۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۱۶
تأملي در سیاست خاورمیانه‌ای اوباما

مصر و دموکراسی آمريكايي

طه صابريان: مناسبات قاهره و واشنگتن در دوران رياست‌جمهوري اوباما در زمینه‌ها و ابعاد گوناگونی شاهد تحول بوده است. سفر اوباما به قاهره و سفر مبارک به واشنگتن در اوت 2009 و افزایش کمک‌های فنی و نظامی آمریکا به مصر برخی از شاخص‌های تحول و پیشرفت در روابط 2 كشور بوده است. پژوهشگران آمریکایی و مصری پیشرفت روابط رو به جلو میان 2 کشور را منوط به عوامل و انگیزه‌های مختلفی دانسته‌اند از جمله این عوامل: 1- افزایش همکاری مصر با سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا 2- افزایش تلاش‌های قاهره جهت دفاع از منافع و امنیت ملی واشنگتن در منطقه 3- گسترش اقدامات امنیتی‌- سیاسی قاهره جهت پاسداری از امنیت رژیم صهیونیستی در منطقه 4- کاهش تنش میان قاهره و تل‌آویو و افزایش ملاقات‌ها و سفرها میان مقامات دولت صهیونیستی به ریاست نتانیاهو و مقامات مصری 5- فعال شدن مصر در جهت احیای روند صلح خاورمیانه 6- ایجاد دیوار فولادی توسط رژیم مصر در مرزها با غزه 7- همگرایی مصر با سیاست‌ها و تعامل رژیم صهیونیستی و کاخ سفید با حماس و گروه‌های جهادی منطقه 8- همگون‌سازی سیاست مصر با سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا جهت محدود‌سازی نقش منطقه‌ای ایران. قاهره در ازای دلالی و دفاع از منافع آمریکا پاداش‌های ناچیزی دریافت کرده است، از جمله: 1- لغو برخی از تحریم‌های اقتصادی و نظامی مصوبه کنگره آمریکا 2- دریافت کمک 50‌میلیون دلاری جهت مقابله با قاچاق از مرز‌های غزه 3- افزایش حجم کمک‌های فنی و نظامی به مبلغ 360 میلیون دلار. در مجموع قاهره در سال 2009 حدود 61/1میلیارد دلار کمک فنی و نظامی از آمریکا دریافت کرده (نسبت به سال 2008 مبلغ 310 میلیون دلار افزایش داشته است). پیشرفت روابط میان اوباما و مبارک و لغو فشار‌ها و تحریم‌های آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری بوش (2008ـ2000) از دیدگاه پژوهشگران و آگاهان به مسائل روابط قاهره و واشنگتن، نشانگر اهمیت منافع و امنیت آمریکا در منطقه خاورمیانه و ارجحیت آن بر اصلاحات دموکراسی و توصیه‌های طرح خاورمیانه بزرگ است(در دوران بوش مطرح شد). از دیدگاه شادی حامد [معاون مدیر خاورمیانه سابان] سیاست یک‌ساله اوباما نشان داد که ثبات و امنیت رژیم‌های موجود در خاورمیانه عربی اهمیت فوق‌العاده‌ای برای منافع آمریکا دارد و شعار‌های دموکراسی، آزادی، حقوق بشر و تمام شالوده‌های اخلاقی و سیاسی شعار تغییر اوبامایی به فراموشی سپرده شده است. به نظر شادی حامد و فعالان سیاسی و رهبران جامعه مدنی مصر، کارکرد اوباما در حمایت از دموکراسی و اصلاحات در خاورمیانه مأیوس‌کننده بوده است. بسیاری از روشنفکران و رهبران جنبش اصلاحات عرب نسبت به محتوای سخنان اوباما در مارس 2009 در قاهره چشم امید بسته‌اند ولی پس از گذشت حدود یک سال امید‌ها به یأس و سرخوردگی تبدیل شده است. چیزی که رهبران جنبش‌های اصلاح‌طلب و دموکراسی در خاورمیانه را بسیار رنجور ساخته، این است که کاخ سفید کمک‌های حمایتی خود جهت پشتیبانی از دموکراسی در مصر را در بودجه سال 2009 به مبلغ 20میلیون دلار کاهش داد (میزان این کمک در 2008 مبلغ 8/54 میلیون دلار بوده است). همچنین آمریکا کمک حمایتی خود را از جوامع مدنی مصر از مبلغ 31‌میلیون دلار در بودجه 2008 به 7میلیون دلار رسانده است. برخی از پژوهشگران عرب معتقدند روند مناسبات قاهره و واشنگتن در دوران اوباما به سود جانشینی جمال مبارک خواهد بود و کاخ سفید بقا و استمرار نظام‌های موجود ‌را فدای دموکراسی و مشارکت مردمی منطقه خاورمیانه نخواهد کرد، زیرا استمراریت این رژیم‌ها عامل ثبات و امنیت منافع کاخ سفید در این منطقه خواهد بود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده