جایزه اسکار اگرچه در کنار نامهای بسیار بزرگ تاریخ سینما دیده میشود اما در این میان هستند کارگردانان و هنرپیشههای تاثیرگذاری که اسکار در کارنامه آنها به چشم نمیخورد. در زیر به برخی از آنها اشاره خواهیم داشت.
اسکار بهترین کارگردانی:
آلفرد هیچکاک 5 بار نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی شد اما هرگز آن را در دستان خود ندید. البته در سال 1968 جایزهای افتخاری به هیچکاک اهدا شد. او هنگام پذیرش جایزه یک سخنرانی معروف ارائه کرد. سخنرانی او تنها 2 کلمه Thank You بود. تفسیر این جمله بسیار دشوار است چرا که مشخص نیست آیا این یک سخنرانی موقرانه در برابر سخنرانیهای طولانی متداول بود یا اینکه نوعی واکنش به این واقعیت که هرگز جایزه اسکار بهترین کارگردانی به او تعلق نگرفته بود. استنلی کوبریک نیز 4 بار نامزد این جایزه شد اما هرگز آن را از آن خود نکرد. با این حال فیلمهای کوبریک برنده چندین اسکار شدند. وی اسکار بهترین افکت را برای فیلم «2001 اودیسه فضایی» برد. رابرت آلتمن نیز مانند آلفرد هیچکاک 5 بار نامزد اسکار بهترین کارگردانی شد و یک جایزه اسکار افتخاری را برای فعالیت خود دریافت کرد. همچنین نامهای دیگری همچون اورسون ولز، هوارد هاوکس، کینگ ویدور و سیدنی لومت را نیز باید به این فهرست افزود. بسیاری از کارگردانهای سرشناس خارجی همچون اینگمار برگمان و آکیرا کوروساوا نیز از این جایزه بینصیب ماندند. اما شاید در این بین سرجیو لئونه وضعی بسیار عجیب داشته باشد چرا که او هرگز نامزد اسکار هم نشد. این در حالی است که وی فیلمهای کلاسیک وسترن اسپاگتی همچون «مشتی دلار»، «برای چند دلار بیشتر» و «خوب، بد، زشت» را ساخت؛ فیلمهای کلاسیک مطلقی که بخش تفکیکناپذیری از تاریخ سینما هستند. در بین کارگردانهای سرشناس خارجی که این جایزه را دریافت نکردهاند نام اینگمار برگمان نیز به چشم میخورد. از فدریکو فلینی نیز نباید غافل شد. 4 فیلم وی عنوان بهترین فیلم غیرانگلیسیزبان را از سوی اسکار دریافت کردند و خود او نیز 4 بار نامزد دریافت این جایزه شد. کارگردانهای دیگری مانند ریدلی اسکات، اسپایک لی و تیم برتون را نیز میتوان به این فهرست افزود.
اسکار بهترین هنرپیشه:
از میان هنرپیشههایی که اسکار بازیگری نبردند باید به کری گرنت که به اعتقاد بسیاری از علاقهمندان به سینما در کنار همفری بوگارت و جیمز استوارت (2 برنده جایزه اسکار بازیگری) یکی از بهترین هنرپیشههای تاریخ به شمار میآید اشاره کرد. پیتر اوتول (با 9 نامزدی) در کنار ریچارد برتون (با 7 نامزدی) از جمله دیگر هنرپیشههای بزرگ هستند که با وجود چندین نامزدی اسکار برای بازیگری هرگز این عنوان را در کارنامه ندیدند. البته اوتول یک اسکار افتخاری را دریافت کرد. از دیگر نامها میتوان به مرلین مونرو، استیو مککويین، آرتور کندی، آلبرت فینی، جیمز دین، دبورا کر، تلما ریتر، گرتا گاربو و جودی گارلند اشاره کرد.
