کامیار کیان:
اول : «تری گیلیام» که در درام علمی- تخیلی خود «دوازده میمون» در سال 1995 به بحث درباره مسائل آخرالزمانی پرداخت، می‌گوید: «ما همیشه به یک بوگی‌من نیاز داریم. ما در فیلم‌هایمان شدیدا نیازمند آن هستیم که پایان دنیا را به نمایش بگذاریم و به مردم عادی در این رابطه هشدار بدهیم. فکر می‌کنم حضور در جامعه امروزی برای همه ما با مشکلات و دردسرهایی روبه‌رو باشد. قصه فیلم‌های آخرالزمانی براساس واقعیت‌هایی هستند که در زندگی روزمره‌‌مان وجود دارد. اگر شما پایان جهان را نداشته باشید، نمی‌توانید به بهشت و ابدیت دست پیداکنید.» (قصه فیلم «دوازده میمون» این فیلمساز درباره شیوع یک نوع از بیماری وباست که باعث نابودی نوع بشر شده است).
دوم: طبق پیش بینی قوم مایا، 2012 پایان دنیاست و ما در سالی زندگی می‌کنیم که دنیا در حال فروپاشی است. جکسون و خانواده‌اش و دیگر افراد باید جایی در دنیا را بیابند که در آن زنده بمانند اما... .
سوم: «2012» از آن دسته فیلم‌هایی است که اساس کارش را بر مغلوب کردن نگاه تماشاگر بنا نهاده و با نمایش سریع اتفاقات از پی هم پیش از آنکه مجال تمرکز و دقت به تماشاگر داده شود و با به تصویر کشیدن صحنه‌های محیرالعقول؛ فروریختن ساختمان‌ها، شکافته شدن زمین و تاریک شدن آسمان و کشته شدن دسته‌های بزرگ از مردم و نابودی بشر، سعی در همراه کردن تماشاگر دارد. یکی دیگر از ابزارهايی که امریش استفاده کرده تا تماشاگر را پای فیلم بنشاند، استفاده از شخصیت نویسنده فیلم جکسون کورتیس (جان کيوزاک) است؛ شخصیتی که از همان ابتدای فیلم همراهی و همدلی تماشاگر را معطوف به خودش می‌کند، شخصیت تنهایی که در عین سر‌درگمی تلاش می‌کند فرزندانش را خوشحال نگه دارد. او برای خانواده‌ای که حالا دیگر او در کنارشان نیست به غایت ارزش قائل است و... پس امریش در ابتدای فیلم تماشاگر را به سیاق اکثر آثار هالیوودی در‌گیر روابط عاطفی (و ترجیحا خانوادگی) می‌کند در کنار اینکه گوشه‌ای از وقایعی که نشان از اتفاقی بزرگ‌تر دارند را به نمایش می‌گذارد، در نتیجه تماشاگر بیشتر از خود نویسنده نگران اتفاقاتی است که در آینده بناست رخ دهد چرا که بیشتر از او می‌داند و... این یعنی رسیدن امریش به هدفش برای جلب نظر مخاطب که امتیاز خوبی برای فیلمش محسوب می‌شود.
چهارم : این فقط در هالیوود می‌تواند اتفاق بیفتد که یک نویسنده به یکباره و در طول سفر آخر هفته با پسر و دخترش وارد منطقه ممنوعه شود که دست بر قضا مربوط است به بررسی شرایط زمین و کنترل وضع برای نزدیک شدن به نابودی تمام دنیا. نویسنده با مردی که در دل این سیستم امنیتی دور از چشم همگان ایستگاه رادیویی به پا کرده، آشنا شود و... از کل داستانی که حتی اطرافیان نزدیک رئیس‌جمهور هم از آن خبر ندارند باخبر شود و... تصمیم بگیرد خانواده‌اش را از این مهلکه نجات دهد و...
این فقط در هالیوود می‌تواند اتفاق بیفتد که نویسنده در حین رساندن فرزندان تاجر روسی به فرودگاه برود و با گرو گذاشتن یک ساعت مچی هواپیمایی اجاره کند و سراغ خانواده برود و... شوهر همسر سابقش خلبانی بداند و... در دقیقه 90 که همه چیز در حال نابودی است با فاصله میکرونی (و نه میلیمتری) از تمام خطرات جان سالم بدر ببرد و... در دقیقه 90 نویسنده پدر خانواده از دل شکاف زمین بیرون بیاید... در دقیقه 90 خانواده نویسنده به کشتی نوح برسند و... در دقیقه 90 دریچه هیدرولیک کشتی باز شود و بشریت از زوال و نابودی نجات پیدا کند و... و این همه یعنی
سینما – سرگرمی.
آخر : پرداختن به مساله آخر‌الزمان در این فیلم را نمی‌توان صرفا تفننی انگاشت. این مساله بارها و بارها در چند سال اخیر در فیلم‌های متعددی مطرح شده که اتفاقا یکی از نمونه‌های خوب آن را هم همین رولند امریش با عنوان «روز پس از فردا» ساخته که به مساله پایان دنیا می‌پردازد. در شرایطی که عصر یخبندان دوباره آغاز شده و زمین سراسر یخ زده و بشریت رو به نابودی است تولید فیلم‌هایی مثل «2012»، «جامه» و «کتاب‌الی»، به نوعی منعکس‌کننده نگرانی و اضطراب‌ها نسبت به این موضوع هستند. در«2012» نشانه‌هايی سرشاری از فرهنگ‌ها و حتی مذاهب مختلف درباره مساله پایان دنیا می‌بینیم. جدای از نام و پایه داستان فیلم که براساس عقاید مایاها (از اقوام ساکن در آمریکای جنوبی به سال‌های پیش از میلاد مسیح) مبنی بر پایان دنیا در سال 2012 ساخته شده، استفاده از داستان کشتی نوح و گردآوری یک زوج از هر جانور و جانداری در کشتی و البته بهره‌گیری از نشانه‌هايی که در ادیان مختلف برای توصیف روز پایان دنیا مطرح شده مثل تاریک شدن آسمان، فروپاشیدن کوه‌ها از هم، طغیان رودها، توفان‌های دریایی و فرورفتن زمین زیر آب، از میان رفتن خورشید و... قرار گرفتن کشتی نوح در بلندترین نقطه زمین (قله اورست) و... را به وضوح می‌بینیم. تمایل فیلمسازان به کارکردن در این حوزه در کنار استقبال مردم از این فیلم‌ها و در نتیجه تمایل استودیو‌های بزرگ فیلمسازی به سرمایه‌گذاری روی این فیلم‌ها نشان از یک نگاه مشخص دارد و آن اینکه بشر هر روز و هر روز به پایان جهان و مرگ و نیستی فکر می‌کند و البته به دنبال راهی برای نجات و رهایی و ادامه زندگی است حتی اگر شده به قیمت ساختن فیلم‌های سینمایی و نمایش تخیل نجات و رهایی بر پرده نقره‌ای.
نوشته‌ای درباره «2012» ساخته رولند امریش
اینک آخر‌الزمان
کامیار کیان:
اول : «تری گیلیام» که در درام علمی- تخیلی خود «دوازده میمون» در سال 1995 به بحث درباره مسائل آخرالزمانی پرداخت، می‌گوید: «ما همیشه به یک بوگی‌من نیاز داریم. ما در فیلم‌هایمان شدیدا نیازمند آن هستیم که پایان دنیا را به نمایش بگذاریم و به مردم عادی در این رابطه هشدار بدهیم. فکر می‌کنم حضور در جامعه امروزی برای همه ما با مشکلات و دردسرهایی روبه‌رو باشد. قصه فیلم‌های آخرالزمانی براساس واقعیت‌هایی هستند که در زندگی روزمره‌‌مان وجود دارد. اگر شما پایان جهان را نداشته باشید، نمی‌توانید به بهشت و ابدیت دست پیداکنید.» (قصه فیلم «دوازده میمون» این فیلمساز درباره شیوع یک نوع از بیماری وباست که باعث نابودی نوع بشر شده است).
دوم: طبق پیش بینی قوم مایا، 2012 پایان دنیاست و ما در سالی زندگی می‌کنیم که دنیا در حال فروپاشی است. جکسون و خانواده‌اش و دیگر افراد باید جایی در دنیا را بیابند که در آن زنده بمانند اما... .
سوم: «2012» از آن دسته فیلم‌هایی است که اساس کارش را بر مغلوب کردن نگاه تماشاگر بنا نهاده و با نمایش سریع اتفاقات از پی هم پیش از آنکه مجال تمرکز و دقت به تماشاگر داده شود و با به تصویر کشیدن صحنه‌های محیرالعقول؛ فروریختن ساختمان‌ها، شکافته شدن زمین و تاریک شدن آسمان و کشته شدن دسته‌های بزرگ از مردم و نابودی بشر، سعی در همراه کردن تماشاگر دارد. یکی دیگر از ابزارهايی که امریش استفاده کرده تا تماشاگر را پای فیلم بنشاند، استفاده از شخصیت نویسنده فیلم جکسون کورتیس (جان کيوزاک) است؛ شخصیتی که از همان ابتدای فیلم همراهی و همدلی تماشاگر را معطوف به خودش می‌کند، شخصیت تنهایی که در عین سر‌درگمی تلاش می‌کند فرزندانش را خوشحال نگه دارد. او برای خانواده‌ای که حالا دیگر او در کنارشان نیست به غایت ارزش قائل است و... پس امریش در ابتدای فیلم تماشاگر را به سیاق اکثر آثار هالیوودی در‌گیر روابط عاطفی (و ترجیحا خانوادگی) می‌کند در کنار اینکه گوشه‌ای از وقایعی که نشان از اتفاقی بزرگ‌تر دارند را به نمایش می‌گذارد، در نتیجه تماشاگر بیشتر از خود نویسنده نگران اتفاقاتی است که در آینده بناست رخ دهد چرا که بیشتر از او می‌داند و... این یعنی رسیدن امریش به هدفش برای جلب نظر مخاطب که امتیاز خوبی برای فیلمش محسوب می‌شود.
چهارم : این فقط در هالیوود می‌تواند اتفاق بیفتد که یک نویسنده به یکباره و در طول سفر آخر هفته با پسر و دخترش وارد منطقه ممنوعه شود که دست بر قضا مربوط است به بررسی شرایط زمین و کنترل وضع برای نزدیک شدن به نابودی تمام دنیا. نویسنده با مردی که در دل این سیستم امنیتی دور از چشم همگان ایستگاه رادیویی به پا کرده، آشنا شود و... از کل داستانی که حتی اطرافیان نزدیک رئیس‌جمهور هم از آن خبر ندارند باخبر شود و... تصمیم بگیرد خانواده‌اش را از این مهلکه نجات دهد و...
این فقط در هالیوود می‌تواند اتفاق بیفتد که نویسنده در حین رساندن فرزندان تاجر روسی به فرودگاه برود و با گرو گذاشتن یک ساعت مچی هواپیمایی اجاره کند و سراغ خانواده برود و... شوهر همسر سابقش خلبانی بداند و... در دقیقه 90 که همه چیز در حال نابودی است با فاصله میکرونی (و نه میلیمتری) از تمام خطرات جان سالم بدر ببرد و... در دقیقه 90 نویسنده پدر خانواده از دل شکاف زمین بیرون بیاید... در دقیقه 90 خانواده نویسنده به کشتی نوح برسند و... در دقیقه 90 دریچه هیدرولیک کشتی باز شود و بشریت از زوال و نابودی نجات پیدا کند و... و این همه یعنی
سینما – سرگرمی.
آخر : پرداختن به مساله آخر‌الزمان در این فیلم را نمی‌توان صرفا تفننی انگاشت. این مساله بارها و بارها در چند سال اخیر در فیلم‌های متعددی مطرح شده که اتفاقا یکی از نمونه‌های خوب آن را هم همین رولند امریش با عنوان «روز پس از فردا» ساخته که به مساله پایان دنیا می‌پردازد. در شرایطی که عصر یخبندان دوباره آغاز شده و زمین سراسر یخ زده و بشریت رو به نابودی است تولید فیلم‌هایی مثل «2012»، «جامه» و «کتاب‌الی»، به نوعی منعکس‌کننده نگرانی و اضطراب‌ها نسبت به این موضوع هستند. در«2012» نشانه‌هايی سرشاری از فرهنگ‌ها و حتی مذاهب مختلف درباره مساله پایان دنیا می‌بینیم. جدای از نام و پایه داستان فیلم که براساس عقاید مایاها (از اقوام ساکن در آمریکای جنوبی به سال‌های پیش از میلاد مسیح) مبنی بر پایان دنیا در سال 2012 ساخته شده، استفاده از داستان کشتی نوح و گردآوری یک زوج از هر جانور و جانداری در کشتی و البته بهره‌گیری از نشانه‌هايی که در ادیان مختلف برای توصیف روز پایان دنیا مطرح شده مثل تاریک شدن آسمان، فروپاشیدن کوه‌ها از هم، طغیان رودها، توفان‌های دریایی و فرورفتن زمین زیر آب، از میان رفتن خورشید و... قرار گرفتن کشتی نوح در بلندترین نقطه زمین (قله اورست) و... را به وضوح می‌بینیم. تمایل فیلمسازان به کارکردن در این حوزه در کنار استقبال مردم از این فیلم‌ها و در نتیجه تمایل استودیو‌های بزرگ فیلمسازی به سرمایه‌گذاری روی این فیلم‌ها نشان از یک نگاه مشخص دارد و آن اینکه بشر هر روز و هر روز به پایان جهان و مرگ و نیستی فکر می‌کند و البته به دنبال راهی برای نجات و رهایی و ادامه زندگی است حتی اگر شده به قیمت ساختن فیلم‌های سینمایی و نمایش تخیل نجات و رهایی بر پرده نقره‌ای.
ارسال نظر
پربیننده