیم جلوگیری می‌کند بلکه پس از مدتی مانند یک داروی مدر موجب دفع شدید کلسیم، منیزیم و روی می‌شود. این در حالی است که کلیه‌ها به طور معمول بیش از 300 میلی‌گرم از کلیسم دریافتی بدن را در ترکیبات ادرار دفع می‌کنند. از سوی دیگر اسید فسفریک موجود در نوشابه با ایجاد اختلال در جذب کلسیم به چرخه دفع مهم‌ترین ماده در تراکم استخوان کمک می‌کند تا مصرف نوشابه گازدار یکی از عوامل مهم بروز پوکی استخوان به حساب‌ آید. این در حالی است که نوشیدنی سنتی ما ایرانی‌ها یعنی دوغ، کلسیم قابل توجهی دارد که می‌تواند یک‌چهارم نیاز روزانه بدن به این ماده را تامین کند. نگاهی به آمار هم‌اکنون 20 میلیون نفر در آمریکا به این بیماری مبتلا هستند و سالانه بیش از یک‌میلیون شکستگی ناشی از پوکی استخوان در این کشور مبلغی معادل 10 میلیارد دلار را به مراکز بهداشتی تحمیل می‌کند. این بیماری در آمریکا از سرطان و بیماری‌های قلبی شایع‌تر است و آمار نشان می‌دهد سه‌چهارم زنان بالای 35 سال کلسیم روزانه خود را دریافت نمی‌کنند و به همین دلیل در میانسالی به تدریج دچار پوکی استخوان می‌شوند. گفتنی است، سهم مردان از آمار عنوان شده 2 میلیون نفر است و 3 میلیون مرد آمریکایی دیگر نیز در معرض ابتلا به این بیماری هستند. به طور کلی یک‌سوم زنان کهنسال و یک‌ششم مردان در 80 سالگی دچار شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌شوند. سازمان بهداشت جهانی 40 درصد برای زنان و 10 درصد برای مردان در این بیماری سهم قائل شده است. جالب اینجاست که زنان با قامت کوتاه و متوسط و کسانی که بسیار لاغر و بلند هستند بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند. به طور کلی تحقیقات نشان می‌دهد این بیماری در میان زنان سفیدپوست بویژه نژاد زرد آسیایی شدید‌تر است و زنان سیاهپوست کمتر دچار پوکی استخوان می‌شوند. در کشور ما متوسط تراکم استخوان از ژاپنی‌ها بیشتر و از آمریکایی‌ها کمتر است. وزارت بهداشت مدعی است 47 درصد زنان و 44 درصد مردان بالای 50 سال در ایران دچار کمبود تراکم استخوان هستند. همچنین از هر 4 زن ایرانی بالای 50 سال یک نفر به پوکی استخوان مبتلاست. این آمار نشان می‌دهد علت 5 هزار شکستگی ران، 500 شکستگی ستون فقرات و 2 هزار شکستگی مچ ناشی از ابتلا به پوکی استخوان بوده و حتی 20 درصد افراد پس از شکستگی برای زندگی به دیگران وابسته شده‌اند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده