سیامک احمدی:
تاکنون تاریخ مشروطیت به طور کامل در هیچ سریالی ساخته نشده و برای نخستین‌بار در سریال «سال‌های مشروطه» است که این دوره از تاریخ به تصویر کشیده می‌شود. آنچه مسلم است دوران مشروطه در تاریخ چند هزار ساله کشور ما برهه‌ای خاص، تعیین‌کننده و البته تاثیرگذار بوده که فراوانی شخصیت‌ها و اتفاقات گوناگون به آن ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... بخشیده است. سریال «سال‌های مشروطه»، آخرین بخش از تریلوژی تاریخ معاصر است که فازهای دوم و سوم آن به نام‌های «پدرخوانده» و«عمارت فرنگی» در سال‌های گذشته توسط محمدرضا ورزی، نویسنده و کارگردان جوان کشور ما ساخته شد. این سریال از ابتدای سلطنت ناصرالدینشاه تا انقلاب مشروطه را به تصویر می‌کشد که در «سال‌های مشروطه» وقایع تاریخی از زمان صدارت میرزا تقی‌خان – امیر کبیر- تا بهمن 57 بررسی می‌شود. از مهم‌ترین فصل‌هایی که در این سریال بررسی می‌شود، انقلاب مشروطه، علمای آن دوران، روشنفکری غربی، مشروطه مشروعه و به انحراف کشیده شدن مشروطیت و مشروطه‌خواهان است. در این سریال، زندگی 5 پادشاه ایران در مدت 70 سال روایت می‌شود و در آن 130 شخصیت مختلف حضور دارند که توسط بازیگرانی چون اکبر عبدی (مظفر‌الدین‌شاه)، محمد صادقی (امیرکبیر)، آزیتا حاجیان (مهد علیا)، ایرج راد (ناصرالدینشاه میانسال)، محمد مطیع (اتابک)، رضا رویگری(میرزای آشتیانی، کریم دواتگر)، زهیر یاری (اصلان)، داریوش کاردان (میرزا آقاخان نوری)، شهرام عبدلی(محمدعلی شاه)، فرخ نعمتی (میرزای شیرازی)، قاسم زارع (میرزارضاکرمانی)، تینا پاکروان (امینه)، یوسف صیادی (آغا‌جوهر)، جمشید جهانزاده (شاپشال)، فریبا خادمی (مادام حاجی‌عباس)، چنگیز وثوقی (کامران میرزا)، ولی‌‌الله مومنی (پهلوان علی اکبر)، علی رامز (کلنل فرانت)، خسرو فرخ‌زادی (حاج امین الضرب)، شهروز ابراهیمی (تالبوت)، آناهیتا دری(انیس‌الدوله)، سعید شیخ‌زاده (ناصر‌الدین شاه جوان)، ناصر خاوری، حسن کاخی، شیرین ایزدی، علیرضا حق‌شناس، خسرو بامداد، مهری ودادیان، اسدالله یکتا، شهره نیکنام، اصغر ضرابی،... و جمشید مشایخی (کمال‌الملک و دو نقش دیگر) جان گرفته اند.
سریال سال‌های مشروطه، با خطی روایی، فیلمبرداری، گریم، طراحی لباس و دكور، داستان، تیتراژ و... تلاش کرده است سال‌هایی از سلطنت قاجاریه که منجر به مشروطه شد را به تصویر بکشد. آنچه مسلم است علاقه به تاریخ در همه دوره‌ها و بیشتر انسان‌ها وجود دارد، چون سیر و سفر در تاریخ همیشه جذابیت‌های خاص خود را داشته است اما آیا این نباید با آنچه حقیقت بوده برابری یا حتی هماهنگی داشته باشد؟ در جایی گفته شده: «روایت تاریخ باید با تحلیل همراه باشد تا درس‌آموز شود وگرنه کارهای تاریخی تنها روزشمارهایی خواهند بود که تکرارشان ملال‌آور شده است.» و به راستی این در سریال «سال‌های مشروطه» به کار گرفته شده است. در سال‌های اخیر آثاری چون پدرخوانده، کاخ تنهایی، مظفرنامه، کودتا و... از کارگردان مذکور دیده شده است اما تا به حال آثار وی تا چه حد تاثیرگذار بوده و در حافظه مخاطب جای گرفته، پرسشی است که می‌توان با تماشای سریال «سال‌های مشروطه» به آن پاسخ داد. در این راستا باید گفت که در ابتدای ساخت آثاری از این دست که ارتباطی تنگاتنگ با دوره‌های تاریخی دارند، فیلمساز بی‌شک با این پرسش روبه‌رو می‌شود که چه چیز تازه‌ای می‌خواهد برای تماشاگر در بستر یک درام تاریخی عرضه کند که در غیر این صورت بسیاری از آثار مستند و تصاویر آرشیوی به جا مانده از تاریخ معاصر با یک گفتار مناسب بسیار گویاتر از اثری داستانی با روایتی ملال‌آور است که هزینه‌های هنگفتی برای طراحی صحنه و لباس، چهره‌پردازی، ساخت دکور و دستمزد بازیگران آن صرف شود. با نگاهی دقیق به گستره این موضوع چه از جنبه تاریخی و وقایع منحصر به فرد آن و چه از جنبه تکنیکی ساخت