شهناز علی‌محمدی:
چهارشنبه‌سوری دیگر به معنای پریدن از روی آتش نیست بلکه پریدن و گذشتن از روی حادثه است. طبق آمار رسمی مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی کشور در چهارشنبه آخر سال گذشته، 536 نفر از شهروندان بر اثر حوادث ناشی از انفجار انواع مواد محترقه، دچار آسیب شدند. برخی از این آسیب‌دیدگی‌ها به حدی شدید بود که حتی به قطع عضو افراد آسیب‌دیده نیز منجر شد. این در حالی است که 60 درصد از مجروحان حوادث چهارشنبه‌سوری رهگذران هستند، رهگذرانی که هیچ نقشی در ایجاد یا استفاده از مواد محترقه نداشته‌اند. استفاده از انواع و اقسام مواد محترقه مانند ترقه، نارنجک، فشفشه، گاز، بمب، دینامیت و... در چهارشنبه آخر سال موید این مطلب است که بسیاری از مردم از فرهنگ و آداب و رسوم خود آگاهی کافی ندارند. جشن‌ها و آیین‌های ملی، مذهبی از جمله نوروز و چهارشنبه‌سوری از مهم‌ترین عناصر و مولفه‌های فرهنگی در ایران زمین به شمار می‌آید که همواره با اعتقادات و باورهای مذهبی و ایرانی ما پیوندی دیرینه و ناگسستنی دارد. افروختن آتش در چهارشنبه آخر سال جزو آن دسته از اعمالی است که بین همه اقوام و شهرها مشترک است و همه ایرانیان در این روز آتش می‌افروزند. در گذشته، افراد خانواده از هر گروه سنی، چه کودک و چه بزرگسال، چه زن و چه مرد، چوب، ترکه و هیزم اضافی باغچه‌ها و زمین‌های کشاورزی را جمع میکردند و در نقطه بالایی آتش روشن میکردند و گرد آن جمع شده و از روی آن می‌پریدند. آنچه مسلم است برگزاری جشن‌ها و آیین‌ها در زمان قدیم با توجه به دلایل دینی یا طبیعی و دلایل دیگری برگزار می‌شد و مردم می‌دانستند آدابی را که بجا می‌آورند به چه دلیل و باوری بازمی‌گردد، بیشتر این دلایل، باورهای ماوراءالطبیعی بود یا به‌طور مستقیم ریشه در طبیعت داشت. ولی جشن‌ها و آیین‌ها در زمان امروزی به علت ناآشنایی مردم با ریشه‌های آنها یا فراموش می‌شوند یا از عناصر خارج از فرهنگ مربوط به خود در اجرای مراسم استفاده می‌شود. اما همان‌طور که در سال‌های اخیر مشاهده می‌شود، ترقه‌بازی و آتش‌بازی به صورت غیرمعمول خود موید این مطلب است که مردم از فرهنگ و آداب و رسوم خود اطلاعی دقیق ندارند و این امر سبب فراموشی و کناره‌گیری از هویت اصیل ایرانی بودن می‌شود. همچنین با توجه به آمار تلفات در آتش‌سوزی و آتش‌بازی‌های آخر هر سال مشاهده می‌کنیم این مراسم نه تنها به پاسداشت اعتقادات و باورها کمکی نمی‌کند که جان و مال مردم را نشانه می‌رود. همچنین تکریم طبیعت و پاسداری از محیط زیست که از باورهای اصلی چهارشنبه‌سوری است با آتش‌سوزی‌ها و از بین بردن هوای پاک نقض می‌شود. بنابراین آگاه‌سازی و بازگشت به هویت اصیل ایرانی، رسالتی است که همه سازمان‌ها و دستگاه‌های ذیربط بویژه آموزش و پرورش و رسانه‌های جمعی به عهده دارند که امید می‌رود در شناساندن و آگاهی دادن عناصر مختلف فرهنگی و هویت اصیل ایرانی پیشرو باشند.همچنین از مردم نیز انتظار می‌رود با حضور خود درکنار فرزندانشان در نزدیک خانه خود، نیروهای انتظامی و پلیس را در این زمینه یاری داده و همچون گذشته سهم خود را در تامین امنیت منظور کنند تا ضمن پیشگیری‌های لازم زمینه بروز تهدیدات از میان برود.