حمید شریفیان:
ایجاد و رشد آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون انگلستان(بفتا) وامدار برخی از مطرح‌ترین نام‌های تاریخ سینمای بریتانیا و جهان است که درمیان آنها می‌توان به آنتونی ازکیت، مایکل بلکن، الکساند کوردا، امریک پرسبرگر، فرانک لاوندر، مایکل پاول، کارول رید و پاول روتا اشاره کرد، اما شاید در این راستا «سر دیوید لین» یکی از اساسی‌ترین نقش‌ها را ایفا کرد. در واقع به‌نوعی می‌توان از وی به‌عنوان نخستین مدیر این آکادمی یاد کرد.
دیوید لین در 25 مارس 1908 در انگلستان متولد شد. گفته می‌شود وی در هنگام کودکی اجازه دیدن فیلم را نداشت و حتی پیش از یافتن شغل در عرصه تولید فیلم، برای مدتی کوتاه در این فکر بود تا مانند پدرش یک حسابدار شود اما مهم‌ترین گام برای ورود لین به عرصه فیلمسازی در سال 1927 برداشته شد، چرا که در آن هنگام او مشاغلی هرچند جزئی را در زمینه فیلمسازی یافت و در ادامه، مسیر پیشرفت را به تدریج طی کرد. او تدوین چند کار را برای نام‌هایی همچون ازکیت، پاول و پرسبرگر انجام داد و تا پایان دهه 1930 به‌عنوان یک تدوینگر مطرح شناخته شد. ورود لین به عالم کارگردانی به‌عنوان یک همکاری با فیلمساز و نمایشنامه‌نویس نام‌آشنای بریتانیا یعنی نوئل کوارد و در فیلم «بخاطر آن خدمت می‌کنیم» (1942) صورت گرفت. در ادامه نیز وی چند همکاری دیگر را با کوارد انجام داد تا اینکه در نهایت با «برخورد کوتاه» (1945) اولین نامزدی جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه را کسب کرد. این فیلم در اولین دوره جشنواره فیلم کن نیز به نمایش درآمد و جایزه بزرگ این جشنواره را از آن خود کرد. به‌دنبال برخورد کوتاه، لین 2 فیلم دیگر را با نام‌های «آرزوهای بزرگ» (1946) و «الیور تویست» (1948) می‌سازد که اقتباس‌هایی بودند از 2 اثر معروف چارلز دیکنز. «آرزوهای بزرگ» موجب شد تا لین برای دومین بار نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه شود. این کارگردان با ساخت «انتخاب هابسون» (1955) خرس طلایی برلین را در دستان خود دید. در سال 1957 بود که وی دست به خلق یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های خود یعنی «پلی بر روی رودخانه کوای» زد که ساخت آن در شرایط دشواری صورت گرفت. این فیلم از 8 نامزدی جایزه اسکار 7 عنوان را از آن خود می‌کند و جایزه بهترین کارگردانی را از سوی این مراسم برای لین به ارمغان می‌آورد. همچنین جوایز بهترین فیلم سال و بهترین هنرپیشه نقش اول مرد نیز درمیان آنها به چشم می‌خورد. «پلی بر روی رودخانه کوای» جوایز متعددی را نیز از بفتا و گلدن‌گلوب دریافت کرد. فیلم بعدی لین نیز در نوع خود کاری مهم به شمار می‌رود که برای دوستداران سینما کاملا شناخته شده است. این فیلم «لورنس عربستان» نام داشت که در آن نام‌هایی همچون پیتر اوتول و عمر شریف به ایفای نقش پرداختند. این فیلم همچنین اولین همکاری میان لین، رابرت بولت (نویسنده)، فردی یانگ (فیلمبردار) و موریس ژار (آهنگساز) بود. این فیلم 10 نامزدی اسکار را در برابر خود دید که از میان آنها بار دیگر 7 جایزه به ساخته لین تعلق گرفت. ژار و یانگ در کنار لین از برندگان بودند و بولت نیز نامزد دریافت بهترین فیلمنامه شد. همچنین جایزه بهترین فیلم سال نیز به لورنس عربستان رسید. بار دیگر و در سال 1965 لین در کنار بولت، ژار و یانگ یکی از فیلم‌های ماندگار تاریخ سینما یعنی «دکتر ژیواگو» را ساخت. این فیلم نیز 10 نامزدی اسکار را دریافت کرد که 5 جایزه به آن تعلق گرفت. این بار ژار، بولت و یانگ اسکار را در حالی بردند که لین در این مراسم دست خالی ماند. فیلم دیگر لین یعنی «دختر رایان» (1970) نیز حاصل همکاری این کارگردان با لین، بولت و ژار بود. اما آخرین فیلم این کارگردان «راهی به سوی هند» (1984) نام داشت که توانست 11 بار نامزد جایزه اسکار شود که سومین جایزه اسکار ژار و بهترین هنرپیشه نقش مکمل زن 2 جایزه‌ای بود که به آن اهدا شد. خود لین برای این فیلم 3 نامزدی اسکار (بهترین ادیت، کارگردانی و فیلمنامه) را دریافت کرد.
