چند روز پیش بنیامین نتانیاهو جلسه ویژهای را با فرماندهان نظامی – امنیتی و مسؤولان اجرایی و داخلی اسرائیل برگزار کرد. در گزارشهایی که از این نشست از طرف منابع رژیم صهیونیستی منعکس شده است تلاش میشود تا آن را یک ژست فرار به جلو در افکار عمومی معرفی کنند و با این عنوان طوری وانمود کنند که احتمال بروز یک اقدام جنگی از طرف اسرائیل بالاست. بررسی این خبر و نشست از چند محور حائز اهمیت است.
جوزف بایدن، معاون اوباما پس از جورج ميچل قرار است به اراضی اشغالی رفته و با مقامات رژیم صهیونیستی دیدار و گفتوگو کند. گفته میشود بایدن برای درخواست از اسرائیل برای خویشتنداری از انجام یک اقدام نظامی به فلسطین اشغالی میرود. این خبر هم از طرف منابع رژیم صهیونیستی اعلام شده است اما واقعیت مساله این است که اسرائیلیها تقریبا از 2 ماه قبل با امیدواری به اینکه بتوانند با حضور فرانسه در ریاست دورهای شورای امنیت حتما تحریمی را علیه ایران انجام داده و قطعنامهای را مصوب کنند، وعدههای این روزها را میدادند، درحالی که از 15 عضو دائم و غیردائم شورای امنیت، میزان کافی 9 رای، هنوز برای تصویب قطعنامه آمریکاییها علیه ایران حاصل نشده است. علاوه بر اینکه چینیها و روسها با دیدگاه آمریکا و پیشنویسی که آمریکاییها مطرح میکنند موافق نیستند و سفر هیلاری کلینتون هم به آمریکای لاتین و دیدار از برزیل به نتیجهای نرسیده و کلینتون در جمعبندی این سفر روی موضوع قطعنامه تحریم ایران نیاز به ماهها کار جدید دارد که در این صورت ممکن است پس از نشست جدید (3ماه بعد) آژانس انرژی اتمی بتوانند تحرک جدیدی را سازمان دهند، لذا سفر بایدن به اراضی اشغالی بیشتر برای هماهنگیهای دیگری است که ارتباطی با درخواست از اسرائیل برای عدم حمله به ایران ندارد. دلیل دوم هم اینکه اسرائیل بشدت در محیط داخلی خود آسیبپذیر است و این نشست حکایت از همین مساله دارد. به این دلیل که در جبهه داخلی به جز موضوع آسیبپذیریهایی که ناشی از شرایط جنگی است، درهم ریختگی و بینظمیهای داخل سیستم رژیم صهیونیستی نیز به شکل وسیعی خودش را در مانورهای گذشته نشان داده است. البته این بدان معنا نیست که رژیم صهیونیستی نشست هماهنگی با مسؤولان امنیتی و اجرایی را برای آمادهسازی شرایط جنگی دنبال میکند بلکه برای این است که بتواند بر مشکلاتی که از جهت اجرایی وجود دارد فائق بیاید. باید در همین راستا به چند نکته اشاره کرد.
در اجرای مانور جبهه داخلی، رژیم صهیونیستی با مسائل بسیاری مواجه بود؛ از آن جمله اینکه در بسیاری از مناطقی که آژیرهای مانور برای شرایط فوقالعاده به صدا در میآمد مشخص میشد که بسیاری از پناهگاهها قفل بودند و حتی متصدیان بسیاری از این پناهگاهها در جریان این مانور نبودند و به شکل فعال وارد مانور نمیشدند. یا از سوی دیگر پناهگاهها امکانات لازم را نداشتند و شهرداریها و بیمارستانها توجیه نبوده و هماهنگیهای لازم صورت نگرفته بوده یا امکانات لازم را برای آن شرایط فوقالعاده نداشتند که این امر نشان میدهد این رژیم از جنگ 2006 تاکنون با وجود تمام تلاشهای داخلی و سیستم اجرایی آماده چنین فضایی نیست. در نتیجه میتوان گفت برگزاری این نشست بیشتر برای رفع مشکلات داخلی رژیم صهیونیستی بوده نه برای آماده شدن و ورود به یک شرایط جنگی. از طرف دیگر باید سفر بایدن را به عنوان یک مرحله جدید از هماهنگیها میان اسرائیل و کشورهای عربی منطقه تلقی کرد. به این لحاظ که عراق انتخابات پارلمانی خود را به اجرا گذاشته است و دستگاههای اطلاعاتی کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی در قالب نشست شرمالشیخ باید هماهنگیهای اجرایی خودشان را داشته باشند تا بتوانند فضای داخل عراق را به نحوی (چه در بخش ناامنسازی و چه در موضوع تقلب یا ضعیف کردن کفه آرای ائتلاف ملی مربوط به حکیم، صدر و دیگر همپیمانانشان در ائتلاف ملی) مدیریت کنند. گفته میشود که در سفارت انگلیس 30 کارشناس ورزیده در مسائل انتخاباتی و سیاسی و در سفارت آمریکا تعداد بیشتری از این کارشناسها برای اثرگذاری بر نتایج انتخابات حضور پیدا کردند تا بتوانند بر تضعیف یکی از طرفهای بارز ائتلافهای شیعی اثر منفی خود را گذاشته و حتیالامکان در ایجاد جابهجایی یا از بین بردن آرا اقدامات موثری را به اجرا بگذارند. انفجار در نجف و احتمالا تکرار آن در سایر مناطق شیعینشین این گمان را به وجود میآورد که این انفجارها و اتفاقات میتواند آرای صندوقهای زیادی را به نفع ائتلاف ملی رقم بزند. این امر یکی از اقداماتی است که در مدیریت دستگاههای اطلاعاتی مورد نظر قرار گرفته است.
