سیاست خارجی همواره به عنوان یکی از تاثیرگذارترین مولفهها در رقابتهای انتخاباتی مطرح بوده است. این شاخص در کشورهایی که روحیه امپریالیستی دارند، بیشتر از جانب رایدهندگان مورد توجه قرار میگیرد. مردم این کشورها میدانند، سیاستمدارانی که در راس هرم قدرت قرار میگیرند، از دخالت و سرک کشیدن در دیگر کشورها استقبال میکنند. از این جهت است که به صورتی دقیق، مواضع کاندیداها را درباره سیاست خارجی جویا میشوند. این قضیه در ایالات متحده هم صادق است. در جریان
چهل و چهارمین انتخابات ریاستجمهوری آمریکا که به پیروزی باراک اوباما، رئیسجمهور کنونی منجر شد، مردم این کشور که از سیاست خارجی نئوکانها خسته شده بودند به سمت دموکراتها چرخیدند و با استقبال از شعار تغییر اوباما، او را به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده برگزیدند. شعار «تغییر» اوباما در حوزه سیاست خارجی، بیشتر ناظر بر حل مناقشه اعراب و اسرائیل بود؛ مناقشهای که هر روز ابعاد گستردهتری به خود میگرفت و بر بحرانهای مهمترین منطقه جهان میافزود و ایالاتمتحده هم در خلق این بحرانها نقشی حائز اهمیت را ایفا میکرد. باراک اوباما که نمیخواست وجهه خود را میان مردم ایالات متحده از دست بدهد، حداقل در ظاهر، تلاشهای خود را برای حل این مناقشه کلید زد. جورج میشل به عنوان فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه تعیین شد و بارها به منطقه سفر کرد تا بتواند پروسه سازش را به نقطه مطلوبی برساند اما 14 بار سفر میشل به منطقه هم عملا گرهی از مشکلات باز نکرد. با این حال سران کاخ سفید امیدوار بودند سفر جو بایدن، معاون باراک اوباما به اراضی اشغالی، بتواند طرفهاي فلسطینی و اسرائیلی را بار دیگر به پای میز مذاکرات بازگرداند. بایدن هم پیش از سفر تلاش کرد تا عملا بسترها را برای مذاکراتی مثبت با سران رژیم صهیونیستی آماده سازد. لذا خود را صهیونیست خواند و بار دیگر درباره تامین امنیت و منافع رژیم صهیونیستی به سران تلآویو اطمینان داد. در این میان به نظر میرسد بایدن از جانب اوباما ماموریت داشته رضایت نتانیاهو و کابینه متبوعش را برای توقف شهرکسازیها (به صورت موقت و نه دائم) جلب کند اما اندکی پس از ورود بایدن به سرزمینهای اشغالی، رژیم صهیونیستی تصمیم خود را برای ساخت 1600 شهرک جدید در قدس شرقی اعلام کرد. این تصمیم آب سردی بر پیکر دولتمردان ایالاتمتحده و شخص بایدن بود که امیدوار بودند این مذاکرات منتج به نتیجه شود. سران رژیم صهیونیستی با این اقدام، معاون رئیسجمهور آمریکا را تحقیر کردند و کورسوی امیدی را هم که برای از سرگیری مذاکرات سازش وجود داشت از بین بردند. اعلام این تصمیم سران رژیم صهیونیستی، مذاکرات را پیش از آغاز به شکست کشانید و سبب شد بایدن دست از پا درازتر و بیهیچ دستاوردی به کشورش بازگردد. به واقع این کنش صهیونیستها توهین بزرگی به کاخ سفید تلقی میشد و معنایی جز دهنکجی به ایالاتمتحده نداشت.
واکنشهای بعدی از جانب بایدن، کلینتون و حتی شخص اوباما، تلاشی بود برای نشان دادن خشم ایالاتمتحده از این اقدام صهیونیستها. اوباما پس از اعلام این تصمیم بیش از 90 دقیقه به صورت تلفنی با بایدن صحبت کرد و این اقدام صهیونیستها را محکوم کرد. کلینتون هم در مکالمه تلفنی 43 دقیقهای خود با نتانیاهو این تصمیم را تقبیح کرد.
به واقع به نظر میرسد که این ژستهای مقامات ایالاتمتحده بیش از آنکه از شکست مذاکرات سازش ناشی باشد از دهنکجی صهیونیستها نشات میگیرد. به باور برخی کارشناسان، آمریکا به قدری خواستههای اسرائیل را تمکین کرده که صهیونیستها افسارگسیخته شدهاند و دیگر حتی خواستههاي کاخ سفید را هم وقعی نمینهند. اما در طرف دیگر برخی نیز این تنشها را جنگ زرگری میان اسرائیل و ایالاتمتحده میدانند. به این معنا که آمریکا با به راهانداختن این جنگ دیپلماتیک صوری، تلاش دارد به طرف فلسطینی القا کند که ایالاتمتحده حامی منافع مردم فلسطین است و با این حربه آنها را برای بازگشتن به پای میز مذاکرات اقناع کند؛ بدون آنکه صهیونیستها برای بازگشت فلسطینیها به میز مذاکرات کمترین هزینهای پرداخت کنند. با این حال به نظر میرسد اوباما حاضر نباشد به راحتی از خواستهاش برای به سرانجام رسیدن روند سازش دست بکشد و احتمالا فشارهای صوری ایالاتمتحده بر کابینه نتانیاهو، تشدید خواهد شد.
تقابل دیپلماتیک ایجاد شده میان رژیم صهیونیستی و ایالات متحده بدون تردید موجبات ناراحتی افکار عمومی اسرائیل را بهوجود آورده و فرصت مناسبی را در اختیار حزب کادیما به عنوان رقیب اصلی لیکود، قرار خواهد داد. در صورت تحقق این سناریو احتمالا تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد و نتانیاهو از یک سوراخ 2 بار گزیده میشود. بنیامین نتانیاهو که پيش از اين بین سالهای 1996 تا 1999 هم نخست وزیری را در اسرائیل برعهده داشت به واسطه تقابل با ایالاتمتحده سقوط کرد و کابینهاش فروپاشید و در انتخابات 1999 شکست سنگینی را از ایهود باراک پذیرفت. اکنون نیز احتمال تکرار این سناریو وجود دارد. بویژه که به واسطه بحرانهای متعدد در اسرائیل، چندین دهه است هیچ کابینهای تا آخر موعد حکومت خود دوام نیاورده و همه آنها سقوط کرده و مجبور به برگزاری انتخابات زودهنگام شدهاند.
افزون بر این ائتلافی بودن کابینه رژیم صهیونیستی هم به عنوان کاتالیزور عمل کرده و سقوط کابینهها را در این رژیم تسهیل میکند. بویژه حزب کار که یکی از ارکان دولت ائتلافی نتانیاهو محسوب میشود هم از این اتفاق بشدت ناراضی است و حتی ایهود باراک، وزیر جنگ و رهبر این حزب، ناراحتی خود را از این اقدام صراحتا اعلام کرده است. از این رو نباید چندان به ادامه کار کابینه افراطی بنیامین نتانیاهو خوش بین بود. شاید رخدادهای 1999 بار دیگر تکرار شود.
ادامه در صفحه 15