حسن هانی زاده
خیز بزرگ عربستان سعودی برای مدیریت انتخابات عراق همزمان با نهایی شدن فهرست نامزدهای انتخاباتی آغاز شد. رسانه‌های وابسته به رژیم عربستان از مدت‌ها پیش برای جریان‌سازی خبری و تبلیغاتی علیه نامزدهای وابسته به جریان‌های شیعه عراق فعالیت گسترده‌ای را آغاز کردهاند.هرچند احزاب شیعه عراق به دلیل برخورداری از پایگاه مردمی در جنوب و فرات میانه شانس بالایی برای کسب آرای مردم دارند اما آمریکا و عربستان تلاش دارند روند انتخابات را به‌سود عناصر حزب بعث و شخصیت‌های لائیک هدایت کنند. شاکله احزاب و حضور شخصیت‌های سیاسی پایین‌دستی در رقابت‌های انتخاباتی نشان می‌دهد سیاست آمریکا بر حذف چهره‌های شاخص سیاسی و سپردن قدرت به جریان‌های سیاسی همسو با آمریکا و عربستان متمرکز است.کریستوفر هیل، سفیر آمریکا در بغداد و ژنرال ری اودیرنو، فرمانده نیروهای آمریکا در عراق در دخالتی آشکار هیات بازخواست و عدالت را به وابستگی به ایران متهم کردهاند. با اینکه اساسا کميسیون بازخواست و عدالت عراق بر اساس ماده 7 قانون اساسی عراق شکل گرفته اما آمریکا فعالیت این کميسیون را مغایر اهداف سیاسی خود می‌داند. ماده 7 قانون اساسی عراق صراحت دارد وابستگان به حزب منحله بعث عراق که در سرکوب مردم با رژیم سابق همکاری داشته‌اند، نمی‌توانند به بدنه نظام سیاسی جدید عراق بازگردند. به همین دلیل پل بریمر، حاکم غیر‌نظامی سابق آمریکا در عراق شدیدا از سیاست پاکسازی بعثی‌ها در این کشور پشتیبانی می‌کرد اما ظاهرا آمریکا اکنون سیاست جدیدی را درباره ساختار سیاسی و پارلمانی عراق دنبال می‌کند. علت چرخش آمریکا به سمت بعثی‌ها و سپردن نقش لجستیکی به عربستان در انتخابات پارلمان آینده عراق این است که آمریکا مایل نیست اکثریت کرسی‌های پارلمان در اختیار طیف خاصی از شیعیان قرار گیرد. آمریکا و عربستان اکنون به موازات هم تلاش می‌کنند نسخه انتخابات پارلمانی اخیر لبنان را در عراق پیاده کنند. در انتخابات خردادماه لبنان، عربستان با همکاری آمریکا و غرب بیش از 750 میلیون دلار برای پیروزی یک جریان سیاسی در لبنان و تشکیل یک دولت وابسته به غرب هزینه کرد. برآیند گزارش رسانه‌ای نشان می‌دهد عربستان برای هر نامزد انتخاباتی همسو با سیاست‌های آمریکا و عربستان مبلغ یک‌میلیون و200 هزار دلار هزینه اختصاص داده است. اکنون شبکه تلویزیونی العربیه که یک شبکه کاملا سیاسی و غیرحرفه‌ای است، با استفاده از کادر‌های عراقی برای تاثیرگذاری بر انتخابات، بزرگ‌ترین استودیوی خبری را در بغداد با حمایت نیروهای آمریکا ایجاد کرده است.
آمریکا که طبق توافقنامه امنیتی عراق قرار است تا اوایل سال 2011 میلادی نیروهای خود را از عراق خارج کند، تلاش می‌کند مهره‌های وابسته به خود را در بدنه دولت و پارلمان عراق نفوذ دهد. در این میان نقش تخریبی عربستان برای تشدید اختلافات طایفه‌ای کاملا پررنگ شده زیرا جریان‌سازی‌های تبلیغاتی رسانه‌های عربستان از هم‌اکنون به سمت چهره‌سازی از عناصر لائیک و شخصیت‌های سیاسی شیعه مخالف مرجعیت در حال شکل‌گیری است. در چنین فضایی بر اساس یک پروسه تبلیغاتی تعریف شده، اغلب شخصیت‌های سیاسی پایین‌دستی عراق که در شبکه‌های تلویزیونی عربستان ظاهر می‌شوند نوعا تلاش دارند دولت نوری مالکی را به لحاظ سیاسی، امنیتی و خدمات‌رسانی دولتی ناکارآمد و وابسته به ایران قلمداد کنند. اکنون شهرهای مختلف عراق شاهد حرکت تبلیغاتی پر‌شوری است که برخی جریان‌های سیاسی و احزاب وابسته به آمریکا و رژیم آل‌سعود با استفاده از شرایط اقتصادی حاکم بر شهرهای جنوبی و میانه عراق به توزیع مبالغ زیادی پول مبادرت می‌کنند. این شرایط گمانه‌زنی درباره شاکله سیاسی و نحوه شکل‌گیری فراکسیون‌های پارلمان آینده عراق را دشوار ساخته زیرا قطعا ترکیب پارلمان آینده عراق با توجه به فضای اجتماعی و سیاسی موجود در این کشور کاملا تغییر خواهد کرد.