اسکار بهترین فیلم سال:
برخی از فیلمهای به یادماندنی تاریخ نیز بودند که در میان نامزدهای جایزه بهترین فیلم سال حضور نداشتند که در میان آنها میتوان به «روانی» و «سرگیجه» (2 اثر منحصر به فرد و پیشتازانه هیچکاک)، «2001 اودیسه فضایی» (شاهکار استنلی کوبریک) و «بعضیها داغش را دوست دارند» اشاره کرد. همچنین بودند فیلمهایی همچون «فارگو» ساخته برادران کوئن و «اینک آخرالزمان» که گرچه نامزد این جایزه شدند اما نبردن اسکار بهترین فیلم از سوی آنها میتوانست جای تعجب باشد. میتوان از فیلمهای «همشهری کین» ساخته اورسون ولز (بهترین فیلم تاریخ آمریکا از نگاه انستیتوی فیلم آمریکا همگروه «دره من چه سرسبز بود» ساخته جان فورد) «رفقای خوب» و «راننده تاکسی» (2 ساخته مارتین اسکورسیزی که به ترتیب با فیلمهای «با گرگها میرقصد» و «راکی» همگروه بودند)، «پرتقال کوکی» (ساخته استنلی کوبریک و همگروه «رابط فرانسوی»)، «رهایی از شاوشنک» و «پالپ فیکشن» (2 همگروه «فارست گامپ») و 2 فیلم مطرح علمی- تخیلی تاریخ سینما با نامهای «ئی تی» (همگروه «گاندی») و «جنگ ستارگان» (همگروه «آنی هال») در کنار «جادوگر شهر اوز» (همگروه «برباد رفته») نیز یاد کرد. البته در برخی از این موارد رقابت به نوعی تنگاتنگ بود.
برخی نقدهای پیرامون اسکار:
در طول برگزاری، اسکار رودرروی نگاههای خردهگیرانهای نیز بوده است. رابطه میان ژانر فیلم و موفقیت آنها در مراسم اسکار یکی از این نقدها را شکل میدهد چرا که به اعتقاد عدهای فیلمهایی که در ژانرهای وسترن، کمدی، علمی- تخیلی، انیمیشن، ترسناک و فانتزی ساخته میشوند، کمتر فرصت بردن جایزه بهترین فیلم سال را به دست میآورند در حالی که ژانر درام از اقبال بیشتری در این زمینه برخوردار است. همچنین عدهای به این مطلب اشاره دارند که برخی از هنرمندان با وجود چند عملکرد لایق دریافت اسکار، تنها برای یکی از آنها جایزه را از آن خود کردند که شاید بهترین نمونه آن هنرپیشههایی مانند کیت وینسلت، پل نیومن، راسل کرو و آلپاچینو باشند. این هنرپیشهها سرانجام توانستند جایزه اسکار بهترین هنرپیشه با بازی تحسینبرانگیز خود را دریافت کنند اما همه آنها پیشتر هم چندین نقشآفرینی خوب در کارنامه داشتند که برای آن اسکار نگرفتند. مثلا وینسلت در فیلمهای «حس و حساسیت»، «ایریس» و «تایتانیک»، کرو در «نفوذی» و «محرمانه لسآنجلس» و پاچینو در «سرپیکو» و فیلمهای «پدرخوانده» خوش درخشیده بودند اما هرگز نباید این واقعیت را هم نادیده گرفت که نامزدیهای بدون برد این هنرمندان همواره رقبای شایستهای را در برابر خود دیدند. اما برخی از منتقدان حتی پا را فراتر مینهند و اظهار میکنند که بعضی از اهدای جوایز برای جبران آن چیزی است که در گذشته روی نداد. این منتقدان از مارتین اسکورسیزی نام میبرند که برای فیلمهایی همچون «آخرین وسوسه مسیح»، «گاو خشمگین»، «هوانورد» و «رفقای خوب» اسکار نبرد اما برای «مردگان» این جایزه را دریافت کرد تا تلافی همه آن دورهها باشد!