یک اثر می‌توان گفت که سریال «سال‌های مشروطه» در عین ارزشمند بودن از نظر قدر و اندازه و زحمتی که در این پروژه کشیده شده و واکاوی برخی ناگفته‌های تاریخی که صد چندان کار را بر اصحاب آن مشکل‌تر خواهد کرد، از غنای چندانی در استفاده از منابع و حتی فن درست و صحیح دیالوگ‌نویسی برخوردار نیست، چراکه با نگاهی گذرا به گذشته و کارهایی که از قبل در این زمینه انجام شده به مانند آثار زنده‌یاد علی حاتمی و بازیگرانی که در نقش‌های مختلف یادگار ارزشمندی از خود بر جای گذارده‌اند به مانند سعید نیکپور، می‌توان بی‌غرض بیان داشت که این سریال در کنار نقل غیردقیق دیالوگ‌ها و انتقال نادرست شخصیت و شأنیت بزرگان و علمای آن دوره از تاریخ، از مشورت و تحقیق و پرس و جو از اصحاب علم و متخصصان مربوطه هیچ سودی نبرده است و بیشتر به تاویلی شخصی گوشه می‌زند. آنچه مسلم است اینکه کارگردان این سریال که در سابقه خود ساخت چند اثر تاریخی را یدک می‌کشد از جمله کسانی است که دغدغه خاصی برای ساخت سریال‌های تاریخی نشان داده اما در هر پروژه به وضوح روشن است که اعتقاد خاصی به مشورت با متخصصان فن ندارد و این صد البته به کاستی‌ها افزوده است. به هر روی روایت و روایتگری قصه‌ها و غصه‌های تاریخ همچنان ادامه خواهد داشت چرا که تاریخ و قصه‌هایش هیچ‌گاه کهنه و قدیمی نمی‌شوند و سفر به آن دوران برای مخاطبان امروز که حتی در روزمرگی خویش چند خطی از تاریخ را مرور نمی‌کنند نیز جذابیت دارد. شاید به نوعی دیگر باید گفت که تاریخ در حال تکرار است، کافی است که چشمان بسته را باز کرد و خوب نگریست. نگاهی به سریال «سال‌های مشروطه»
روزشماری ملال‌آور از تاریخ
سیامک احمدی:
تاکنون تاریخ مشروطیت به طور کامل در هیچ سریالی ساخته نشده و برای نخستین‌بار در سریال «سال‌های مشروطه» است که این دوره از تاریخ به تصویر کشیده می‌شود. آنچه مسلم است دوران مشروطه در تاریخ چند هزار ساله کشور ما برهه‌ای خاص، تعیین‌کننده و البته تاثیرگذار بوده که فراوانی شخصیت‌ها و اتفاقات گوناگون به آن ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... بخشیده است. سریال «سال‌های مشروطه»، آخرین بخش از تریلوژی تاریخ معاصر است که فازهای دوم و سوم آن به نام‌های «پدرخوانده» و«عمارت فرنگی» در سال‌های گذشته توسط محمدرضا ورزی، نویسنده و کارگردان جوان کشور ما ساخته شد. این سریال از ابتدای سلطنت ناصرالدینشاه تا انقلاب مشروطه را به تصویر می‌کشد که در «سال‌های مشروطه» وقایع تاریخی از زمان صدارت میرزا تقی‌خان – امیر کبیر- تا بهمن 57 بررسی می‌شود. از مهم‌ترین فصل‌هایی که در این سریال بررسی می‌شود، انقلاب مشروطه، علمای آن دوران، روشنفکری غربی، مشروطه مشروعه و به انحراف کشیده شدن مشروطیت و مشروطه‌خواهان است. در این سریال، زندگی 5 پادشاه ایران در مدت 70 سال روایت می‌شود و در آن 130 شخصیت مختلف حضور دارند که توسط بازیگرانی چون اکبر عبدی (مظفر‌الدین‌شاه)، محمد صادقی (امیرکبیر)، آزیتا حاجیان (مهد علیا)، ایرج راد (ناصرالدینشاه میانسال)، محمد مطیع (اتابک)، رضا رویگری(میرزای آشتیانی، کریم دواتگر)، زهیر یاری (اصلان)، داریوش کاردان (میرزا آقاخان نوری)، شهرام عبدلی(محمدعلی شاه)، فرخ نعمتی (میرزای شیرازی)، قاسم زارع (میرزارضاکرمانی)، تینا پاکروان (امینه)، یوسف صیادی (آغا‌جوهر)، جمشید جهانزاده (شاپشال)، فریبا خادمی (مادام حاجی‌عباس)، چنگیز وثوقی (کامران میرزا)، ولی‌‌الله مومنی (پهلوان علی اکبر)، علی رامز (کلنل فرانت)، خسرو فرخ‌زادی (حاج امین الضرب)، شهروز ابراهیمی (تالبوت)، آناهیتا دری(انیس‌الدوله)، سعید شیخ‌زاده (ناصر‌الدین شاه جوان)، ناصر خاوری، حسن کاخی، شیرین ایزدی، علیرضا حق‌شناس، خسرو بامداد، مهری ودادیان، اسدالله یکتا، شهره نیکنام، اصغر ضرابی،... و جمشید مشایخی (کمال‌الملک و دو نقش دیگر) جان گرفته اند.