در بعد عشایری با توجه به اینکه رهبران عشایر جنوب شامل استان‌های بصره، عماره، ناصریه و نیز استان‌های فرات میانه شامل کربلا، نجف و حله هنوز سیاست انتخاباتی مشخصی اتخاذ نکرده‌اند، لذا این امر بر ائتلاف احزاب شیعه عراق تاثیر منفی باقی خواهد گذاشت. ساختار ائتلاف‌های شکننده احزاب شیعه عراق موجب تقویت جریان‌های قومیت‌گرا، لائیک و لیبرال ضدمرجعیت خواهد شد و فراکسیون‌های پارلمان آینده عراق به‌طور مشخص با حضور اینگونه جریان‌های سیاسی شکل خواهد گرفت، لذا به نظر می‌رسد در چنین فرآیندی اکنون عشایر جنوب عراق باید سیاست‌های خود را بر مبنای مقابله با تحرکات مشکوک قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ترسیم کنند تا در آینده پارلمان عراق بر اساس اکثریت شیعیان و کردهای عراق شکل بگیرد. هر چند هنوز نمی‌توان درباره سیاست‌های کلی آمریکا و عربستان برای تاثیرگذاری بر انتخابات عراق داوری کرد اما برآیند تحرکات این 2 کشور نشان می‌دهد آمریکا و عربستان تلاش می‌کنند ایاد علاوی، رهبر جبهه العراقیه را به قدرت برسانند. ایاد علاوی اخیرا در عربستان با ملک عبدالله پادشاه عربستان در ریاض دیدار و گفت‌وگو کرد و این دیدار نشانه مثبتی از فضای سیاسی عراق نیست. اگر از هم‌اکنون 2 طیف قدرتمند شیعیان و کردهای عراق سیاست‌های خود را برای حضور قدرتمندانه در پارلمان و دولت آینده عراق هماهنگ نکنند، قطعا ساختار سیاسی برخاسته از نتایج انتخابات پارلمانی به‌سود این 2 طیف مهم اجتماعی و سیاسی نخواهد بود. طبیعی است در چنین فضایی شرایط سیاسی عراق به قبل از سال 2003 یعنی قبل از سقوط رژیم صدام بازخواهد گشت و خطر بازگشت دیکتاتوری بر فضای سیاسی این کشور سایه خواهد افکند. عراق و فضای مبهم انتخاباتی
حسن هانی زاده
خیز بزرگ عربستان سعودی برای مدیریت انتخابات عراق همزمان با نهایی شدن فهرست نامزدهای انتخاباتی آغاز شد. رسانه‌های وابسته به رژیم عربستان از مدت‌ها پیش برای جریان‌سازی خبری و تبلیغاتی علیه نامزدهای وابسته به جریان‌های شیعه عراق فعالیت گسترده‌ای را آغاز کردهاند.هرچند احزاب شیعه عراق به دلیل برخورداری از پایگاه مردمی در جنوب و فرات میانه شانس بالایی برای کسب آرای مردم دارند اما آمریکا و عربستان تلاش دارند روند انتخابات را به‌سود عناصر حزب بعث و شخصیت‌های لائیک هدایت کنند. شاکله احزاب و حضور شخصیت‌های سیاسی پایین‌دستی در رقابت‌های انتخاباتی نشان می‌دهد سیاست آمریکا بر حذف چهره‌های شاخص سیاسی و سپردن قدرت به جریان‌های سیاسی همسو با آمریکا و عربستان متمرکز است.کریستوفر هیل، سفیر آمریکا در بغداد و ژنرال ری اودیرنو، فرمانده نیروهای آمریکا در عراق در دخالتی آشکار هیات بازخواست و عدالت را به وابستگی به ایران متهم کردهاند. با اینکه اساسا کميسیون بازخواست و عدالت عراق بر اساس ماده 7 قانون اساسی عراق شکل گرفته اما آمریکا فعالیت این کميسیون را مغایر اهداف سیاسی خود می‌داند. ماده 7 قانون اساسی عراق صراحت دارد وابستگان به حزب منحله بعث عراق که در سرکوب مردم با رژیم سابق همکاری داشته‌اند، نمی‌توانند به بدنه نظام سیاسی جدید عراق بازگردند. به همین دلیل پل بریمر، حاکم غیر‌نظامی سابق آمریکا در عراق شدیدا از سیاست پاکسازی بعثی‌ها در این کشور پشتیبانی می‌کرد اما ظاهرا آمریکا اکنون سیاست جدیدی را درباره ساختار سیاسی و پارلمانی عراق دنبال می‌کند. علت چرخش آمریکا به سمت بعثی‌ها و سپردن نقش لجستیکی به عربستان در انتخابات پارلمان آینده عراق این است که آمریکا مایل نیست اکثریت کرسی‌های پارلمان در اختیار طیف خاصی از شیعیان قرار گیرد. آمریکا و عربستان اکنون به موازات هم تلاش می‌کنند نسخه انتخابات پارلمانی اخیر لبنان را در عراق پیاده کنند. در انتخابات خردادماه لبنان، عربستان با همکاری آمریکا و غرب بیش از 750 میلیون دلار برای پیروزی یک جریان سیاسی در لبنان و تشکیل یک دولت وابسته به غرب هزینه کرد. برآیند گزارش رسانه‌ای نشان می‌دهد عربستان برای هر نامزد انتخاباتی همسو با سیاست‌های آمریکا و عربستان مبلغ یک‌میلیون و200 هزار دلار هزینه اختصاص داده است. اکنون شبکه تلویزیونی العربیه که یک شبکه کاملا سیاسی و غیرحرفه‌ای است، با استفاده از کادر‌های عراقی برای تاثیرگذاری بر انتخابات، بزرگ‌ترین استودیوی خبری را در بغداد با حمایت نیروهای آمریکا ایجاد کرده است.