در واقع این مجموعه برای تخریب فضای انتخاباتی و امتیازها و مزیتهایی که انتخابات و دموکراسی در عراق میتواند به بار بیاورد عمل خواهد کرد تا آن را به شرایط تضعیف شدهای بکشاند.
در یک جمعبندی میتوان گفت که نشست امنیتی نتانیاهو و مسؤولان امنیتی – اجرایی اسرائیل در جريان يك جنگ روانی سعی میکند که خود را آماده جنگ علیه غزه، لبنان یا ایران نشاندهند ولی در عمل رایزنیها و دیدارهای مقامات آمریکایی از اسرائیل برای برهمزدن فضای امنیتی در سطح کشورهای منطقه است، بویژه در عراق که در آستانه مرحله جدیدی از یک تحول سیاسی و حکومت جدید قرار گرفته است و برای اینکه یک ارزیابی از آن صورت بگیرد باید در یک استقرا قرار داده شود تا به نتیجه برسد. آیا اسرائیل خود را برای جنگ با غزه آماده میکند؟ پاسخ این است که در حالی که میچل به منطقه سفر کرده و پس از فشارهای زیادی به مصر و کشورهای عربی در نشست وزرای خارجه اتحادیه عرب موافقت برای مذاکرات غیرمستقیم گرفته شده به هیچوجه اسرائیل دست به اقدام نظامی در غزه نخواهد زد چراکه در واقع فضای مذاکراتی را کاملا متوقف میکند و آن زمینهای که تاکنون به نفع اسرائیل رقم خورده است را بدون دستاورد به پایان میبرد. باید پرسید که آیا این نشست برای آماده شدن برای جنگ در لبنان است که این پاسخ خیلی روشنی دارد و با توجه به نکاتی که در این نشست مطرح شده و جابهجایی 400 هزار اسرائیلی به نقاطی مانند بندرایلات یا کرانه باختری، نشان میدهد که مقامات رژیم صهیونیستی نگران این فضا هستند زیرا اگر موشکهای ایران یا حزبالله برای دفاع در مقابله با حمله اسرائیل به خاک اسرائیل شلیک شود اسرائیل به هیچ عنوان نمیتواند اوضاع را در درون خود مدیریت کند. در نتیجه موج مهاجرت از مناطق شمالی و مرکزی باید به سمت مناطق جنوبی برود. بنابراين میتوان اینگونه جمعبندی کرد که این نشست برگزار شده تا مقامات رژیم صهیونیستی برآورد کنند که آیا میتوانند جمعیت قابل توجهی را از شمال و مرکز اسرائیل به سمت مناطق جنوبی و صحرایی اسرائیل منتقل کنند تا از حملات در امان بمانند و لذا میتوان گفت که این نشست یک فصل ابتدایی است تا وضع نابسامان اسرائیل را بهگونهای ساماندهی کنند و به هیچوجه به عنوان نشست مقدماتی برای جنگ در شرایط فعلی تلقی نمیشود. درباره ایران هم اسرائیلیها و مقامات آمریکایی بشدت معتقد هستند که هرگونه ژست نظامی از طرف اسرائیل در برنامهریزیهای آمریکا برای ایجاد اجماع در کشورهای مختلف که باید در مسیر تحریم ایران قرار بگیرند، اثر منفی میگذارد و لذا آمریکاییها بشدت با این مساله مخالف هستند. پس موضوع حمله نظامی به ایران یا لبنان یا غزه در شرایط فعلی به هیچوجه مطرح نیست. در نتیجه این نشست یک نشست اجرایی برای رفع مشکلات داخلی رژیم صهیونیستی است. این خبر بسیاری را تحریک کرده بود که مبادا یک وضع فوقالعاده در آستانه سفر بایدن در پیش باشد که باید گفت این مطلب پاسخ به بسیاری از این نگرانیها و همچنین حوادث احتمالی بوده است.
*كارشناس ارشد خاورميانه