سمیرا جعفری
شاید این سوال کلیشه‌ای باشد ولی مخاطبان دوست دارند بدانند چطور شد در سری سوم کلانتر حضور پیدا کردید؟
شاید این سوال کلیشه‌ای باشد ولی مخاطبان دوست دارند بدانند چطور شد در سری سوم کلانتر حضور پیدا کردید؟دوست دارم از ابتدا شروع کنم، از زمانی که در مجموعه تلویزیونی «پدر خاک» بازی می‌کردم و بعد از پخش آن، به دعوت و پیشنهاد رضا میرزا صادقی (مدیر تولید پروژه کلانتر) به دفتر تولید فصل اول مجموعه کلانتر رفتم؛ البته در آن زمان هنوز دوستی بین من و تهیه‌کننده و کارگردان برقرار نشده بود ولی از همان ملاقات رفاقت عمیقی بین من و اصغر زائری (تهیه کننده) و محسن شاه‌محمدی (کارگردان) آغاز شد و به عنوان نقش اصلی مجموعه یعنی سرگرد علی امیری یا همان کلانتر قصه حضور پیدا کردم.
و همین دوستی عمیق به حضورتان در فصل دوم مجموعه کلانتر انجامید.
پخش فصل اول که با اقبال مردم و مخاطبان روبه‌رو شد و بالای 90 درصد بیننده را از آن خود کرد، باعث شد در سال 84، محسن شاه‌محمدی فصل دوم مجموعه کلانتر را بسازد و در نهایت با استقبال مجدد، فصل سوم با همان تیم و در اسفندماه سال گذشته ساخته شد.
این سری نسبت به فصل‌های قبلی چطور بوده است؟ به نظر ضعیف‌تر از سری‌های قبلی است.
بدون در نظر گرفتن اینکه خودم در این 8 سال در کار حضور دارم و بدون تعصب می‌توانم اعلام کنم که نویسنده کار (محسن شاه‌محمدی) انصافا از توانایی بالایی در به‌کارگیری تجربه خود و جامعه، در داستان‌نویسی و قصه‌هایش، در کلانتر برخوردار است و از این گذشته تجربیات ارزنده‌ای را در این سبک از فیلمنامه‌نویسی به‌دست آورده است. به نظر من قصه‌ها بسیار جذاب، به روز و دارای تعلیق مناسب و نوعی فرهنگ‌سازی و هشدار و آموزش به خانواده‌هاست.
این داستان‌ها یا قبلا اتفاق افتاده یا احتمال وقوع آن بسیار است و این جذابیت از نگاه توانمند شاه‌محمدی نشأت گرفته و به تصویر کشیده شده است.
برای رسیدن به این نقش به نقش‌های قبلی در کلانتر یک و 2 رجوع کردید یا به نمونه عینی آن نظری انداختید و از توانایی و تجربیات خودتان و حتی فیلمنامه کمک گرفتید؟
از همان ابتدای کار در سال 80 و فصل اول مجموعه «کلانتر» به این دلیل نقش کلانتر را پذیرفتم که اولا، این کلانتر پلیسی کاملا عاطفی و خانوادگی است و به نظرم اینگونه پلیس تا به امروز در هیچ کجای فیلمسازی جهان، ساخته و پرداخته نشده بود و این نقش اولین از نوع خود بود و دوم اینکه بسیار فضای مناسبی برای کار کردن روی نقش را دارا بود و با توجه به نوشته‌های شاه‌محمدی و روش ابداعی در بازیگری خودم، پلیسی اینچنینی شکل گرفت و در نهایت سرگرد امیری با نفس، نگاه، راه رفتن، متمرکز شدن و بسیاری دیگر از فاکتورهای ایرج نوذری، در نقش کلانتر به چارچوب اصلی خود در اجرا رسیده و روی همین چارچوب در 2 سری بعدی، هم قصه و هم حضور کلانتر ادامه پیدا کرد.
چقدر از بداهه‌پردازی بهره بردید؟ آیا محسن شاه‌محمدی که خود نویسنده اثر هم بود، این اجازه را به شما و دیگر بازیگران می‌داد، یعنی دست شما به اندازه کافی باز بود؟
به‌طور کلی خود شاه‌محمدی هم بداهه‌گو و روش کاری او اینچنین است که جدا از فیلمنامه‌ای که خودش قبلا به نگارش درآورده بود، سر صحنه هم به نکته‌های خاصی در لحظه می‌رسید و بداهه‌گویی را در مسیر بهتر شدن دیالوگ‌ها به کار می‌برد و با مشورت یکدیگر، دست برای بداهه‌گویی باز بود.
شما در 2 فصل قبلی کلانتر ایفای نقش کرده بودید و هر بار پارتنرهای ثابتی مثل همکارانتان روبه‌روی شما بازی می‌کردند، در این فصل هم این اتفاق افتاد، به‌طوری که شما چندین همکار در اداره دارید، به عنوان بازیگر نقش اصلی این مجموعه، آیا در انتخاب پارتنرهای خود نقشی ایفا کردید؟
در انتخاب مستقیم پارتنرها که اکثرا دستیارانم بودند، نقشی نداشتم، اما همیشه در هر 3 فصل مجموعه کلانتر، درباره دیگر بازیگران هم محسن شاه‌محمدی و هم اصغر زائری با من مشورت کرده و در واقع لطف داشتند. من هم بسیاری از هنرمندان و همکاران را در مجموعه این 8 سال و 3 فصل مجموعه کلانتر به پروژه پیشنهاد دادم و با این عزیزان همکاری کردیم.