آمریکا که طبق توافقنامه امنیتی عراق قرار است تا اوایل سال 2011 میلادی نیروهای خود را از عراق خارج کند، تلاش می‌کند مهره‌های وابسته به خود را در بدنه دولت و پارلمان عراق نفوذ دهد. در این میان نقش تخریبی عربستان برای تشدید اختلافات طایفه‌ای کاملا پررنگ شده زیرا جریان‌سازی‌های تبلیغاتی رسانه‌های عربستان از هم‌اکنون به سمت چهره‌سازی از عناصر لائیک و شخصیت‌های سیاسی شیعه مخالف مرجعیت در حال شکل‌گیری است. در چنین فضایی بر اساس یک پروسه تبلیغاتی تعریف شده، اغلب شخصیت‌های سیاسی پایین‌دستی عراق که در شبکه‌های تلویزیونی عربستان ظاهر می‌شوند نوعا تلاش دارند دولت نوری مالکی را به لحاظ سیاسی، امنیتی و خدمات‌رسانی دولتی ناکارآمد و وابسته به ایران قلمداد کنند. اکنون شهرهای مختلف عراق شاهد حرکت تبلیغاتی پر‌شوری است که برخی جریان‌های سیاسی و احزاب وابسته به آمریکا و رژیم آل‌سعود با استفاده از شرایط اقتصادی حاکم بر شهرهای جنوبی و میانه عراق به توزیع مبالغ زیادی پول مبادرت می‌کنند. این شرایط گمانه‌زنی درباره شاکله سیاسی و نحوه شکل‌گیری فراکسیون‌های پارلمان آینده عراق را دشوار ساخته زیرا قطعا ترکیب پارلمان آینده عراق با توجه به فضای اجتماعی و سیاسی موجود در این کشور کاملا تغییر خواهد کرد.
در بعد عشایری با توجه به اینکه رهبران عشایر جنوب شامل استان‌های بصره، عماره، ناصریه و نیز استان‌های فرات میانه شامل کربلا، نجف و حله هنوز سیاست انتخاباتی مشخصی اتخاذ نکرده‌اند، لذا این امر بر ائتلاف احزاب شیعه عراق تاثیر منفی باقی خواهد گذاشت. ساختار ائتلاف‌های شکننده احزاب شیعه عراق موجب تقویت جریان‌های قومیت‌گرا، لائیک و لیبرال ضدمرجعیت خواهد شد و فراکسیون‌های پارلمان آینده عراق به‌طور مشخص با حضور اینگونه جریان‌های سیاسی شکل خواهد گرفت، لذا به نظر می‌رسد در چنین فرآیندی اکنون عشایر جنوب عراق باید سیاست‌های خود را بر مبنای مقابله با تحرکات مشکوک قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ترسیم کنند تا در آینده پارلمان عراق بر اساس اکثریت شیعیان و کردهای عراق شکل بگیرد. هر چند هنوز نمی‌توان درباره سیاست‌های کلی آمریکا و عربستان برای تاثیرگذاری بر انتخابات عراق داوری کرد اما برآیند تحرکات این 2 کشور نشان می‌دهد آمریکا و عربستان تلاش می‌کنند ایاد علاوی، رهبر جبهه العراقیه را به قدرت برسانند. ایاد علاوی اخیرا در عربستان با ملک عبدالله پادشاه عربستان در ریاض دیدار و گفت‌وگو کرد و این دیدار نشانه مثبتی از فضای سیاسی عراق نیست. اگر از هم‌اکنون 2 طیف قدرتمند شیعیان و کردهای عراق سیاست‌های خود را برای حضور قدرتمندانه در پارلمان و دولت آینده عراق هماهنگ نکنند، قطعا ساختار سیاسی برخاسته از نتایج انتخابات پارلمانی به‌سود این 2 طیف مهم اجتماعی و سیاسی نخواهد بود. طبیعی است در چنین فضایی شرایط سیاسی عراق به قبل از سال 2003 یعنی قبل از سقوط رژیم صدام بازخواهد گشت و خطر بازگشت دیکتاتوری بر فضای سیاسی این کشور سایه خواهد افکند. ارسال نظر
پربیننده