لین در طول فعالیت حرفه‌ای خود تنها با حدود 16 فیلم موفق شد 9 بار نامزد و 2بار برنده جایزه اسکار شود. او همچنین چندین نامزدی جوایز بفتا را در کارنامه دارد. 11 هنرپیشه نیز با کارگردانی وی نامزد جایزه اسکار شدند که در میان آنها می‌توان به کاترین هپبورن، عمر شریف، پیتر اوتول، الک گینس، جان میلس و پگی اشکرافت اشاره کرد که 3 هنرپیشه آخر به ترتیب با ایفای نقش در فیلم‌های «پلی بر روی رودخانه کوای»، «دختر رایان» و «راهی به سوی هند» این جایزه را از آن خود کردند. وی با 7 فیلم دارای بیشترین تعداد فیلم در فهرست برترین فیلم‌های قرن بیستم بریتانیاست که از سوی انستیتوی فیلم بریتانیا اعلام شد. در این میان 3 فیلم او بین 5 فیلم اول هستند. دیوید لین از سوی نشریه اینترتینمنت ویکلی به‌عنوان سی‌و‌چهارمین کارگردان برتر تاریخ انتخاب شد. او همچنین مورد احترام نام‌های بزرگی همچون استیون اسپیلبرگ و استنلی کوبریک بود. سر دیوید لین سرانجام در 16 آوریل 1991 در لندن درگذشت. وی در این زمان در مراحل پایانی پیش تولید فیلمی با عنوان «نوسترومو» بود و قرار بود نام‌هایی همچون مارلون براندو، دنیس کواید و پل اسکافیلد در آن به ایفای نقش بپردازند، اما درگذشت لین بر اثر سرطان گلو موجب شد این فیلم هرگز ساخته نشود. درباره «دیوید لین» نخستین مدیر بفتا
راوی آرزوهای بزرگ
حمید شریفیان:
ایجاد و رشد آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون انگلستان(بفتا) وامدار برخی از مطرح‌ترین نام‌های تاریخ سینمای بریتانیا و جهان است که درمیان آنها می‌توان به آنتونی ازکیت، مایکل بلکن، الکساند کوردا، امریک پرسبرگر، فرانک لاوندر، مایکل پاول، کارول رید و پاول روتا اشاره کرد، اما شاید در این راستا «سر دیوید لین» یکی از اساسی‌ترین نقش‌ها را ایفا کرد. در واقع به‌نوعی می‌توان از وی به‌عنوان نخستین مدیر این آکادمی یاد کرد.
دیوید لین در 25 مارس 1908 در انگلستان متولد شد. گفته می‌شود وی در هنگام کودکی اجازه دیدن فیلم را نداشت و حتی پیش از یافتن شغل در عرصه تولید فیلم، برای مدتی کوتاه در این فکر بود تا مانند پدرش یک حسابدار شود اما مهم‌ترین گام برای ورود لین به عرصه فیلمسازی در سال 1927 برداشته شد، چرا که در آن هنگام او مشاغلی هرچند جزئی را در زمینه فیلمسازی یافت و در ادامه، مسیر پیشرفت را به تدریج طی کرد. او تدوین چند کار را برای نام‌هایی همچون ازکیت، پاول و پرسبرگر انجام داد و تا پایان دهه 1930 به‌عنوان یک تدوینگر مطرح شناخته شد. ورود لین به عالم کارگردانی به‌عنوان یک همکاری با فیلمساز و نمایشنامه‌نویس نام‌آشنای بریتانیا یعنی نوئل کوارد و در فیلم «بخاطر آن خدمت می‌کنیم» (1942) صورت گرفت. در ادامه نیز وی چند همکاری دیگر را با کوارد انجام داد تا اینکه در نهایت با «برخورد کوتاه» (1945) اولین نامزدی جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه را کسب کرد. این فیلم در اولین دوره جشنواره فیلم کن نیز به نمایش درآمد و جایزه بزرگ این جشنواره را از آن خود کرد. به‌دنبال برخورد کوتاه، لین 2 فیلم دیگر را با نام‌های «آرزوهای بزرگ» (1946) و «الیور تویست» (1948) می‌سازد که اقتباس‌هایی بودند از 2 اثر معروف چارلز دیکنز. «آرزوهای بزرگ» موجب شد تا لین برای دومین بار نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه شود. این کارگردان با ساخت «انتخاب هابسون» (1955) خرس طلایی برلین را در دستان خود دید. در سال 1957 بود که وی دست به خلق یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های خود یعنی «پلی بر روی رودخانه کوای» زد که ساخت آن در شرایط دشواری صورت گرفت. این فیلم از 8 نامزدی جایزه اسکار 7 عنوان را از آن خود می‌کند و جایزه بهترین کارگردانی را از سوی این مراسم برای لین به ارمغان می‌آورد. همچنین جوایز بهترین فیلم سال و بهترین هنرپیشه نقش اول مرد نیز درمیان آنها به چشم می‌خورد. «پلی بر روی رودخانه کوای» جوایز متعددی را نیز از بفتا و گلدن‌گلوب دریافت کرد. فیلم بعدی لین نیز در نوع خود کاری مهم به شمار می‌رود که برای دوستداران سینما کاملا شناخته شده است. این فیلم «لورنس عربستان» نام داشت که در آن نام‌هایی همچون پیتر اوتول و عمر شریف به ایفای نقش پرداختند. این فیلم همچنین اولین همکاری میان لین، رابرت بولت (نویسنده)، فردی یانگ (فیلمبردار) و موریس ژار (آهنگساز) بود. این فیلم 10 نامزدی اسکار را در برابر خود دید که از میان آنها بار دیگر 7 جایزه به ساخته لین تعلق گرفت. ژار و یانگ در کنار لین از برندگان بودند و بولت نیز نامزد دریافت بهترین فیلمنامه شد. همچنین جایزه بهترین فیلم سال نیز به لورنس عربستان رسید. بار دیگر و در سال 1965 لین در کنار بولت، ژار و یانگ یکی از فیلم‌های ماندگار تاریخ سینما یعنی «دکتر ژیواگو» را ساخت. این فیلم نیز 10 نامزدی اسکار را دریافت کرد که 5 جایزه به آن تعلق گرفت. این بار ژار، بولت و یانگ اسکار را در حالی بردند که لین در این مراسم دست خالی ماند. فیلم دیگر لین یعنی «دختر رایان» (1970) نیز حاصل همکاری این کارگردان با لین، بولت و ژار بود. اما آخرین فیلم این کارگردان «راهی به سوی هند» (1984) نام داشت که توانست 11 بار نامزد جایزه اسکار شود که سومین جایزه اسکار ژار و بهترین هنرپیشه نقش مکمل زن 2 جایزه‌ای بود که به آن اهدا شد. خود لین برای این فیلم 3 نامزدی اسکار (بهترین ادیت، کارگردانی و فیلمنامه) را دریافت کرد.
لین در طول فعالیت حرفه‌ای خود تنها با حدود 16 فیلم موفق شد 9 بار نامزد و 2بار برنده جایزه اسکار شود. او همچنین چندین نامزدی جوایز بفتا را در کارنامه دارد. 11 هنرپیشه نیز با کارگردانی وی نامزد جایزه اسکار شدند که در میان آنها می‌توان به کاترین هپبورن، عمر شریف، پیتر اوتول، الک گینس، جان میلس و پگی اشکرافت اشاره کرد که 3 هنرپیشه آخر به ترتیب با ایفای نقش در فیلم‌های «پلی بر روی رودخانه کوای»، «دختر رایان» و «راهی به سوی هند» این جایزه را از آن خود کردند. وی با 7 فیلم دارای بیشترین تعداد فیلم در فهرست برترین فیلم‌های قرن بیستم بریتانیاست که از سوی انستیتوی فیلم بریتانیا اعلام شد. در این میان 3 فیلم او بین 5 فیلم اول هستند. دیوید لین از سوی نشریه اینترتینمنت ویکلی به‌عنوان سی‌و‌چهارمین کارگردان برتر تاریخ انتخاب شد. او همچنین مورد احترام نام‌های بزرگی همچون استیون اسپیلبرگ و استنلی کوبریک بود. سر دیوید لین سرانجام در 16 آوریل 1991 در لندن درگذشت. وی در این زمان در مراحل پایانی پیش تولید فیلمی با عنوان «نوسترومو» بود و قرار بود نام‌هایی همچون مارلون براندو، دنیس کواید و پل اسکافیلد در آن به ایفای نقش بپردازند، اما درگذشت لین بر اثر سرطان گلو موجب شد این فیلم هرگز ساخته نشود. ارسال نظر
پربیننده