سریال سال‌های مشروطه، با خطی روایی، فیلمبرداری، گریم، طراحی لباس و دكور، داستان، تیتراژ و... تلاش کرده است سال‌هایی از سلطنت قاجاریه که منجر به مشروطه شد را به تصویر بکشد. آنچه مسلم است علاقه به تاریخ در همه دوره‌ها و بیشتر انسان‌ها وجود دارد، چون سیر و سفر در تاریخ همیشه جذابیت‌های خاص خود را داشته است اما آیا این نباید با آنچه حقیقت بوده برابری یا حتی هماهنگی داشته باشد؟ در جایی گفته شده: «روایت تاریخ باید با تحلیل همراه باشد تا درس‌آموز شود وگرنه کارهای تاریخی تنها روزشمارهایی خواهند بود که تکرارشان ملال‌آور شده است.» و به راستی این در سریال «سال‌های مشروطه» به کار گرفته شده است. در سال‌های اخیر آثاری چون پدرخوانده، کاخ تنهایی، مظفرنامه، کودتا و... از کارگردان مذکور دیده شده است اما تا به حال آثار وی تا چه حد تاثیرگذار بوده و در حافظه مخاطب جای گرفته، پرسشی است که می‌توان با تماشای سریال «سال‌های مشروطه» به آن پاسخ داد. در این راستا باید گفت که در ابتدای ساخت آثاری از این دست که ارتباطی تنگاتنگ با دوره‌های تاریخی دارند، فیلمساز بی‌شک با این پرسش روبه‌رو می‌شود که چه چیز تازه‌ای می‌خواهد برای تماشاگر در بستر یک درام تاریخی عرضه کند که در غیر این صورت بسیاری از آثار مستند و تصاویر آرشیوی به جا مانده از تاریخ معاصر با یک گفتار مناسب بسیار گویاتر از اثری داستانی با روایتی ملال‌آور است که هزینه‌های هنگفتی برای طراحی صحنه و لباس، چهره‌پردازی، ساخت دکور و دستمزد بازیگران آن صرف شود. با نگاهی دقیق به گستره این موضوع چه از جنبه تاریخی و وقایع منحصر به فرد آن و چه از جنبه تکنیکی ساخت یک اثر می‌توان گفت که سریال «سال‌های مشروطه» در عین ارزشمند بودن از نظر قدر و اندازه و زحمتی که در این پروژه کشیده شده و واکاوی برخی ناگفته‌های تاریخی که صد چندان کار را بر اصحاب آن مشکل‌تر خواهد کرد، از غنای چندانی در استفاده از منابع و حتی فن درست و صحیح دیالوگ‌نویسی برخوردار نیست، چراکه با نگاهی گذرا به گذشته و کارهایی که از قبل در این زمینه انجام شده به مانند آثار زنده‌یاد علی حاتمی و بازیگرانی که در نقش‌های مختلف یادگار ارزشمندی از خود بر جای گذارده‌اند به مانند سعید نیکپور، می‌توان بی‌غرض بیان داشت که این سریال در کنار نقل غیردقیق دیالوگ‌ها و انتقال نادرست شخصیت و شأنیت بزرگان و علمای آن دوره از تاریخ، از مشورت و تحقیق و پرس و جو از اصحاب علم و متخصصان مربوطه هیچ سودی نبرده است و بیشتر به تاویلی شخصی گوشه می‌زند. آنچه مسلم است اینکه کارگردان این سریال که در سابقه خود ساخت چند اثر تاریخی را یدک می‌کشد از جمله کسانی است که دغدغه خاصی برای ساخت سریال‌های تاریخی نشان داده اما در هر پروژه به وضوح روشن است که اعتقاد خاصی به مشورت با متخصصان فن ندارد و این صد البته به کاستی‌ها افزوده است. به هر روی روایت و روایتگری قصه‌ها و غصه‌های تاریخ همچنان ادامه خواهد داشت چرا که تاریخ و قصه‌هایش هیچ‌گاه کهنه و قدیمی نمی‌شوند و سفر به آن دوران برای مخاطبان امروز که حتی در روزمرگی خویش چند خطی از تاریخ را مرور نمی‌کنند نیز جذابیت دارد. شاید به نوعی دیگر باید گفت که تاریخ در حال تکرار است، کافی است که چشمان بسته را باز کرد و خوب نگریست. ارسال نظر
پربیننده