متاسفانه بازدیدهای نوروزی ما از اماکن تاریخی و سیاحتی محدود به دیدار از موزه‌ها و گشتن در باغ و باغستان‌ها و عمارت‌های تاریخی است بدون آنکه به لحاظ معماری به این بناها توجه کنیم. برای ما ایرانی‌ها که ساکنان یکی از تاریخی‌ترین کشورهای جهان هستیم، مانوس شدن با معماری، به طور قطع معنایی فراتر از دیگران دارد. ما در کنار معماری هستیم، در مجاورت ساختمان‌هایی هستیم که تنها یک ساختمان نیستند بلکه همیشه از حد و اندازه یک ساختمان بیرون می‌آیند و در قالب یک دوست و یار دیرین در کنار ما هستند و با ما زندگی می‌کنند. شهرهای ما از اهواز گرفته تا قشم، از مشهد تا زنجان، از اصفهان تا گنبد کاووس پر است از ساختمان‌ها و محله‌هایی که هر کدام جدا از آجرها و سیمان‌ها و تیرآهن‌ها، خاطره‌ای هستند برای ما، برای گذشتگان ما و شاید برای آیندگان ما. معماری برای ما چیزی بیش از خود معماری است، معماری در این کشور، زنجیری است برای اتصال به گذشته، پس باید باور کرد که خانه50 ساله مادربزرگ‌هایمان هم از بهترین عمارت‌های خارجی که سالانه هزاران توریست بازدیدش می‌کنند، چیزی کم ندارد.
اول: چشم‌ها را باید شست و معماری را دید
سفرهای نوروزی باید به احترام و پاسداشت معماری انجام شود، 13 روزی که در آن به دیدار تاریخ معماری ایران می‌رویم و آن را با وضع اسفناک امروز مقایسه می‌کنیم؛ 2 هفته‌ای که در آن باید چشم‌ها را شست و بناهای ایرانی را دوباره و چند باره مرور کرد تا دانش معماری را در خودمان افزایش دهیم. سراسر ایران به علت حضور پر رنگش در تاریخ شهرنشینی جهان به مجموعه‌ای از شاهکارهای معماری بدل شده که از اوایل حضور سلسله هخامنشی تاکنون در آن ساخته شده‌اند. این ساختمان‌ها اکنون در کنار ما هستند، ممکن است شما همسایه روبه‌روی کاخ مرمر تهران باشید یا برای نماز مغرب به مسجد جامع دامغان بروید یا سیزده‌بدرتان را در کنار سلسله کوهای زاگرس سپری کنید، همه و همه این مکان‌ها پر است از بناها و عمارت‌هایی که در سایه بی توجهی قرار گرفته‌اند یا غبار فراموشی روی آنها نشسته است. می‌بینید به همین سادگی! شما در جایی زندگی می‌کنید که خیلی‌ها برای حتی یک لحظه از نزدیک دیدن آثار تاریخ معماری آن، حاضرند هزینه‌های هنگفتی خرج کنند تا بیایند و مثلا از نزدیک و با چشم خودشان مسجد و مدرسه مشیر‌السلطنه را در کرمان ببینند.
دوم: آن خانه را تصور کنید که...
پس چرا بیکار نشسته‌اید، در روزهایی که همه می‌خواهند سفر کنند، شما هم خود را برای بهتر و دقیق‌تر دیدن آثار معماری آماده کنید. شاید توان مالی سفر رفتن را ندارید اما نشستن در خانه و غصه خوردن چیزی را عوض نمی‌کند. به چهارگوشه شهر و دیارتان بروید و آثار تاریخی‌اش را یک بار دیگر ببینید. از راهنمای آن بنا درباره تاریخ و نوع ساخت عمارت سوال کنید، جزئیات را بشنوید و بگذارید دامنه اطلاعاتتان درباره بنایی که در آن قرار دارید افزایش بیابد. بعد چشمانتان را ببندید و سعی کنید روزگاری را در ذهن بسازید که این بنا در قلب تاریخی شهر جای داشته است. تخیل کنید و تصویر بسازید از پنجره‌های بزرگی که رو به قبله باز می‌شدند، درخت‌هایی که شاخه‌هایشان در هم رفته و بازاریان و پادشاهان و متمولانی که در این عمارت‌ها زندگی می‌کرده‌اند. با این حساب شما اکنون تصویری از گذشته دارید که هیچ تکنولوژی‌ای نمی‌تواند آن را برایتان بسازد ولی این معجزه معماری است که زنجیروار شما را تا عمق تاریخ می‌برد.
سوم: تا گذشته...
معماری هویت ماست، محله ما هویت ماست. خانه گلستانه در تهران، معماری صحن حرم امام هشتم، درخونگاه تبریز، مسجد جامع زاهدان، باروی پرتغالی‌های قشم و... هویت ما و پدران و کودکان ماست. پس بزرگ‌ترها دست کوچک‌ترها را بگیرند و بروند در هر جای ایران که می‌توانند، کمی چرخ بزنند، از خاطره‌ها بگویند، از جوی‌های وسط کوچه‌ها، از تیربرق‌های چوبی، از خانه‌ها و عمارت‌های قدیمی و تاریخ!