نورالله حیدری*: موضوع دانشگاه آزاد کم و بیش در محافل علمی و نيز مجلس مطرح بوده است و برای آنکه در این‌باره موشکافانه سخن بگوییم باید فضای کنونی این دانشگاه به درستی مورد مطالعه قرار گیرد. با این وجود مجلس محترم به دلایل گوناگون نتوانسته است این نقش خود را ایفا کند و به همین دلیل است که به رویه مجلس انتقاد دارم، زیرا به هدف اصلی که همانا بررسی دقیق این نهاد بزرگ کشور است متاسفانه نایل نشدیم، بنابراین معتقدم که دانشگاه آزاد باید از جهات مختلف
آسیب‌شناسی شود. پس از اعلام نارضایتی‌هایی از سوی دانشجویان و در گفت‌وگوهایی که در حوزه آموزش‌عالی و دانشگاه آزاد شکل گرفت، مسؤولان این دانشگاه ابراز داشتند که شهریه‌هایی که در هر مقطع و دوره‌ای در این دانشگاه دریافت می‌شود از متوسط دریافت دانشگاه‌های دولتی کمتر است، در حالی که باید تحقیق شود که چنین موضوعی صحت دارد یا خیر؟ مسؤولان دانشگاه آزاد معتقدند با انجام برآوردهایی، درمی‌یابیم که هزینه‌های دانشگاه آزاد در مقابل هزینه‌های دولت برای دانشجو در همان مقطع کمتر است که البته این موضوع قابل بررسی است. به طور قطع یکی از نقاط مورد پیگیری توسط ما به عنوان نمایندگان مردم و همه منتقدان به وضع موجود دانشگاه آزاد، این است که دانشجویان هزینه‌های کلانی پرداخت می‌کنند اما متاسفانه به نحو شایسته در امر آموزش از آن
استفاده نمی‌شود. این نکته نیز قابل توجه است که اگر مبالغ دریافتی از دانشجویان دانشگاه آزاد بر اساس خدمات علمی، پژوهشی و رفاهی باشد که به دانشجویان ارائه می‌شود، نباید در حال حاضر شاهد اموال وسیعی برای دانشگاه آزاد باشیم. این به معنای آن نیست که یک دانشگاه یا مرکز عالی‌آموزشی نباید دارای سرمایه شود، بلکه باید این پرسش را مطرح کرد که وقتی دانشگاه آزاد ادعا می‌کند که هیچ‌گونه کمک دولتی دریافت نمی‌کند، آیا بین نرخ شهریه دریافتی از دانشجویان و خدمات ارائه شده به آنها توازن برقرار است یا خیر؟ بر اساس شواهد در حال حاضر رضایت کیفی و رفاهی دانشجویان دانشگاه آزاد حاصل نشده است و فشار مالی نیز بر آنها وارد می‌شود و این در حالی است که بودجه فضاهای فیزیکی مدرن، برجسته و وسیع این دانشگاه از طریق شهریه‌های دانشجویان آن به دست آمده است. بنابراین سیکل دریافت‌های دانشگاه آزاد کارشناسی نیست، بلکه تجارت‌محور است؛ یعنی علم‌محور و دانشجومحور نیست. همچنین نتایج این عملکرد منجر شده است که دانشگاه آزاد، مدرک تولید کند نه علم و اشتغال، زیرا در حال حاضر بسیاری از دانشجویان فارغ‌التحصیل این دانشگاه بیکار بوده و از هیچ‌گونه مهارتی نیز برخوردار نیستند. البته مجلس و کمیسیون آموزش نیز که براساس وظیفه نظارتی خود باید عملکرد این نهاد را بررسی کند به دلیل حاکم شدن فضای خاص که عمدتاً تحت تأثیر روابط دانشگاه آزاد یا پاسخ دادن به مطالبات جزئی نمایندگان است، متأسفانه نتوانسته گامی در این مسیر بردارد. در حال حاضر فضای نسبتا مثبتی در مجلس نسبت به دانشگاه آزاد وجود دارد و همین موضوع عاملی شده است که نمایندگان مردم نتوانند به دنبال احقاق حقوق دانشجویان این دانشگاه باشند و تلاش اندک نمایندگان برای احقاق این حق ثمر نداده است زیرا رای در مجلس با اکثریت است و به همین دلیل ممکن است هیچ طرحی از جمله تحقیق و تفحص و برنامه‌ریزی رای نیاورد. با این حال باید امید داشت که برای برطرف کردن مشکلات دانشگاه آزاد، جمعی از دانشجویان در قالب یک تومار، نامه یا مکاتبه از نمایندگان مجلس و نمایندگان حوزه انتخابیه خود بخواهند که در موضوع وضع دانشگاه آزاد و شهریه‌های آن وارد شوند تا این موضوع به مطالبه‌ای از سوی دانشجویان تبدیل و درمجلس طرح شود. امید است با تصمیمات اخیر شورایعالی انقلاب فرهنگی و تغییراتی که در اساسنامه دانشگاه آزاد انجام شد، سیاست‌های فعلی این دانشگاه تغییر کرده و به سمتی حرکت کند که هزینه‌های دریافتی از دانشجویان به طور مستقیم صرف علم، پژوهش و کیفیت‌بخشی رفاهی دانشجویان شود.
*عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی دانشگاه آزاد و مجلس
نورالله حیدری*: موضوع دانشگاه آزاد کم و بیش در محافل علمی و نيز مجلس مطرح بوده است و برای آنکه در این‌باره موشکافانه سخن بگوییم باید فضای کنونی این دانشگاه به درستی مورد مطالعه قرار گیرد. با این وجود مجلس محترم به دلایل گوناگون نتوانسته است این نقش خود را ایفا کند و به همین دلیل است که به رویه مجلس انتقاد دارم، زیرا به هدف اصلی که همانا بررسی دقیق این نهاد بزرگ کشور است متاسفانه نایل نشدیم، بنابراین معتقدم که دانشگاه آزاد باید از جهات مختلف
آسیب‌شناسی شود. پس از اعلام نارضایتی‌هایی از سوی دانشجویان و در گفت‌وگوهایی که در حوزه آموزش‌عالی و دانشگاه آزاد شکل گرفت، مسؤولان این دانشگاه ابراز داشتند که شهریه‌هایی که در هر مقطع و دوره‌ای در این دانشگاه دریافت می‌شود از متوسط دریافت دانشگاه‌های دولتی کمتر است، در حالی که باید تحقیق شود که چنین موضوعی صحت دارد یا خیر؟ مسؤولان دانشگاه آزاد معتقدند با انجام برآوردهایی، درمی‌یابیم که هزینه‌های دانشگاه آزاد در مقابل هزینه‌های دولت برای دانشجو در همان مقطع کمتر است که البته این موضوع قابل بررسی است. به طور قطع یکی از نقاط مورد پیگیری توسط ما به عنوان نمایندگان مردم و همه منتقدان به وضع موجود دانشگاه آزاد، این است که دانشجویان هزینه‌های کلانی پرداخت می‌کنند اما متاسفانه به نحو شایسته در امر آموزش از آن
استفاده نمی‌شود. این نکته نیز قابل توجه است که اگر مبالغ دریافتی از دانشجویان دانشگاه آزاد بر اساس خدمات علمی، پژوهشی و رفاهی باشد که به دانشجویان ارائه می‌شود، نباید در حال حاضر شاهد اموال وسیعی برای دانشگاه آزاد باشیم. این به معنای آن نیست که یک دانشگاه یا مرکز عالی‌آموزشی نباید دارای سرمایه شود، بلکه باید این پرسش را مطرح کرد که وقتی دانشگاه آزاد ادعا می‌کند که هیچ‌گونه کمک دولتی دریافت نمی‌کند، آیا بین نرخ شهریه دریافتی از دانشجویان و خدمات ارائه شده به آنها توازن برقرار است یا خیر؟ بر اساس شواهد در حال حاضر رضایت کیفی و رفاهی دانشجویان دانشگاه آزاد حاصل نشده است و فشار مالی نیز بر آنها وارد می‌شود و این در حالی است که بودجه فضاهای فیزیکی مدرن، برجسته و وسیع این دانشگاه از طریق شهریه‌های دانشجویان آن به دست آمده است. بنابراین سیکل دریافت‌های دانشگاه آزاد کارشناسی نیست، بلکه تجارت‌محور است؛ یعنی علم‌محور و دانشجومحور نیست. همچنین نتایج این عملکرد منجر شده است که دانشگاه آزاد، مدرک تولید کند نه علم و اشتغال، زیرا در حال حاضر بسیاری از دانشجویان فارغ‌التحصیل این دانشگاه بیکار بوده و از هیچ‌گونه مهارتی نیز برخوردار نیستند. البته مجلس و کمیسیون آموزش نیز که براساس وظیفه نظارتی خود باید عملکرد این نهاد را بررسی کند به دلیل حاکم شدن فضای خاص که عمدتاً تحت تأثیر روابط دانشگاه آزاد یا پاسخ دادن به مطالبات جزئی نمایندگان است، متأسفانه نتوانسته گامی در این مسیر بردارد. در حال حاضر فضای نسبتا مثبتی در مجلس نسبت به دانشگاه آزاد وجود دارد و همین موضوع عاملی شده است که نمایندگان مردم نتوانند به دنبال احقاق حقوق دانشجویان این دانشگاه باشند و تلاش اندک نمایندگان برای احقاق این حق ثمر نداده است زیرا رای در مجلس با اکثریت است و به همین دلیل ممکن است هیچ طرحی از جمله تحقیق و تفحص و برنامه‌ریزی رای نیاورد. با این حال باید امید داشت که برای برطرف کردن مشکلات دانشگاه آزاد، جمعی از دانشجویان در قالب یک تومار، نامه یا مکاتبه از نمایندگان مجلس و نمایندگان حوزه انتخابیه خود بخواهند که در موضوع وضع دانشگاه آزاد و شهریه‌های آن وارد شوند تا این موضوع به مطالبه‌ای از سوی دانشجویان تبدیل و درمجلس طرح شود. امید است با تصمیمات اخیر شورایعالی انقلاب فرهنگی و تغییراتی که در اساسنامه دانشگاه آزاد انجام شد، سیاست‌های فعلی این دانشگاه تغییر کرده و به سمتی حرکت کند که هزینه‌های دریافتی از دانشجویان به طور مستقیم صرف علم، پژوهش و کیفیت‌بخشی رفاهی دانشجویان شود.
*عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی ارسال نظر
پربیننده