خودتان چقدر به این قضیه فکر کردید که کلانتر این سری می‌تواند شخصی غیر از شما باشد؟
اتفاقا در هیچ جای جهان (در نوع مجموعه‌سازی و فیلمسازی حرفه‌ای)، بازیگری را که با نام مجموعه و شکل و فیزیک و چهره و نوع بازی او، آن مجموعه شکل گرفته است تغییر نمی‌دهند، بویژه اینکه نقش اصلی باشد به دلیل اینکه چارچوب کار لطمه می‌بیند و دیگر نام آن کار معنی نخواهد داشت و در واقع کار دیگری می‌شود و نام دیگری باید برای آن انتخاب کرد. کلانتر با ایرج نوذری شکل گرفت و متولد شد و به طور حتم در صورت عوض کردن چهره من، زمان زیادی می‌برد تا مخاطب بتواند دوباره با مجموعه ارتباط برقرار کند.
فیلمنامه به شکل کامل به دست شما رسید یا اپیزودیک؟
به شکل کامل، تمام قصه‌ها در 5 اپیزود، در همان ابتدای هماهنگی، یعنی قبل از فیلمبرداری در اختیارم بود و آن را به‌طور کامل مطالعه کردم.
پس حتما از کاستی‌های آن خبر داشتید و دارید. شاید به همین خاطر مخاطب خیلی از این سری کلانتر استقبال نکرده است.
تا اینجای کار که بازخورد مخاطب خوب بوده و درصد بیننده آن از دیگر مجموعه‌های تلویزیونی که همزمان با هم شروع کردیم، بیشتر است و این افتخار بنده است که خدمتگزار مردم هستم.
فکر نمی‌کنم این‌طور باشد، در حال حاضر مجموعه‌های «در چشم باد» و «آشپزباشی»، خیلی بیشتر از کلانتر مورد استقبال مخاطب قرار گرفته و بیننده دارند. بگذریم، اگر سری بعدی مجموعه کلانتر ساخته و پیشنهاد بازی به شما داده شود، حضور در این اثر را می‌پذیرید؟
بله، حتما. کاملا واضح است که می‌پذیرم. کلانتر همان ایرج نوذری است و طبیعی است که در آن حضور خواهم داشت.
ولی این کار نه تنها به لحاظ هنری، بلکه به لحاظ فنی که مربوط به، به‌تصویر کشیدن عملکرد نیروی انتظامی است اشکالات فراوانی دارد.
به هرحال ما همیشه در ساخت این مجموعه پلیسی – احساسی که در نوع خود اولین است، در بخش امکانات مربوط به قوای پلیس مشکل داشتیم و دچار ضعف بودیم.
در صورتی که این کار در 8 سال، تبلیغ مستقیم پلیس، در چارچوب فرهنگ‌سازی در جامعه است. اما همیشه تهیه‌کننده کار با نبود امکانات و بودجه مناسب یا بهتر بگویم، بسیار کم، دست به تهیه و ساخت این کار مردمی– احساسی خانوادگی و پلیسی می‌زند.
تنها مشکل مربوط به امکانات نیست، به طور مثال داستان‌ها خیلی دم دستی است، طوری که مخاطب سریع‌تر از پلیس قصه پی به واقعیت ماجرا می‌برد.
به نظر من قصه‌ها پرتعلیق است و این نقطه قوت مجموعه کلانتر است و در واقع روش نگاه و کار نویسنده و کارگردان کار است که روش مخصوص به خود او است و هر کسی برای خودش روشي دارد.
در کل تا چه اندازه از کار راضی هستید؟
راضی هستم به خاطر اینکه در ابتدا از این دریچه به مردم خدمت می‌کنم، سپس اینکه با اهداف و سیاست‌های شخصی کاری‌ام در انتخاب نقش‌هایم (نقش یک و مثبت) هم مسیر است و دیگر اینکه، نخستین کار پلیسی- احساسی در جهان فیلمسازی است.
ارزیابی شخصی‌تان از این کار چیست؟
به طور کلی یکی از امتیازات مثبت و خوبی است که به واسطه آن مردم به بنده لطف داشته‌اند و اعتقاد دارم به عنوان یکی از کارهای شاخص و درخشان من به حساب می‌آید. به هرحال سبک و سیاق مجموعه کلانتر اینگونه است که آرام آرام شکل می‌گیرد و به چارچوب اصلی خود نزدیک می‌شود، همانطور که در اپیزود قبلی (مرگ مشترک) کاملا به جذب مخاطب دست پیدا کرد و در واقع هدف بنده و گروه تهیه و تولید نیز جذب و جلب رضایت مخاطبان است.