تلاش برای پیشرفت سلیقه‌ها

اهداف بفتا آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا (British Academy of Film and Television Arts) که به اختصار BAFTA نامیده می‌شود از پیشتازان حمایت، توسعه و ارتقای اشکال مختلف هنرهای مرتبط با تصاویر متحرک در بریتانیا و حتی جهان است که از فیلم و تلویزیون تا بازی‌های ویدئویی و رسانه‌های تعاملی (interactive media) را در بر می‌گیرد. این فرهنگستان نحوه دستیابی به اهداف خود را در شناسایی و تقدیر از شایستگی‌ها، الهام بخشیدن به دست‌اندرکاران این هنرها و سود رساندن به عموم عنوان کرده است. در واقع بفتا تمرکز خود را به بالاترین موفقیت‌ها در زمینه‌های فیلم، برنامه‌های تلویزیونی و بازی‌های ویدئویی که هر ساله در بریتانیا ارائه‌ می‌شود معطوف می‌کند تا این توجه وسیله‌ای برای ایجاد انگیزه و الهام بخشیدن به افرادی شود که در این زمینه فعال هستند اما در این راستا بفتا هدف دیگری را نیز دنبال می‌کند که بیشتر جنبه آموزشی دارد. این آکادمی با توجه خود سعی در آن دارد تا به آموزش و بهبود یا به عبارت دیگر «پیشرفت سلیقه» افرادی بپردازد که به تماشای این آثار می‌نشینند. همانطور که پیش‌تر به آن اشاره شد، یکی از راه‌های ارتقای این شایستگی‌ها با اهدای جوایز صورت می‌گیرد اما باید به این نکته نیز توجه داشت که این امر تنها به مراسم‌ اهدای جوایز ختم نمی‌شود و در واقع بفتا نقش مهمی را در انجمن‌ها، سینماها و دانشسراها در ایالات متحده و بریتانیا عهده‌دار است. جوایز بفتا نقاب معروف بفتا نمادی شناخته شده در عرصه تقدیر از هنرهای مرتبط با تصاویر متحرک محسوب می‌شود و مخاطبان بفتا از سال 1976 تاکنون شاهد اهدای این جایزه هستند. این اثر بر اساس طرحی از میتزی کانلیف، مجسمه‌ساز مطرح آمریکا‌یی ساخته شده است. این جایزه همزمان با تغییر ‌«انجمن هنرهای فیلم و تلویزیون» به «آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا» به‌عنوان نماد تقدیر بفتا انتخاب شد. البته طراحی این اثر در سال 1958 صورت گرفت. این جایزه ظاهراً یک نقاب تئاتر است، اما در اصل پیچیده‌تر از آن است که به نظر می‌رسد. در واقع در سوی دیگر این نقاب و در قسمت چشم‌ها 2 نماد وجود دارد. در اطراف یک چشم نمادی الکترونیکی قرار گرفته و در اطراف چشم دیگر یک صفحه (احتمالا تلویزیون) طراحی شده است تا به این ترتیب ارتباطی میان تولیدات دراماتیک و تکنولوژی تلویزیون ایجاد شود. اما شاید هدف دیگری که کانلیف از ایجاد این طرح در پشت نقاب دنبال می‌کرده این بوده باشد که مخاطب با چرخاندن نقاب هم طرحی دیگر را در برابر خود ببیند. یکی از نخستین‌ افرادی که این جایزه را دریافت کرد، سر چارلز چاپلین بزرگ بود اما این نقاب تنها جایزه‌ای نبود که از سوی آکادمی اهدا می‌شد. در واقع با تغییر سازمان، شکل و اهداف جوایز بفتا نیز تغییر کرد. از سال 1948 تا 1967 آکادمی فیلم بریتانیا جایزه برنز هنری مور (کاری از این هنرمند نامدار بریتانیایی) را به جوایز اهدایی خود افزود. این جایزه هر ساله به واحدهای تولیدی اهدا می‌شد که فیلم‌های برنده جایزه را تولید می‌کردند. همچنین از سال 1953 تا 1968 جایزه دیگری با نام جایزه آکادمی فیلم بریتانیا برای بهترین هنرپیشه‌های مرد و زن در نظر گرفته شد. این جایزه پلاکی آبی و سفید با پیکره‌ای از «آپولو؛ الهه نور و هنر» بود که توسط شرکت جوزایا وجوود و پسران ساخته شد. از سال 1968 تا 1975 نیز جایزه دیگری موسوم به جایزه «استلا» به برگزیدگان اهدا شد که توسط اریک اوون طراحی شده بود. دیگر جایزه‌ای که در بازه میان سال‌های 1954 تا 1967 شاهد اهدای آن بودیم جایزه فیلم پویا بود. جایزه یادبود «آنتونی ازکیت» از کارگردانان پیشگام انگلستان که نیمرخ این شخصیت روی آن قرار داشت هم در سال 1969 به جمع جوایز این آکادمی افزوده شد. ازکیت از جمله افرادی به شمار می‌رود که نقش بسیار مهمی را در ایجاد و پیشرفت «بفتا» ایفا کرد. جشنواره‌هاي بفتا بفتا در مناطق مختلفی همچون لندن، ولز، اسکاتلند و لس‌آنجلس به تدارک برنامه‌های منظم، نمایش و در برخی موارد مراسم اهدای جوایز می‌پردازد. یکی از این رویدادها، بفتا سایمرو (بفتا ولز) است که هر ساله و از سال 1991 با هدف تقدیر از تنوع و شایستگی برنامه‌های فیلم، تلویزیون و رسانه‌های نو که به زبان‌های انگلیسی و ولزی تولید شده‌اند، برپا می‌شود. از دیگر رویدادهای بفتا می‌توان از بفتا اسکاتلند نام برد. این رویداد نقش مهمی را در بالا بردن صنعت فیلم، تلویزیون و رسانه‌های تعاملی ایفا می‌کند. بفتا اسکاتلند توانست پس از 6 سال معرفی استعدادهای جدید در سال 2004 به رویدادی سالانه مبدل شود تا به این ترتیب از شایستگی‌ها در تمام جنبه‌های هنرهایی همچون فیلم و تلویزیون تقدیر به عمل آورد. اما همانطور که به آن اشاره شد، بفتا در ایالات متحده نیز فعال است. بفتا/ لس‌آنجلس، قدیمی‌ترین بخش این آکادمی به شمار می‌آید که در سال 1987 بنیان نهاده شد. هدف بفتا / لس‌آنجلس ارتقا، حمایت، بهبود و توسعه کارهای بکر و خلاقانه در میان افرادی است که در خدمت صنعت فیلم بریتانیا هستند یا همکاری نزدیکی با این صنعت دارند. این گرایش از بفتا هر ماه به نمایش برخی از آثار می‌پردازد که البته با جلسات پرسش و پاسخ نیز همراه است. همچنین بفتا‌ / لس‌آنجلس، مراسم اهدای جوایز معتبری موسوم به «جوایز بریتانیا» را نیز در دستور کار دارد. در میان جوایزی که در این راستا اهدا می‌شود، می‌توان از جایزه استنلی‌ کوبریک برای شایستگی در فیلم، جایزه جان شلزینگر برای شایستگی هنری در کارگردانی و جایزه کونراد برای یک عمر مشارکت در عرصه فیلم بین‌الملل نام برد. بفتا/ لس‌آنجلس تاکنون از نام‌هایی همچون مایکل کین، مارتین اسکورسیزی، آنتونی هاپکینز، داستین هافمن، جان تراولتا، استنلی کوبریک، استیون اسپیلبرگ، جورج لوکاس، تام هنکس، کلینت ایستوود، سیدنی پواتیه و شان‌پن تقدیر به عمل آورده است. همچنین گرایش نسبتا جوان و در حال رشد از بفتا با نام «بفتا ایست‌کاوست» (BAFTA East Coast) در حال فعالیت است. این سازمان همکاری‌هایی را با برخی دیگر از گروه‌های صنعتی که پایگاه آنها در نیویورک است، انجام می‌دهد. ریشه‌های بفتا در 16 آوریل سال 1947، دیوید لین، فیلمساز مطرح بریتانیایی به همراه گروهی از همکاران خود در هتل هاید پارک لندن گرد هم آمدند تا رویدادی را بنیان نهند که امروزه برگزاری آن با گذشت زمانی حدود 63 سال هنوز با قدرت و اقتدار ادامه دارد اما دلیل برگزاری چنین نشستی را باید در فضای هنرهای نمایشی و سرگرمی آن دوران بریتانیا جست‌وجو کرد. وجود 14 هزار دستگاه تلویزیون در محدوده لندن نشانگر آن بود که هنوز این پدیده دارای قدرت چندانی نیست و در میان دیگر گونه‌هایی که به نحوی با نمایش و سرگرمی در ارتباط بودند، فیلم در قرن بیستم از جایگاهی قابل توجه برخوردار بود. در واقع استقبال از سینما رکوردشکنی می‌کرد و این مساله بیانگر آن بود که این گونه از هنر و سرگرمی جذاب‌ترین و عملی‌ترین راه گریز فکری ممکن از مشکلاتی همچون جیره‌بندی‌های دنباله‌دار پس از جنگ جهانی دوم و بحران‌های پیرامون سوخت بود. در این میان جی آرتور رنک از تهیه‌کننده‌های مطرح آن دوران با فراست و ایده‌هایی که در ذهن داشت در پی آن بود تا محصولات (سینمایی) داخلی را در مقیاسی بین‌المللی گسترش و فیلم‌های بریتانیایی را در جایگاهی مناسب از دید بین‌المللی قرار دهد. موفقیت برخی آثار بریتانیایی آن دوران نیز عاملی تشویق‌کننده برای وی محسوب می‌شد. او همچنین از شرکت تهیه‌کنندگان مستقل «سینه گیلد» نیز حمایت می‌کرد که در حال آماده کردن محصولاتی موفق همچون «اولیور تویست» بود و پیش‌تر نیز کارهای موفق دیگری را از خود ارائه‌ داده بود. تا پایان سال 1947، رنک سود‌هایی را از 730 سینما در خارج به‌دست می‌آورد و یک کمپانی تازه را نیز به همراه یونیورسال پیکچرز راه‌اندازی‌ کرده بود که این امکان را برای او ایجاد کرد تا فیلم‌های خود را در بازار پررونق آمریکا‌ توزیع کند. در واقع رنک توانسته بود با موفقیت‌هایی مانند داشتن بازاری قابل توجه در خارج، فاصله‌ای تقریبا مطمئن را با رقبای دیگر ایجاد کند. تنها رقیب بالقوه در مسیر حاکمیت رنک بر صنعت فیلم بریتانیا، الکساندر کوردا بود. این تهیه‌کننده توانسته بود با ارائه‌ آثاری همچون «یک شوهر ایده‌آل» و «آنا کارنینا» موفقیت هنری و مالی چشمگیری را در بریتانیای پیش از جنگ به‌دست آورد اما او نیز که در حال پیمودن فرآیند تاسیس دوباره «لندن فیلم» و «شپرتون استودیوز» بود جدال‌های مالی را پشت سر می‌گذاشت. تک‌قطبی شدن صنعت فیلم در بریتانیا انتقادهای بسیاری را در پی داشت. در ادامه و زمانی که رنک در آمریکا‌ مشغول به فروش بود، دولت بریتانیا مالیاتی سنگین را بر واردات فیلم‌های آمریکا‌یی وارد شده پس از آگوست 1947 قرار داد. در نتیجه اتحادیه‌های آمریکا‌یی به صورت موقت روی فیلم‌های بریتانیایی بسته شدند و آمریکا‌ از فرستادن فیلم‌های جدید به بریتانیا خودداری کرد. طولی نکشید تا در سینماها فیلم‌های قدیمی به نمایش درآمد و مدت زمان اکران فیلم‌های بریتانیایی نیز افزایش یافت. اما در ماه مه 1948 و برای جلوگیری از حذف درآمدهای قابل توجهی که فیلم‌های آمریکا‌یی در بریتانیا ایجاد می‌کردند، این مالیات لغو شد. در همین دوران بود که نوعی نیاز برای تاسیس هیاتی ملی احساس شد که این توان را داشته باشد تا به صورتی شایسته نماینده جریان‌های خلاق در فیلم‌های بریتانیایی باشد. بدین ترتیب سمپوزیومی با ریاست دیوید لین در هتل هایدپارک ترتیب داده شد تا به بررسی این امر بپردازد. در 13 مه نیز جلسه دیگری برگزار شد که در آن کارول رید به تفاوتی که میان هنرپیشه‌های هالیوودی و بریتانیایی که بیشتر آنها زمینه تئاتر داشتند، اشاره کرد. در روز 14 نوامبر نیز این عده دوباره گرد هم جمع شدند تا منافع تولد چنین سازمانی را مورد بررسی قرار دهند. نخستین‌ قدم، شکل دادن یک کمیته موقت بود که در آن نام‌های مطرحی به چشم می‌خوردند و برای اعضای آن این امکان به وجود آمد تا آیین‌نامه، سفارشات پیرامون امور مالی آکادمی و فهرستی اولیه را از افرادی که به نظر کمیته کاری برجسته و خلاقانه در جهت پیشرفت فیلم‌های بریتانیایی ارائه‌ داده‌اند، تهیه کنند. یکی از ویژگی‌هایی که برای آکادمی در نظر گرفته شد «غیرسیاسی بودن» آن بود و از نخستین هدف‌های آن نیز می‌توان به ایجاد همکاری نزدیک‌تر میان فعالان خلاق در تمام زمینه‌ها (مانند فیلم‌های بلند، مستند، آموزشی و کارتون)، انجام پژوهش و اهدای جایزه به «شایستگی هنری» اشاره کرد. این آکادمی از زمان تولد خود شاهد تغییرات بسیاری بوده است اما بنیان‌های آن یعنی «شناسایی افرادی که در ارائه‌ کاری برجسته و خلاقانه در جهت پیشرفت فیلم‌های بریتانیایی سهم داشته‌اند» هنوز تغییر نکرده است. 11 سال پس از ملاقات اولیه دیوید لین و همکارانش در هتل هایدپارک، فرهنگستان فیلم بریتانیا با انجمن تهیه‌کنندگان و کارگردانان تلویزیون پیوند خورد تا به این ترتیب شاهد تولد «انجمن هنرهای سینمایی و تلویزیونی» باشیم که در نهایت و در سال 1976 به «آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا(بفتا)» تبدیل شد.