پیروزی‌های مطمئن(47)

دکلان هیل در اوکراین، کشوری در همسایگی روسیه، تمام جایگاه ویژه ورزشگاه شاختار دونتسک در یک حادثه بمبگذاری به هوا رفت و در آن رخداد آفات بارگین، رئیس باشگاه و 5 محافظ شخصی او جان خود را از دست دادند. دینامو کی‌یف، شناخته شده‌ترین باشگاه اوکراین از قرار معلوم حتی با صادرات قطعاتی مربوط به سلاح‌های اتمی با مافیا در ارتباط بود و زد و بندهایی داشت. مسؤولان اتحادیه فوتبال اروپا از وضع حاکم بر اتحاد جماهیر شوروی وقت آگاه بودند. جلوگیری از فساد در آنجا، یوفا را با دردسرهایی جدی رو به رو کرد. یکی از کارکنان یوفا با هشدار به من گفت: «احتیاط کنید. در آغاز دهه 90 مافیای اوکراین به دنبال من بودند. ما به حفاظت پلیس نیاز داشتیم و نمی‌توانستیم به آنجا سفر کنیم. اگر نمی‌خواهید کشته شوید، دور رومانی، اوکراین و ترکیه خط بزرگی بکشید. اگر جای شما بودم، حتما این کار را می‌کردم. بودن در آنجا خطرناک است، چرا که مافیا همه چیز را در دست خود دارد». این دست‌اندرکار یوفا تنها نماینده شناخته شده فوتبال اروپای غربی نبود که از سوی فردی از شرق اروپا تهدید می‌شد. سر الکس فرگوسن، سرمربی منچستر‌‌یونایتد در زندگینامه خودنوشتش فاش می‌کند که او و همچنین مارتین ادوارد، رئیس وقت باشگاه از سوی ایجنتی روس مورد تهدید قرار گرفتند و آن زمانی بود که فرگوسن از فروش آندری کانچلسکیس، مهاجم برجسته‌اش سر باز زد. آنها این تهدید را بسیار جدی گرفته و این بازیکن را به فروش رساندند. تقریبا نمی‌شود به فرگوسن و ادوارد خرده گرفت. در اینجا فهرستی کوتاه و نیمه‌کاره از دست‌اندرکاران فوتبال روسیه و یا اطرافیان آنها ارائه می‌شود که پس از مرگ مرموز و مبهم لاریسا نچایوا مورد حمله و سوءقصد قرار گرفتند: • وادیم، پسر ایوگنی گینر، رئیس باشگاه زسکا مسکو و راننده‌اش؛ مورد سوء قصد تیراندازی قرار گرفت. • ولادیمیر واله‌یف، رئیس فدراسیون فوتبال ناحیه‌ای نووزیبیرسک؛ به قتل رسید. • ویکتور اسکریپال، رئیس امور مالی باشگاه لوچ انرگیا در ولادی وستوک؛ به قتل رسید. • یوری تیشف، ایجنت فوتبال؛ به قتل رسید. • ولادیمیر پروکورف، رئیس باشگاه کریستال سمولنسک؛ سال 2002 به قتل رسید. • نیکولای نینو، رئیس باشگاه زسکا مسکو؛ اقدام به خودکشی، بدون توضیح. • آندری تروبیسین، کارمند زسکا؛ تهدید به شکنجه. • ناتالیا دولماتوا، همسر مربی زسکا مسکو؛ ناپدید شده. • پسر ولادیمیر گوریونف، رئیس افتخاری باشگاه روتور ولگوگراد؛ به قتل رسید. • آلکساندر شکادف، رئیس باشگاه کریستال سمولنسک؛ سال 1999 به قتل رسید. این واقعیت که نام باشگاه ورزشی زسکا در این فهرست اغلب به چشم می‌خورد، گویای وخامت اوضاع است. زسکا، منچستریونایتد روسیه است. این باشگاه با عنوان ارتش سرخ، نماد قدرت و توانایی ورزشی شوروی شمرده می‌شد. تیم هاکی روی یخ آنها در ورزش شوروی برتری بی‌چون و چرایی داشت و تیم فوتبال‌شان نیز 10 بار قهرمان لیگ و 8 بار قهرمان جام حذفی شد. زسکا در آغاز سال 2000 غایت و هدف نبرد گنگسترهای FSB (سرویس مخفی روسیه) و مافیای احتمالی چچنی‌ها بود. یکی از اعضای FSB فردی از کارکنان فوتبال را تهدید کرد چنانچه دستورهای او را نادیده بگیرد، او را به اندازه تک تک سلول‌هایش تکه تکه خواهد کرد. بخشی از زسکا امروز به بازرگانی جنجالی به نام یوگنی گینر تعلق دارد، مردی که عهده‌دار پرداخت «پاداش» به تیم‌های دیگر است تا به وسوسه نیفتاده و دست به تبانی نرنند. دو شریک دیگر گینر در مالکیت زسکا گمنام و ناشناس هستند. به چه دلیل این همه انسان در ورزش روسیه کشته شده‌اند؟ آیا این عشق و علاقه‌ای خاص به ورزش است؟ عشقی روانپریشانه به بازی که چنین حمام خونی را به راه می‌اندازد؟ هولیگانیسم وحشیانه‌ای که تا آخرین حد یعنی مرگ پیش می‌رود؟ در آغاز دهه 90 علاقه‌مندی مافیا به دنیای فوتبال روسیه آغاز شد، آن هم بویژه به این دلیل که کنترل و احاطه بر باشگاه‌های ورزشی برای آنها سود هنگفت مالی را به بار آورد. ماجرا از سال 1993 آغاز می‌شود؛ زمانی که بوریس یلتسین به شکل چنان خودخواهانه‌ای شامیل تارپیشف، مربی پیشین تنیس خود را به سمت وزیر ورزش روسیه برگزید، که حتی مستبدی چون تزار هم پیش او شرمنده و شرمسار می‌شد. اقتصاد روسیه نامتعادل و نظام ورزشی شوروی که روزگاری فوق‌العاده می‌نمود، رفته رفته در حال فروپاشی بود. در برخی از باشگاه‌های برجسته و سطح اول ورزشی تیم‌ها چنان فقیر بودند که بازیکنان تیشرت‌های کثیف و شسته نشده را میان خودشان تقسیم می‌کردند. چند سال بعد که به دیدن زسکا رفتم، به چشم خود دیدم که بازیکنان چگونه به هنگام تمرین وسایل‌شان را با هم عوض می‌کردند. تارپیشف به یلتسین پیشنهاد داد، به باشگاه‌های ورزشی اجازه داده شود تا معاف از پرداخت گمرکی الکل و دخانیات را وارد کنند تا به این ترتیب پول بیشتری دربیاورند. این سازش بزرگی شمرده می‌شد. جیم مودی، مدیر سابق بخش جنایت‌های سازمان یافته پلیس فدرال آمریکا (FBI) مدعی بود، نزدیک به 30 درصد – و یا شاید هم بیشتر – درآمدهای دولتی روسیه از مالیات بر الکل و تنباکو تامین می‌شد. اکنون بنا شده بود تا هر باشگاه ورزشی هر اندازه که می‌خواست، الکل و تنباکو وارد کند، آن هم بدون پرداخت عوارض گمرکی. ترجمه: محمد علیجانی بائی